«Eringga e'tiborli bölgin, çunki u sening uçun yo jannating yoki dözaxingdir». Aziz muslima opa-singillar, murojaatimizdan angladingizki, bu mavzuimiz siz azizlarning oiladagi örningiz, ayollik va onalik vazifalaringizni neçoğlik töla-tökis ado etiş bilan, könglingizda paydo böladigan ikki dunyo saodatidan umidvorlik hissi ustida böladi.
Ma'lumki, oila ham jamiyatning kiçik bir bölagi bölib, unda ayolning örni beqiyosdir. Ayol oilaning fariştasi, saramjon-sarişta uy bekasi. Ayol jismonan erkaklarga nisbatan zaif bölsa ham, oilaning yukini kötara olişga qodir. Ammo uning köngli nozik va ta'sirçan bölgani sababli şunça yukni kötargan ayol eri va oila a'zolarining salgina qöpol muomalasi yoki oiladagi biror vaziyat yuzasidan bergan tanbehini kötara olmasligi mumkin. Çunki ayol oiladagi behisob taşvişlar va uy-rözğor yumuşlaridan çarçaşi tufayli şunday holatga tuşişi tabiiy. Bunday vaziyatda eri uni töğri tuşungan holda xotiniga nisbatan yaxşi munosabatda bölişi lozim. Çunki oiladagi munosabatlar ikki taraflama bölib, erkak va ayolning özaro moslaşuviga asoslanadi. Şuning uçun ham er-xotinlik munosabatlari bir-birlarining haq-huquqlari va oiladagi örinlarini töğri anglaşlari asosida şakllanadi. Bunda, ayniqsa, ayolning eriga itoatli va oila a'zolariga gözal munosabatda bölişi muhim örin tutadi. Ayol kişining eriga itoatkorligini opa-singillarimiz töğri anglab yetişlari va bunga amal qilişlari haqida şariatimizda köplab tavsiyalar berilgan. Ulardan eng asosiylari erning ayoli ustidagi haq-huquqlari bölib, bular jumlasiga amali solih işlarda unga itoat qilişi, erining mol-mulkini asrab-avaylaşi, er-xotinlikdagi nozik munosabatlarda öta huşyor bölişi, erining istagini heç qaçon rad qilmasligi kabilar kiradi.
Avvalo, muslima opa-singillarimiz şuni yaxşi anglab olişlari kerakki, Islom dinida ayolning eriga itoat qilişi, bu – şariatga itoat qilişi demakdir. Ammo erkak şariatga xilof işlarni buyurganida, ayolning öz eriga itoat qilmaslikka haqi bor. Zero, Imron ibn Husayndan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Yaratganga gunoh bölgan işlarda maxluqqa (biron kimsaga) itoat qilinmaydi», deganlar. (Ahmad va Hokim rivoyati).
Köpçiligimiz er va xotinlik eng muqaddas insoniy aloqalar ekanini yaxşi bilamiz. Ammo bu aloqalarni töğri yölga qöyişda Qur'oni Karim va hadisi şariflarga amal qilib iş tutişimiz lozim. Ayol kişi turmuşga çiqqaç, erining izmida böladi, endi u ota-onasidan köra köproq eriga itoat etişi lozim. Agar er töğri yölda bölib, xotiniga nisbatan öz zimmasidagi majburiyatlarni bajarsa, xotini unga itoatsizlik qilişi gunohdir. Ayol erining iznisiz, huda-behudaga uyidan çiqişi joiz emas. Ammo zaruriyat yuzasidan, ota-onasining ziyorati uçun, ayniqsa, bemor ota-onasiga zarur bölib qolganda çiqişiga şar'iy jihatdan heç qanday mone'lik yöq. Er-xotinlik munosabatlarida şunday holatlar ham böladiki, erkak kişi ayolining ehtiyojlarini doim qondirib yuradi, lekin kuni kelib biror sabab bilan uning xohlagan narsasini olib bera olmasa, ayol darhol erining barça yaxşiliklarini unutib: «Sendan nima kördim», deydi. Bu ayol kişining nafaqat erini qadrlamasligi, balki noşukurlik qilib, erining barça yaxşiliklaridan köz yumişidir. Bunday holatlarda ayolning öylamay-netmay aytgan bir oğiz gapi ham, uning dözax ahllaridan bölib qolişi uçun yetarli sabab ekanligi quyidagi hadisi şarifdan anglaşiladi. Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi:
Mavzuga oid
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Menga dözax körsatildi, qarasam, undagi odamlarning köpi inkor qiluvçi xotinlar ekan». Sahobalar: «Allohni inkor qilganmi?» – deb söradilar. «Erning yaxşiligini inkor qilganlar, erning qadriga yetmaganlar. Agar bularning bittasiga bir umr yaxşilik qilsang-u, keyin sendan bir kiçik yomonlik körsa: «Sendan nima kördim, heç yaxşilik körmadim», – deb aytadir», – deb javob berdilar.
