Biri quraman desa, ikkinçisi buzasan deydi: kim haq?

Şahar prokuraturasi javobining davomida “Toşkent viloyati “Avtomagistral” IAYQTDB tomonidan 2009 yil 11 avgustda 145-son texnik şart hamda viloyat IIB YHXB tomonidan 2010 yil 29 martda “Bekobod şahar 4R-20 raqamli “Qorasuv-Böka-Bekobod avtomobil yölining 99-kilometrida yönaliş böyiça çap tomonida savdo va maişiy xizmat körsatiş şoxobçalari qurilişiga 115-10-sonli xulosa berilgan”, deyiladi. 

Tuşunişimizça, javob maktubini yöllaşda prokuratura xodimlari “Avtomagistral” IAYQTDB tomonidan 2009 yil 11 avgustda 145-son texnik şartni jiddiy örganişmagan körinadi. Aks holda, mazkur texnik şart öz kuçini yöqotganiga bir yildan oşiq vaqt ötganini sezişgan bölişardi. 

Bundan taşqari, javob xatida “arizangizni körib çiqiş jarayonida savdo va maişiy xizmat körsatiş şoxobçalari Buyuk Ipak yöli köçasining aynan qayerida qurilişi rejalaştirilayotgani hozirgi kunga qadar ma'lum emasligi” ta'kidlanadi. Şu bilan navbatdagi mantiqsizlik közga taşlanadi. Çunki ayni javob maktubida şoxobçalar “Qorasuv-Böka-Bekobod avtomobil yölining 99-kilometrida yönaliş böyiça çap tomonida ekani qayd etilgan. 

Örganiş jarayonimizda hujjatlardagi yana bir noqislikka şohid böldik. U ham bölsa şahar hokimining 2015 yil 30 oktabrdagi 452-son qarorida “Bekobod şahar “Buyuk Ipak yöli” (sobiq “Ğalaba”) köçasi böyida joylaşgan yer maydoni” haqida gap ketgan bölsa-da, tuşunmovçilik keltirmasligi uçun yer maydoni köçaning neçançi kilometrida ekaniga yoxud boşqa taniş belgilariga oydinlik kiritilmagan. Şuningdek, hokim qaroriga asos qilinayotgan hujjatlardan biri bölgan Toşkent viloyatida jismoniy va yuridik şaxslarga qonunçilik, şaharsozlik normalari va qoidalari asosida yer uçastkalari beriş amaliyotini örganiş Komissiyasining 2013 yil 25 avgustdagi yiğilişining 32-son Bayonida ham tadbirkorlarga berilişi közda tutilgan yer maydonining aniq manzili belgilanmagan. Ayni şu narsa tomonlarda tuşunmovçiliklarga sabab bölayotgan omillardan biri bölmoqda. 

Şu bilan birga, ikki tomon örtasidagi tortişuv sabablaridan biri şuki, “Avtomagistral” IAYQTDB şahar hokimining qaroriga ilova qilingan dalolatnomada qurilişga öz roziligini bildirgan bölsa, keyinçalik, ya'ni 2016 yil 12 apreldagi 05/01-364 sonli maktubida “1b-toifaga ega bölgan Bekobod şahri, Buyuk Ipak yöli köçasi (avvalgi Ğalaba köçasi) hududidan ötuvçi 4R-20 “Qorasuv-Böka-Bekobod” avtomobil yölining 104-kilometri (avvalgi 99-km) çap tomonidan joylaşgan yer maydonida “Savdo va maişiy xizmat körsatiş majmua obektining joylaşişi maqsadga muvofiq, deb hisoblanişini ta'kidlagan. 

Şu örinda ta'kidlaş örinliki, mazkur masala yuzasidan ikki marta sud majlisi ham bölib ötgan. Toşkent viloyati Bekobod şahar ma'muriy sudi 2017 yil 24 iyuldagi sudya B.Ablahatov raisligida bölib ötgan sud majlisida Bekobod şahar hokimining 2015 yil 30 oktabrdagi “Buyuk Ipak yöli” köçasi böyidagi şahar boş rejasi asosida 2 qavatli “Savdo va maişiy xizmat körsatiş majmuasi qurilişi töğrisidagi 452-sonli qaroriga asosan “Savdo va maişiy xizmat körsatiş majmuasi” qurilişini töxtatişga doir ajrim çiqarib, ajrim darhol ijroga qaratilişi belgilangan. Ammo ayni ma'muriy sudda, ayni sudya raisligida 2017 yil 11 avgust kuni bölib ötgan navbatdagi sud majlisida “şahar hokimining 2015 yil 30 oktabrdagi 452-son qarori qonuniy qabul qilingan, deb hisoblaydi” degan xulosaga kelingan. 

Biz uşbu masalaga oydinlik kiritiş maqsadida Bekobod şahar boş arxitektori Abdurauf Burhonov bilan uçraşdik hamda yuqoridagi bir-biriga zid jihatlar böyiça uni savolga tutdik.

Şahar boş arxitektori, yuqoridagi bir-biriga zid jihatlarni izohlay olmagan bölsa-da, şaharning ayni şu qismiga doir boş plani bilan taniştirdi. “Unga muvofiq, quriliş işlari qonun doirasidan çiqmagan holda amalga oşirilmoqda. Garçi “Buyuk Ipak yöli” köçasi 1b-darajali yöl hisoblanib, eni belgilangan me'yorga javob berişi lozim bölsa-da, ayrim istisno holatlarda yölning qisqarişiga ruxsat beriladi. Masalan, şu yöl Böka şahri hududida eniga qisqargan. Bekobod şahrida ham şunday qilinmoqda”, - deya ta'kidladi A.Burhonov. Biz unga keyinçalik yöl kengaytiriladigan bölsa, tadbirkorlarning yangi qurgan binolarini buzişga töğri kelişi mumkinligi haqida savol berdik. Bunga javoban şahar boş arxitektori Bekobod şahar boş plani 50 yil muddat uçun işlab çiqilganini qayd etdi.

Xullas, örganişlarimiz şu yerda töxtadi. Aholi majmuaning qurilişi bilan ularning huquqlari buzilişi, yomğirli-qorli mavsumlarda bino tomidan tuşadigan suvlar natijasida ularning uylari zax bosişini e'tiborga olişlarini, şu sababli majmua qurilişini töxtatiş zarurligini talab qilişmoqda. Garçi biz borgan vaqtda quriliş işlari olib borilmayotganiga qaramay, aholi keyinçalik quriliş işlari jadal sur'atlarda davom ettirilişi ehtimolidan xavotirda. 

Bizningça ham uşbu majmuani yöl yoqasida barpo qiliş maqsadga muvofiq emas. Çunki, majmua qurilganidan keyin, tabiiyki, bu yer mijozlar bilan gavjum bölgan hududga aylanadi. Unga yaqin joyda temir yöl kesişmasi borligi, yölning tor qismi ekani e'tiborga olinsa, xavfsizlik nuqtai-nazaridan ham qurilişni töxtatiş lozim. Aks holda, keyinçalik şu joy bilan boğliq turli köngilsizliklar sodir böla boşlasa, keskin çoralar körişga baribir majbur bölinadi. Öylaymizki, mazkur masalani mutasaddi taşkilotlar jiddiy ravişda örganib, öz sözini aytadi.