Ilgari qo‘l soati uning egasining yuqori mavqega egaligidan darak beradi deb hisoblanar va vaqtni bilib turish uchun qulay vosita edi. Ammo texnologiyalar davriga kelib barchasi o‘zgardi va sahnaga yangi o‘yinchilar chiqib keldi.
Mana to‘rt yildirki, Apple soatsozlik sanoatida yetakchilikni qo‘ldan bermay kelmoqda. Kompaniya qanday qilib bu o‘yinda Shveytsariya ustidan g‘alaba qozondi?
Bugungi soatlarni eslatadigan ilk soat nyurnberglik slesar Petr Genleyn tomonidan 16 asrda o‘ylab topilgan. Cho‘ntak soati o‘sha davrlarda faqatgina oliymaqom aslzodalarda bo‘lgan.
So‘ngra tashabbusni Buyuk Britaniya qo‘lga oldi. Muvozanat spirali, yurgizish mexanizmi va xronometr tufayli Britaniya 18 asrda eng yaxshi soat ishlab chiqaruvchi maqomini oldi. U ishlab chiqargan soatlar vaqtni aniq ko‘rsatar, ammo juda qalin edi.
Bugun biz biladigan soatlar esa shveysariyalik soatsoz Abraxam-Lui Brege tomoniddan yaratilgan. Buyuk Britaniya aniqlikka e'tibor qaratgan bo‘lsa, Shveytsariya uslubga e'tibor berdi. Tez orada Longines, IWC Schaffhausen va Rolex dunyoning eng yaxshi soatlariga aylandi.
Kvarts inqirozi
Shveytsariya ishlab chiqarishning an'anaviy uslublarini saqlab qolgan bir paytda Yaponiya innovatsion fikrladi. 1969 yilda Yaponiyaning Seiko kompaniyasi birinchi kvars qo‘l soatlarini namoyish etdi. Bu soatsozlikda yangi inqilob bo‘ldi.
Soat ishlab chiqarish uchun xarajatning kamayishi butun dunyoda soatlar narxi tushishiga olib keldi va Shveytsariyada bu sanoat 60 mingdan ortiq ish o‘rnini yo‘qotdi. 1982 yil oxiriga kelib butun dunyo bo‘yicha mingga yaqin soatsozlik kompaniyalari yopildi. Bu davr kvars inqirozi deb ataladi.
Bu inqirozdan chiqish uchun Shveytsariya qandaydir yangilik o‘ylab topishi lozim edi. Shunda Nikolas Xayyek Swatch Group kompaniyasiga asos soldi.
Swatch ajoyib plastik soatlar ishlab chiqara boshladi. Endi soatlar vaqtni ko‘rsatish emas, moda vazifasini bajara boshladi.