(Imom Buxoriy rivoyati).
Hadisi şariflarda keltirilişiça, Nabiy sollallohu alayhi vasallam Me'rojga çiqqanlarida Allohning irodasi bilan köp narsalarni, jumladan dözaxni ham, dözax ahlining köpi xotin kişilar ekanini ham kördilar. Bu örinda ayollarimiz Payğambarimiz sollallohu alayhi vasallamning körganlari aççiq haqiqat ekanini, bularni oçiq-oydin aytiş bilan ayollarni qilgan gunohlarining oqibatlaridan ogohlantirib, ular uçun qayğurayotganlarini töğri anglaşlari kerak. Ammo, muhtarama ayollarimiz erlari oldidagi öz burçlarini neçoğlik töliq ado etişlari natijasida, Qiyomat kuni ular qanday martabalarga erişişlari haqida uşbu hadisi şarifni öqib, behad şodlanişlarini tasavvur qiliş qiyin emas: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Agar ayol beş vaqt namozini öqisa, (Ramazon) rözasini tutsa, farjini – iffatini (haromdan) saqlasa va eriga itoat qilsa, jannatning istagan eşigidan kiradi» (Ibn Hibbon rivoyati).
Darhaqiqat, bu yerda ayollarga öz solih amallari orqasidan jannatga kiriş yöllari bayon qilinyapti. Bir qaraşda ayollarimizga uşbu hadisga amal qiliş unça qiyinçilik tuğdirmayotgandek tuyuladi. Biroq ular namoz öqiş, röza tutiş, iffatlarini haromdan saqlay oliş kabi uç amalni bajarişlari mumkin, ammo hozirgi kunda erga itoat qiliş sinovidan hamma ayollar ham öta olyaptilarmi? Bunga nimalar sabab bölayapti? Axir, bunga zamonaviy ayollarning turli hoyu-havaslarga berilişlari, bir-birlari bilan kimözarga zebu ziynat va kiyim-keçakka ruju qöyişlari, oxirgi rusumdagi avtoulovlarni minişni orzu qilişlari, farzandlarining bölar-bölmas istaklarini sözsiz bajarişlari, taltaytirişlari sabab bölib, bu bilan öz erlarini qiyin ahvolga solib qöymayaptilarmi? Buning oqibatida ular erlarining töğri yöldan adaşib, harom işlarga qöl urişlariga sababçi bölib qolişlari haqida nega mulohaza qilib körmaydilar? Ba'zi rivoyatlarda keltirilişiça, Qiyomat kuni ayol kişidan avvalo öqigan namozlaridan va şundan söng birinçi navbatda erining roziligi haqida söraladi. Bu rivoyatdan bexabar bölgan aksariyat ayollar, öz fikrida turib olib xudbinlik qiliş bilan birga, erini zamonadan orqada qolayotganlikda ayblab, uning fikrlari bilan umuman hisoblaşmaslik yöliga ötib oladilar. Hatto erlariga öz hukmlarini ötkazişga ham harakat qiladilar. Bunday xatti-harakatlar eriga itoatsizlikning oçiq körinişi emasmi? Bu toifadagi ayollar erlarining böşangliklari va oila ta'minotini eplay olmayotganliklari bilan özlarini oqlab, oilada hukmron bölişga ham intiladilar. Bunday ayollar itoatkorlikni huş körmaydilar. Ba'zi ayollar, öz erlarini boşqalar bilan soliştirib: «Agar mening erim ham şunday aqlli va toparmon-tutarmon bölganida edi, men unga itoat qilgan bölar edim», deb öylaydilar. Bu bilan ular erlarini yerga uribgina qolmay, ularning erlik ğururiga ham tahdid soladilar. Bu esa oiladagi er-xotinlik munosabatlarida turli tuşunmovçiliklar kelib çiqişiga, hatto oilaning buzilişiga ham sabab bölişiga köplab hayotiy misollarni uçratişimiz mumkin. Nahotki ayol uçun öz erining topgan-tutganiga qanoat qilib, Alloh taologa şukuronalik keltirib, erining şar'iy talablariga itoatda böliş şunçalik qiyin bölsa? Axir, ayolning öz oilasining tinçligi yölida xuşmuomala va itoatkor bölişi oilani mustahkamlaşning bir vositasi emasmi? Şunday ekan, Siz ham quyidagi hadisda keltirilgan jannat ahllaridan bölişga harakat qiling! «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Sizlarga jannatdagi