Uzoq vaqtdan beri Özbekistonning anklav va eksklav, ya'ni  hududini yuz foiz boşqa mamlakat yeri örab turuvçi Farğona viloyati, Söx tumaniga borib, öquvçilar uçun aholining turmuşi, bugungi kuni va muammolari haqida maqola tayyorlaşni rejalaştirgan edik. Niyatimiz yozning issiq kunlarida amalga oşdi.  

Keling, avval siz bilan “anklav” atamasiga oydinlik kiritib olsak... Anklav (frants. enclave, lot. inclavare — qulflab oliş) – bir davlatning hamma tomondan boşqa davlat hududi bilan örab olingan hududi yoki hududining bir qismi. Farğona viloyatiga qaraşli Söx, Çönğara, Şohimardon, Qalaça hududlari Özbekiston eksklavlari bölib, Qirğiziston Respublikasi uçun anklav hisoblanadi.

Söxdan KUN.UZ tahririyatiga kelgan murojaatlarda tumanga ommaviy axborot vositalari vakillarining kam qadam bosişi haqida yozişgan. Biz bölsa, özbekistonliklarning öz yurti tumaniga borişi uçun juda murakkab çiğiriqli yöl bosişini tasavvur ham qilmagan edik.

Sayohatimiz rostdan ham taassurotlarga boy va qiziq keçdi.    

Çegara maşmaşasi va undan ötiş uçun “bilet” olganimiz haqida..

Farğona şahrining qoq markazida, töğri Söxga qatnaydigan taksilar turadigan joy bor ekan. Hamma joyda bölgani singari uni ham mahalliy tilda “pitak” deb ataşadi. Ertalab soat törtda öşa yönalişda qatnovçi taksiçiga telefon qilamiz. U : “Odam olmay kutib turaman. Söxga boriş, bir kişiga 25 ming söm”,-deydi. Yuz kilometr yölga 25 ming söm, qimmat emas... Tasvirga oliş uskunalarimiz borligi uçun  bitta yölovçi kamroq olişini aytib, kelişdik.

Duoni quyuq qilib, Farğonadan Vodil qişloği tomon yölga çiqqanimizda soat tört bölgandi. Vodilgaça bölgan masofa 20-25 kilometrni taşkil qilar ekan. Viloyat markazidan Söxgaça bölgan masofa esa 110 kilometr.

Vodiy xalqi erta uyğonadi. Sahar bölişiga qaramay, tongda köçalar gavjum. Vodildagi çegara postida esa tumonat odam ekan. Tongda ötuvçilar oqimi deyarli faqat bir tomonga, ya'ni Qirğiziston  tarafga edi. Mazkur post orqali Söx va Farğona tumanlarining Şohimardon va Yordon qişloqlariga ham ötiladi.