12 mart kuni Poytaxt biznes markazida joylashgan Harakatlar strategiyasining konferens-zalida «Yuksalish» umummilliy harakati tomonidan konsultativ uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Ushbu uchrashuv Adliya vazirligi va USAID O‘zbekistondagi sud-huquq islohotlari dasturi (JRUP) bilan hamkorlikda o‘tkazdi. Uchrashuv «Fuqarolik jamiyati va nodavlat tashkilotlari uchun qulay huquqiy muhitni rivojlantirish» mavzusida o‘tkazildi.
Tadbirda mamlakatning yuqori darajalari huquqshunoslari va xalqaro ekspertlar qatnashdi. Xususan, JRUP programmasi direktor o‘rinbosari Natasha Rashich, xalqaro ekspert Mixail Boyadjiyev, «Yuksalish» umummilliy harakati ijrochi direktori Bobur Bekmurodov, Oliy Majlis huzuridagi Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti jamoaviy monitoringi boshqarmasi rahbari Hamdambek Atajanov va boshqa mutaxassislar qatnashdi. Tor doiradagi uchrashuvga demokratiya va inson huquqlari instituti Direktori Sayyora Xodjayeva moderatorlik qildi.
«Men bu mamlakatda bir necha yillar ilgari ishlaganman. Oradan yillar o‘tib yana ushbu yurtga qaytdim. Ulkan islohotlar amalga oshirilganini ko‘rdim. Biz o‘z dasturimizda sud va huquq sohasida nodavlat notijorat tashkilotlarning o‘rnini mustahkamlash uchun harakat qilamiz. Biz tahlillar olib borish jarayonidamiz. Islohotlarni amalga oshirishda ikki xil turdagi tashkilotni aytish mumkin: Fuqarolik jamiyati sub'yektlari va nodavlat notijorat tashkilotlar. Faoliyatimiz davomida akademik bilim beruvchi oliygohlar bilan bu yo‘nalishda ta'lim olish uchun hamkorlik qilamiz. Bu oliygohlar: Bosh prokuratura Akademiyasi, Advokatlar palatasi, Sudyalar oliy maktabi, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Xalqaro huquq fakulteti, Yuridik universitet va mamlakatdagi jamiki huquq sohasida ta'lim beruvchi oliygohlardir.
Bizning dastur davlat va fuqarolar o‘rtasidagi muloqotlarni rivojlantirishdagi yangi modellarni qo‘llab-quvvatlaydi. Biz ta'lim borasida grantlar e'lon qilamiz. Shu yilning aprelida dastlabki konkurs e'lon qilinadi. Bu konkurs ikki bosqichdan iborat bo‘ladi. Birinchi bosqichda, faoliyat yo‘nalishlari, mexanizmlariga bag‘ishlangan insholar topshiriladi. Ikkinchi bosqich, nodavlat notijorat tashkilotlarining salohiyati bo‘yicha bo‘ladi», deya tushuntirish berib o‘tdi xalqaro ekspert.
Shuningdek, tadbirda qatnashgan Oliy majlis huzuridagi Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti jamoaviy monitoringi boshqarmasi rahbari Hamdambek Atajanov o‘zidagi qiziq ma'lumotlar bilan bo‘lishdi.
«Tashkilotimiz ayni damda shu masalada izlanishlar olib bormoqda. Prezidentimiz tomonidan o‘tgan yili 5505-sonli Norma ijodkorligi konsepsiyasi qabul qilingan. Xo‘sh, nega bu hujjatga talab bor edi? Chunki, shu davrgacha qonun hujjatlarining 7 foizini qonunlar tashkil qiladi. Davlat faoliyatida ko‘plab sohalarni asosiy tartibga soluvchi hujjatlar qonunosti hujjatlari bo‘lib keldi. Vazifalarimiz qonun normalarini tizimlashtirish va ijtimoiy munosabatlarini huquqiy jihatidan ta'minlash. Ba'zi sohalar bor juda ko‘p qonun hujjatlari qabul qilgan va ular bir-biriga mos kelmaydi. Agar mavjud qonunosti hujjatlar barqarorligini ta'minlamoqchi bo‘lsak, ularni albatta qonun darajasida qabul qilishimiz kerak. Agar qabul qilmasak, fuqarolik jamiyatini qurishga salbiy ta'sir ko‘rsatadi. Ikkinchisi, normativ hujjatlarini qabul qilishda sifatni oshirish va takomillashtirishni monitoring qilishdir. Qonun hujjati sifatli, hammaga tushunarli bo‘lishi kerak. Keyingisi, norma ijodkorligida axborot texnologiyalarni joriy qilish hisoblanadi. Hozirgi davrda bizda «kelishish» degan jarayon bor. Bunda bir hujjat qabul qilayotganda shu hujjat ta'sir o‘tkazadigan barcha idoralar bilan kelishib chiqish kerak. Bu hozir qo‘lda qog‘oz bilan qilinadi. Shuning uchun, konsepsiyada belgilandiki, bu kelishish hujjati elektron tarzda bo‘ladi. Bundan tashqari, norma ijodkorligida aqlli tartibga solish modul elektorali bo‘lib, bunda eksperimentlar o‘tkazish yoki muddatlar belgilab qo‘yish kabilar nazarda tutiladi. Bizda qonun hujjatlarida muddat mavjud emas. Shuningdek, norma ijodkorligida institutsional tartibga solish, qonun sifatiga javob beradigan institut tashkil etish niyatidamiz.
