Sir emaski, yaqin-yaqingacha fuqarolar sudlarga murojaat etishda turli byurokratik holatlarga duch kelar, sodda qilib aytganda, mazkur idoralarda kuzatilishi mumkin bo‘lgan ovoragarchilik, sansalorlik va qog‘ozbozliklardan bezib qolgandi. Bu esa jamiyatda odil sudlovga, qonun hamda adolat ustuvorligiga bo‘lgan ishonchga putur yetkazishi tabiiy edi.
Binobarin, O‘zbekiston Respublikasi prezidentining virtual qabulxonasiga, Xalq qabulxonalariga kelib tushgan murojaatlar orasida sudda ishlar ko‘rilishi va sudyalar faoliyatiga daxldor shikoyatlar ham oz emasligi yuqoridagi fikrni tasdiqlaydi.
Bunday holatlar davlat rahbari tomonidan bir necha bor tanqid qilindi. Sudlar faoliyatida ochiqlikni, shaffoflikni ta'minlash, murojaatlarni ko‘rib chiqishda yuzakilik hamda befarq munosabatlarga uzil-kesil chek qo‘yish, odil sudlovni qaror toptirish yuzasidan muhim topshiriq va tavsiyalar berildi. Xo‘sh, bunga javoban respublika sud organlari tizimida qanday o‘zgarish hamda yangilanishlar ko‘zga tashlanmoqda?
“Xalq so‘zi” nashri O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi o‘rinbosari, fuqarolik ishlari bo‘yicha sudlov hay'ati raisi Xolmo‘min Yodgorov bilan shu haqda suhbat uyushtirdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, o‘tgan vaqtda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi, AQSh Xalqaro taraqqiyot agentligi (USAID), Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturining O‘zbekistondagi vakolatxonasi bilan birga, “O‘zbekistonda qonun ustuvorligi yo‘lida hamkorlik” qo‘shma loyihasi doirasida “E-SUD” milliy elektron sudlov axborot tizimi yaratildi hamda fuqarolik ishlari bo‘yicha sudlar faoliyatiga tatbiq etilyapti.
— Har qanday yangilik birinchi galda fuqarolar manfaatiga xizmat qilishi kerak. Shu ma'noda, “E-SUD” milliy elektron sudlov axborot tizimining qanday qulayliklari bor?
— Birinchidan, ushbu tizim orqali jismoniy va yuridik shaxslarga sud idorasiga bormasdan, internet orqali masofadan turib o‘z murojaatlarini, ya'ni da'vo arizalari, arizalar, iltimosnomalar hamda ularga ilova etiladigan hujjatlarni elektron tarzda jo‘natish, sudlarda esa hujjatlarni elektron tarzda qabul qilib olish imkoniyati yuzaga keldi. Bu holat taraflarning ovoragarchiliklariga, ortiqcha qog‘ozbozlik hamda sarf-xarajatlarga ham chek qo‘yadi. Shuningdek, murojaat etgan shaxs, uning arizasi bo‘yicha ko‘rilayotgan ishda taraf sifatida qatnashayotgan javobgarlar va ularning vakillari, prokurorlar, advokatlar hamda boshqa shaxslar protsessual jarayonlarni, ya'ni ishning ko‘rish uchun tayinlanganligi, qoldirilganligi, to‘xtatilganligi yoki ko‘rish natijasi haqidagi ma'lumotlardan internetdagi shaxsiy kabineti orqali xabardor bo‘lib boradi.
