Matematika — kiçik yoşimizdan tanişişni boşlaydigan keng ilm. Şu sabab uning birinçi sinfdan dars sifatida öqitilişi bejiz emas. Axir umumiy matematik bilimlarsiz zamonaviy dunyoda judayam noçor bölib qolardik. Xuddi ilmlar qiroliçasisiz kimyo, fizika, tibbiyot va boşqa köplab fanlar mavjud bölmagani kabi. Keling, matematika töğrisidagi qiziqarli ma'lumotlar bilan tanişamiz.
Tarixdagi birinçi matematik ayol aleksandriyalik Gipatiya bölgan.
«Teng» belgisi XVI asrda, manfiy sonlar esa faqat XIX asrga kelib ilk marta qöllanilgan.
Birdan yuzgaça bölgan jami sonlar yiğindisi 5050 ga teng.
Lahza nima? Bu bor-yöği ibora emas, 0,01 soniyaga teng bölgan vaqt ölçov birligi ekan.
Tayvan orolida tört sonidan juda qörqişadi, çunki u mahalliy aholi uçun ölimni anglatadi. Bu holat şu darajaga yetganki, ba'zi uylarda törtinçi qavat va mana şunday raqamli xonadonlar yöq.
Raqamlar töğrisidagi qiziq faktlar
Matematika fanlari yetuk professori Stiven Xoking şu darajada iste'dodli ediki, barça materiallarni özi mustaqil örgangan. Uning sözlariga köra, matematika fanini maktabdagina örgatişgan.
Rossiya imperiyasida davlat tomonidan qöyilgan taqiq sabab ayollar ilmiy faoliyat bilan şuğullana olişmagan.
Şunisi qiziqki, Rim imperiyasida nol raqami mavjudligi haqida bilişmagan. Bu raqamsiz matematika ma'nosiz ekani hisobga olinib, rivojlangan sivilizatsiyalardan biri bölişlariga qaramay, hisobni bir raqamisiz bir amallab yuritişgan.
Bir kuni Jorj Dantsing universitet talabasi bölgan vaqtida darsga keç qoldi va doskada tuşunarsiz tenglamalarni kördi. U vazifani uy işi sifatida qabul qildi, qiyinçilik bilan bölsa-da, ularni yeçdi. Kelasi kuni u dunyodagi heç bir professor yeçimini topa olmagan ğaroyib masalalar ekani ma'lum böldi.
XX asrning boşiga qadar matematika böyiça barça bilim va hisoblar 80 ta katta bölmagan naşrlarga siğar edi. Öşa paytdan beri soha şu qadar kengaydiki, matematika asoslarini 800 ta kitobga joylaştiriş imkonsiz bölardi.