ayollaringiz haqida xabar beraymi? Xuşmuomala, serfarzand, agar ğazablansa yoki (eri tomonidan) xafa qilinsa yoki eri ğazablansa: «Mana bu qölim sizning qölingizda, to siz rozi bölmagunça közimga uyqu qönmaydi», deydi» (Tabaroniy rivoyati). Qarang-a, hatto ğazablanganda va xafa qilinganda ham, erining roziligini tilab turiş jannatiy ayollarning sifatlaridan ekan. Muoz ibn Jabal roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Agar ayol erning haqqi (qay darajadaligini) ni bilganida, tuşlik va keçki ovqati hozirlanganda, to (eri) undan (yeb) foriğ bölmaguniça ötirmas edi». (Tabaroniy rivoyati). Bu hadis mazmunidan anglaşiladiki, ayol erining xizmatini töliq ado etib bölmagunça qönim topmas ekan. Mazkur hadislardan ma'lum böladiki, erning ayoli ustidagi haqi benihoyat kattadir. Şariatda erkakning ayolidan ustunligi yuzasidan Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan şunday hadis borki, unda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: «Agar biron kişini boşqasiga sajda qilişga buyurganimda, ayolni eriga sajda qilişga buyurgan bölar edim» (Termiziy rivoyati).
Uşbu hadisdan ayolning eriga haqiqiy ibodat ma'nosidagi sajda qilişi emas, balki erning ayoli oldidagi darajasi va haqi qançalar uluğligini anglab, ta'zim qilişi va itoatkorligi tuşuniladi. Biroq şu örinda erkaklarimizga ham ba'zi haqiqatlarni eslatib qöyiş lozim. Çunki bu hadisni ba'zi erkaklar özlariça notöğri talqin qilib, oila a'zolariga, xususan ayoliga jabr-zulm qilib, uni xörlab, ayolni Allohning omonati emas, balki öz mulki deb tuşunadilar. Ammo bu notöğri tuşunça bölib, er oilada zulmkor hokim emas, balki adolatli va ğamxör oila rahbaridir. Agar u rahbarlikni qöldan boy berib, öz mas'uliyatini his qilmasa, oiladagi nufuzini yöqotadi.
Aziz erkaklar! Axir, biz öz erkaklik burçimizni ayollar zimmasiga yuklaş bilan, oiladagi öz örnimizni yöqotmayapmizmi? Zero, Alloh taolo: «Erkaklar xotinlari ustida rahbardurlar. Bunga sabab Alloh ularning birovlarini birovlaridan (ya'ni erkaklarni ayollardan) ortiq qilgani va erkaklar (xotinlari va oilalari uçun) öz mol-mulklaridan sarf-xarajat qilganlaridir...» deb marhamat qilgan. ("Niso" surasi, 34-oyat)
Darhaqiqat, Alloh taolo erkak kişini uning jismoniy va ruhiy jihatlari bilan oila rahbari bölişga mos qilib yaratgan. Oila quriş va uning osoyiştaligini saqlaş, bu yöldagi barça sarf-xarajatlar erkak kişining zimmasidadir. Ibn Umar roziyallohu anhudan qilingan rivoyatda: «Nabiy alayhissalom: «Barçalaringiz homiysiz va qöl ostingizdagilarga mas'ulsiz. Imom homiydir va qöl ostidagilarga mas'uldir. Erkak öz ahliga homiydir. Va qöl ostidagilarga mas'uldir», dedilar». (Imom Buxoriy va Muslim rivoyati).
Albatta, erkak kişining eng asosiy burçi öz qaramoğidagilarning özgalarga qaram bölib qolişiga yöl qöymasligidir. Şuningdek, ularning zimmasiga ahli ayol nafaqasi farzdir. Muoviya Qurayşiy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Yo Rasulalloh, bizning birimizda xotinining nima haqi bor?» – dedim. «Qaçon taomlansang, uni ham taomlantirasan. Qaçon kiyim kiysang, uni ham kiyintirasan. Yuziga urmaysan. Qattiq sökmaysan va uydan boşqa joyda (örningni boşqa)hijron qilmaysan», – dedilar» (Abu Dovud rivoyati). Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Payğambarimiz sollallohu alayhi vasallam: «Kişi öz qaramoğidagilarini nafaqasiz taşlab qöyişi uning(qattiq) gunohkorligiga kifoya qiladi», – deb marhamat qilganlar. (Imom Ahmad rivoyati).
