Melburn universiteti (Avstraliya) kimyogarlari karbonat angidridni qattiq uglerodga aylantiriş böyiça yangi usulni işlab çiqdilar, u Yer atmosferasida karbonat angidrid konsentratsiyasini kamaytiriş uçun işlatilişi mumkin. Uglerod dioksidi tutqiçlari parnik effektni kamaytirişga va örtaça global haroratni pasaytirişga yordam beradi. Bu haqda Science xabar qilmoqda.
Tadqiqotçilar xona haroratida suyuq böladigan metall qotişmalar asosidagi katalizatorlarning yangi sinfidan foydalanganlar. Bunday katalizatorlarning bir turi suyuq galliy bilan aralaşgan palladiydan iborat hamda alkanlarni nisbatan qimmatli alkenlarga aylantira oladi. Avvaliga olimlar galliy, indiy va qalay qotişmasini yaratib, unga katalitik faol seriy qöşişdi va uni suv tomçilari bölgan şişa trubkaga joylaştirişdi.
Olimlar ingiçka simni suyuq metallga joylaştirganda, seriy bir qismi suyuqlik yuzasida havoda kislorod bilan reaksiyaga kirişgan hamda ultraingiçka seriy oksidi qatlami paydo bölgan. Keyinçalik karbonat angidrid gazi trubkaga kiritilgan, sim orqali esa - elektr toki. Oxir-oqibat uglerod dioksidi katalizator tomonidan sörildi, u yerda qattiq uglerodga aylandi.
Tadqiqotçilarning sözlariga köra, reaksiya mexanizmi hali aniq emas, ammo beş bosqiçni öz içiga olişi mumkin. Tseriy kislorod, parnik gaz va suv bilan özaro aloqaga kirişib, yagona yon mahsulotlar sifatida qattiq uglerod hamda toza kislorod çiqaradi.
