Patologik-anatomik tadqiqotlar o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizom tasdiqlandi

Sog‘liqni saqlash vazirining buyrug‘i bilan Patologik-anatomik tadqiqotlar o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizom tasdiqlandi.

Nizomga ko‘ra, patologik-anatomik tadqiqotlar faqat patologoanatom tomonidan o‘tkaziladi. Patologik-anatomik tadqiqotlar biopsiya va autopsiya usullarida amalga oshiriladi.

Biopsiya usulida patologik-anatomik tadqiqotlar o‘tkazish

Davolash-profilaktika muassasasida ambulator va statsionar sharoitda davolanayotgan bemorlarga to‘g‘ri tashxis qo‘yish va ularni samarali davolash maqsadida tegishliligi bo‘yicha Respublika patologik-anatomiya markazi, patologik-anatomiya bo‘limlari hamda hududiy patologik-anatomiya byurolarida biopsiya usulida patologik-anatomik tadqiqotlar o‘tkaziladi.

Davolash-profilaktika muassasalarida ambulator va statsionar sharoitda davolanayotgan bemorlardan olingan biopsiya materiali yoki jarrohlik amaliyoti jarayonida olingan to‘qima tegishli patologik-anatomiya xizmatiga kasallikni hujayraviy darajada aniqlash uchun yo‘llanma asosida taqdim qilinganda uni patologik-anatomiya xizmatining mas'ul xodimi qabul qilib oladi.

Mas'ul xodim qabul qilib olingan biopsiya materiali yoki jarrohlik amaliyoti jarayonida olingan to‘qima haqidagi ma'lumotlarni taqdim qilingan yo‘llanmaning tegishli qismiga yozib qo‘yadi. Ushbu ma'lumotlar laborant tomonidan yuritiladigan daftarga ham qayd qilinadi.

Patologoanatom patologik-anatomik tadqiqot o‘tkazish uchun taqdim etilgan biopsiya materiali yoki jarrohlik amaliyoti jarayonida olingan to‘qimadan mikropreparat tayyorlash uchun kesma oladi. Patologoanatom olingan kesmani mikropreparat tayyorlash uchun yo‘llanma asosida laboratoriyaga topshiradi. Laboratoriyaning mas'ul xodimi topshirilgan kesmadan 10 kundan ko‘p bo‘lmagan muddatda mikropreparat tayyorlaydi. Agar topshirilgan kesmadan mikropreparat tayyorlash 10 kundan ko‘p bo‘lgan muddatni talab qilsa, u holda mikropreparatni tayyorlayotgan mas'ul xodim patologoanatomni bu haqsa xabardor qilishi zarur.

Laboratoriyaning mas'ul xodimi tayyorlangan mikropreparatni shu kunning o‘zida patologoanatomga topshirishi lozim. Patologoanatom tayyorlangan mikropreparatni mikroskop yordamida tahlil qiladi va gistologik tashxis qo‘yadi. Patologoanatom tomonidan qo‘yilgan tashxis va unga tegishli boshqa ma'lumotlar haqida yo‘llanmaning tegishli qismiga yozuv kiritiladi. Yo‘llanmada ko‘rsatilgan tashxis va boshqa ma'lumotlar laborant tomonidan yuritiladigan daftarga qayd etiladi va yo‘llanma tegishli davolash- profilaktika muassasasiga yuboriladi.

Autopsiya usulida patologik-anatomik tadqiqotlar o‘tkazish

Davolash-profilaktika muassasasida kasallik oqibatida vafot etgan shaxsning murdasida autopsiya usulida patologik-anatomik tadqiqotlar o‘tkazish tegishliligi bo‘yicha patologik-anatomiya xizmatlarida amalga oshiriladi.

Patologik-anatomiya xizmati mas'ul xodimi murdani qabul qilib olishda uning kasallik tarixida qayd etilgan tashxisga asosan murdani qabul qilib oladi. Bunda mas'ul xodim tomonidan murdaning tashqi ko‘rinishi ko‘rikdan o‘tkaziladi.

Patologoanatom patologik-anatomik tadqiqotini boshlashdan oldin murdani tashqi holatini ko‘rikdan o‘tkazadi. Ko‘rikdan o‘tkazish jarayonida jarohat va sinish belgilari mavjudligi aniqlanmasa patologoanatom tadqiqotni davom ettiradi.

Ko‘rikdan o‘tkazish jarayonida jarohat va sinish belgilari mavjudligi aniqlangan hollarda patologoanatom murdada patologik-anatomik tadqiqotini o‘tkazishni rad etadi va bu haqda patologik-anatomiya xizmati rahbarini xabardor qiladi.

Patologoanatom murdaning tegishli tana qismini yoradi va murdaning ichki a'zolarini birma-bir ko‘rikdan o‘tkazadi. Murdaning ichki a'zolarini ko‘rikdan o‘tkazishda gistologik tadqiqot uchun har bir ichki organdan 1 santimetrdan katta bo‘lmagan hajmdagi namunalar kesib olinadi. Agar davolash-profilaktika muassasasida vafot etgan shaxsning kasallik tarixida u yuqumli kasalliklar oqibatida vafot etganligi ko‘rsatilgan bo‘lsa, shuningdek tadqiqotni o‘tkazayotgan patologoanatom murdada yuqumli virus va mikroblar mavjudligiga shubha qilgan hollarda virusologik va bakteriologik tekshiruv uchun namunalar olinadi. Kesib olingan namunalar shu vaqtning o‘zida tegishliligi bo‘yicha gistologik, virusologik yoki bakteriologik laboratoriyaga tekshirish uchun topshiriladi.

Topshirilgan namunalar tegishli laboratoriya tomonidan 7 kundan ko‘p bo‘lmagan muddatda laborator tekshiruvdan o‘tkaziladi. Agar topshirilgan namunalar laborator tekshiruvi 7 kundan ko‘p bo‘lgan muddatni talab qilsa, u holda laborator tekshiruvni amalga oshirayotgan mas'ul xodim patologoanatomni bu haqda yozma ravishda xabardor qilishi zarur.

Laboratoriya o‘tkazilgan laborator tekshiruv yakunlangan vaqtdan boshlab 1 kun ichida tekshiruv natijalari bo‘yicha tegishli patologoanatomga yozma ravishda xulosa taqdim etishi lozim.

Patologoanatom tomonidan shu vaqtning o‘zida Patologik-anatomik tadqiqoti bayonnomasi rasmiylashtiriladi.

Patologoanatom bayonnomada murdaning har bir organ va to‘qimalarida kuzatilgan morfologik o‘zgarishlar hamda laboratoriya tekshiruvi uchun olingan namunalar bilan bog‘liq ma'lumotlarni, shuningdek murdaning kasallik tarixidagi ma'lumotlar aniq ko‘rsatishi shart. Bunda patologoanatom murdaga oid boshqa ma'lumotlarni ham bayonnomaga qo‘shimcha sifatida kiritishi mumkin.

Laborator tekshiruv natijalari olingandan keyin patologoanatom tomonidan tahlil qilinadi hamda o‘tkazilgan patologik-anatomik tadqiqoti bo‘yicha yakuniy tashxis Patologik-anatomik tadqiqoti bayonnomasida rasmiylashtiriladi. Bayonnoma patologik-anatomik tadqiqotni o‘tkazgan patologoanatom, mutaxassislar hamda tegishli bo‘lim mudiri tomonidan imzolanadi.