Demak, oilada ayolning öz burçlarini tökis bajarişi zarur bölganidek, er ham ayoliga marhamat körsatib, unga hadyalar beriş, yaxşi muomalada böliş, ayrim nojöya harakatlariga sabr qiliş, tinç-totuv yaşaş kabi haqlarini ado etişi buyurilgan. Bu haqda Alloh taolo aytadi: «Ular bilan xuşmuomala bölib, tinç-totuv yaşanglar» («Niso» surasi, 19-oyat). Erkakning burçlaridan yana biri haqida quyidagi hadisda aniqroq bayon qilingan. Payğambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Sizlarning eng yaxşilaringiz ahli-ayoliga yaxşi munosabatda böluvçilaringiz va men (içlaringizda) ahli(ayoli)ga yaxşilik qiluvçiroqman» (Termiziy rivoyati). Şunday ekan, erkak öz xotiniga ozor bermasligi, undan aziyat yetsa keçirimli bölib, sabr-qanoat qilişi, unga e'tiborli bölişi ham erlik burçidir. Aksariyat erkaklar işdan uyiga qaytgaç, oilasi va ayoliga e'tiborli böliş örniga, televizor köriş, telefon titkilaş bilan ovora böladilar. Keçgaça oila yumuşlaridan çarçagan ayol, eri bilan bir oz suhbatlaşgisi, oilaviy masalalarda u bilan maslahatlaşgisi keladi. Şunday paytlarda erkak ayolining kayfiyatidan xabardor bölib, gohi-gohida uning könglini olib, suhbatlaşib vaqtini ötkazişi foydadan holi emas. Çunonçi, Nabiy alayhissalomdan kelgan uşbu mazmundagi hadisda aytilişiça, Qiyomat kuni kişi öz ayoli bilan ötkazgan vaqti haqida savol-javob qilinmaydi...
Yuqoridagi mulohazalardan eri bilan baxtli hayot keçirişni istagan har bir ayol, erining köngliga yöl topa olişi lozimligi ayon böldi. Şuni nazarda tutgan holda dinimizda muslima ayollarga dasturulamal böladigan quyidagi tavsiyalarni eslatib ötmoqçimiz.
1.Ayol kişi erining iznidan taşqari biror işga qöl urmasligi.
Erining ruxsatisiz nafl röza tutmasligi va begona odamlarni uyiga kiritmasligi lozim. Bu haqda Abu Hurayra roziyallohu anhudan şunday rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Ayol kişi uçun erining huzurida uning ruxsatisiz(nafl)röza tutişi va uning iznisiz uyiga begonalarni kiritişi halol emas», dedilar» (Buxoriy rivoyati).
2. Eri uçun özini saqlaşi.
Bunda ayol kişining eriga itoatda bölişi va uning ğazabini qözğatmaslik uçun öziga oro berib bölar-bölmasga köçaga çiqişdan tiyilişi nazarda tutiladi. Alloh taolo marhamat qiladi: «Uyingizda qaror toping. Ilgarigi johiliyatning oçiq-soçiqligi kabi oçiq-soçiq yurmang» («Ahzob» surasi, 33-oyat). Bundan «Ayollar umuman uydan çiqişlari mumkin emas ekan», degan fikr tuşunilmaydi. Ular özlarining kundalik zaruriyatlari yuzasidan köçaga çiqadilar. Biroq bunda oçiq-soçiq kiyinib, haddan ortiq pardoz qilişni özlariga ep körmasliklari kerak. Çunki bunday holatda köçaga çiqqanda ayol boşqa erkaklarning e'tiborini öziga tortadi. Vaholanki, u boşqalar uçun emas, faqat öz erining közini quvnatiş uçun köçaga çiqqanda emas, uyida öziga oro berişini yoddan çiqarmasligi kerak. Ana şunda erkak kişi ham öz ayolining husn-tarovatidan zavqlanib, boşqa ayollarga şahvat közi bilan qaraşdan tiyiladi. Bunday ayollar haqida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Ayollarning eng yaxşisi unga qarasang seni xursand qiladigan, (biron işga) buyursang itoat etadigan, unga tegişli biron qasam içsang, qasamingni buzmaslikka yordam beradigan va köçaga çiqqaningda uyda iffatini va sening mol-mulkingni asrab-avaylaydigan ayoldir», deb aytganlar. (Nasoiy va Ahmad rivoyati).
3. Har qanday şaroitda eriga yordam beriş va uni qöllab-quvvatlaş.
Muslima ayol eri topib-tutib turgan paytda ham, şaroit taqozosi bilan işlari yurişmay qolganda ham unga birdek yaxşi muomalada bölib, könglini kötarişi lozim. Mabodo, eri biror kasallikka çalinib qolsa, unga hamdard bölişi va tezroq tuzalişi uçun uning issiq-sovuğidan doim xabardor bölişi lozim.
4. Uyini ozoda va saranjom-sarişta saqlaşi.
Eri işdan kelganda hamma narsaning joy-joyida bölişi uning kayfiyatini kötaradi. Aksinça, ivirsiq, supurib-sidirilmagan uyga kirganda, er xotinining uquvsizligi va farosatsizligidan qattiq ranjiydi. Bunday uyda heç qaçon tinçlik-totuvlik, xotirjamlik bölmaydi. Ayollar şuni yodda tutişlari kerakki, xonadonning ziynati haşamatli buyumlarda emas, balki undagi pokizalik, sariştalik bilan belgilanadi.
5. Xotin kişining erini xayrli işlarga undaşi.
Ya'ni, uni gunoh va yomon işlardan qaytarib, savobli işlarga undaşi. Hayotiy misollardan şu narsa ma'lumki, ba'zi ayollar erlarining öz yaqinlariga qilmoqçi bölgan xayr-ehsonlardan qaytarmoqçi böladilar. Bunday ayollar erlarining daromadlarini faqat öz oilasining manfaati uçun sarflaşga undab, ularni savobli işlardan qaytaradilar. Vaholanki, soliha ayol erini doim boşqalarga ham naf keltiradigan işlarga yöllaşda maslahatgöy bölişi lozim.
6. Ayolning qöli gul pazanda bölişi.
Ayol erining topgan-tutganini reja bilan sarflab, mazali taomlar tayyorlaşi ham erkakning baxti. Çunki şirin taomlar bilan ham ayol erining köngliga yöl topadi va uning oilaga yanada boğlanişiga sabab böladi. Aksinça, masalliqlarni pala-partiş sarflab, mehr bermay bemaza taom tayyorlaydigan ayollarning erlari esa, doim köçadan ovqatlanişga örganib qoladilar. Köçadan mazaliroq ovqat yeyişga odatlangan erkakning behuda sarf-xarajatlari oila ta'minotiga ham zarar yetkazadi.
7. Ayol oilada erining yaqin yordamçisi bölişi.
Buni juda keng ma'noda tuşuniş mumkin. Ayol oila ta'minotçisi bölgan erining işlariga hurmat bilan qarab, farzandlar tarbiyasiga mas'uliyatni öz zimmasiga oladi. Albatta, soliha, va oqila ayol farzandlariga ham gözal tarbiya beradi. Aksinça, ba'zi kaltabin, doim bolasining yoniga tuşadigan şartaki ayollar esa, farzand tarbiyasiga salbiy ta'sir körsatadilar. Zero, solih va qobil farzandlarni ona tarbiyalagani kabi, noqobil, badxulq farzandlarni ham onalar tarbiyalaydilar. Birinçi toifadagi ayollar farzand tarbiyasida erlariga qançalik yordamçi bölib ularning qaddini kötarsalar, keyingi toifadagilari esa erlarining farzandi orqasidan qaddi bukilişiga sababçi böladilar. Şuning uçun ham, avvalo, ayollarning özlari tarbiyali va xuşxulq bölişlari katta ahamiyatga ega.
8. Ayol kişining xuşmuomala bölişi.
Ayol nafaqat eriga, balki qaynona va qaynotasiga ham birdek xuşmuomalada bölişi, ularning köngillariga ozor yetkazadigan sözlardan tiyilişi kerak. Erining könglini topib, qaynona va qaynotasining xizmatida bölgan ayol, ularning qalbiga quvonç bağişlaydi va öziga nisbatan mehr- muhabbatlarining yanada ziyoda bölişiga erişadi. Afsuski, şunday ayollar ham borki, oiladagi turli ikir-çikirlardan bahona axtarib, erining dilini ranjitib özidan bezdiradi. Bunday dilozor ayollarning erlarini xorlaganlari oqibati haqida Muoz ibn Jabal roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadisda şunday deyilgan: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Qay bir xotin bu dunyoda eriga ozor bersa, albatta, u(kişi)ning(jannatdagi)«huri iyn»dan bölgan xotini «Unga ozor berma! Alloh seni halok qilsin! U sening oldingda qönoq bölib turibdi, xolos. Yaqinda seni tark etib, biz tomon jönaydi», deydi», deganlar». (Termiziy rivoyati).
9. Ayolning eri şa'nini himoya qilişi.
Avvalo, öz hurmatini bilgan ayol erining oldida ham, ortidan ham obrösini saqlaşi zarur. Aksinça, juz'iy kamçiliklari bölgan erkakning obrösini tökib, duç kelgan odamga yomonlaş, uydagi sirni köçaga olib çiqiş nafaqat erini, balki öz oilasi şa'nini toptaş bilan barobardir. Zero, şunday sabr-qanoatli soliha ayollar ham borki, eri hatto unga zulm qilsa ham, öz oilasi va farzandlari şa'nini himoya qiliş uçun qöni-qöşnilarga erining faqat yaxşi tomonlari haqida gapiradi. Bu esa ayolning donoligi va ketini öylab iş qilişidan dalolatdir. Bunday ayollar faqat qöni-qöşnilarning oldida emas, farzandlarining oldida ham erining mavqeini saqlab qolişiga sabab böladi. Bu esa vaqti kelganda erning ayoliga qilgan jabr-zulmidan puşaymon bölib, bora-bora uning qadriga yetişiga sabab böladi.
10. Ayolning eriga e'tiborli bölişi.
Ayollar orasida şundaylari ham borki, uy-joyini ozoda saqlaydi, rözğor işlarini örniga qöyadi, lekin eriga nisbatan beparvo böladi. Eri işdan kelganda uni oçiq çehra bilan kutib oliş, xuşmuomalalik bilan oldiga ovqatini qöyiş uyoqda tursin, uning kayfiyatiga qarab hol-ahvol söraş haqida öylamaydi ham. Eriga e'tiborsizligi tufayli uni toza va dazmollangan ust-boş bilan köçaga çiqarişni xayoliga ham keltirmaydi. Axir, eriga e'tiborli bölib, uning xizmatini oğrinmay qilgan ayol erini rozi qilib jannatiy bölişi yoki aksinça, uni norozi qilib dözaxiy bölib qolişi ham mumkin. Bu haqda quyidagi hadisda şunday xabar keltirilgan. Husayn ibn Mihson roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Ammamning aytişiça, u ba'zi ehtiyojlari tufayli Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga borgan ekan. Şunda u Zot undan: «Ering bormi?» deb sörabdilar. U «Ha», deb javob beribdi. U Zot yana: «U senga e'tiborlimi?» debdilar. «Qaysidir işim bilan uning könglini olişga ojizlik qilyapman», debdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Uning könglini oliş uçun yanada ogohroq böl, çunki jannating ham, dözaxing ham udir», debdilar». (Tabaroniy va Hokim rivoyati). Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yana bir hadisda aytadilar: «Muhammadning joni Qölida bölgan Zotga qasamki, ayol kişi to erining haqini töla ado etmaguniça Rabbining haqini ado etolmaydi» (Ahmad, Ibn Moja, Ibn Hibbon rivoyatlari).
Albatta, bunday hadislarni yana köplab keltirişimiz mumkin. Ular orqali bugungi kunda eng dolzarb bölgan yana bir mavzuni yoritişga harakat qildik. Uşbu ğoyibona muloqotimiz asosida oilaviy munosabatlarda er va xotinning majburiyatlari haqida eslatmalar berib, aziz opa-singillarimizni ogohlikka çaqirdik. Töğri, oilada sizning zimmangizga yuklangan yumuşlar juda köp, buni heç kim inkor qilmaydi. Lekin sizning muşkulingizni oson qilişda turli texnika vositalari va sizlar uçun yaratilgan qulay şart-şaroitlar muhim ahamiyatga egaligini yodda tuting. Şunday ekan, sizdan faqat ozgina e'tiborliroq bölib öz ayollik burçlaringizga mas'uliyat bilan yondaşiş talab etilyapti, xolos. Mana şu eslatmalarimizni ayollarimiz töğri tuşunib va ularga amal qilib boşqalarga ham ibrat bölişlaridan umid qilamiz.
Allohim, erkaklarimizga solih er, ayollarimizga esa soliha, jannatiy ayol bölişlarini nasib et!
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
