Toshkent shahar IIBB saytida korrupsiya muammosi haqida maqola e'lon qilindi.
“Poraxo‘rlik muammosi haqida fikr yuritishar ekan, odamlar ko‘pincha o‘zlari bilib-bilmay uning rivojiga “hissa” qo‘shayotganlarini anglab yetmaydilar. Ba'zan bu “yebto‘ymas maxluq” balosidan ikki-uchta ishdan bo‘shatishlar bilan qutulish mumkindek tuyuladi. Lekin minglab odamlar – oddiy uy bekalaridan tortib firmalar xodimlari, avtomobil haydovchilari, boshqa o‘nlab kasb egalari o‘z qo‘llari bilan boqib turgan bu ofat balosini yuzlab poraxo‘rni vazifasidan chetlatish bilan ham bartaraf etish mumkin emasligini anglab yetmaydilar...”, deb boshlanadi maqola.
Qayd etilishicha, bir paytlar O‘zbekiston va boshqa sharq xalqlari turmush madaniyatiga daxldor bo‘lgan, yaxshi xushxabar eshitganda – farzand yoki nabira ko‘rganligi, to‘y xabarini keltirgan kishiga ro‘molcha, belbog‘ sovg‘a qilish, ya'ni “suyunchi” berish go‘zal an'ana hisoblangan.
“Bugungi kunda esa bu ajoyib odatning ko‘rinishi, “turqi” buzilgan. Endi deyarli har bir kishi uni ishga qabul qilayotgan idora rahbari yoki hujjatini rasmiylashtirayotgan xodimni oldindan “rozi qilish”ga intiladi. Buni zimmasidagi “majburiyat” sifatida qarashga o‘rganib qolgan. Agar bunga imkoniyati yo‘l bermasa u o‘ziga “nomunosib ish”ni berishlaridan cho‘chib turadi. Agar shunday holat yuz bergan taqdirda ham biror joyga shikoyat qilishga o‘zini nohaq, deb biladi. To‘g‘ri, bunday holatlar yuzasidan shikoyatlar tushib turadi. Ularning aksariyati to‘g‘ri, deb topiladi ham. Chunki ilgari imkoniyati borlardan “rag‘batlantirilgan” xodimlar endi har bir ko‘rsatgan yordami, xizmati uchun nimadir ta'ma qilishga odatlanib qolgan bo‘ladi”, deya davom ettiriladi maqola.
Unda yozilishicha, shunday hollar ham uchraydiki, ba'zan odamlar bunday “suyunchi”larni xodimlarning qarshiligiga qaramay ularga tiqishtirishga intilishadi. Yana bunday ishlarini “agar olmasangiz xafa bo‘laman”, “buni chin ko‘ngildan berayapman” degan so‘zlar bilan oqlaydilar ham. Ba'zan bu gaplardan keyin “mukofotni” olmasdan iloji qolmaydi.
“Bunga yorqin misol yaqinda O‘zbekistondagi ommaviy telegram-kanallardan birida ko‘rsatildi. Namoyish etilgan videoda adashib qolgan bolasini topgan baxtli ota bunga ko‘maklashgan ichki ishlar bo‘limi xodimlariga “suyunchi” berishga intilayotgani ko‘rinib turibdi. Bu ota ichki ishlar xodimlarining qarshiligiga qaramay, “suyunchini” tashlab, tashqariga otilib chiqmoqda. Ehtimol u o‘zining militsiya xodimlaridan naqadar minnatdor ekanligini izhor qilmoqchi bo‘lgandir, ammo beixtiyor keyinchalik uning mavjudligidan shikoyat qilishga majbur bo‘ladigan muammoning vujudga kelishiga ko‘maklashganini o‘ylab ham ko‘rmadi. Keyinchalik ushbu voqea xususida do‘stlariga so‘zlab berganida, “albatta, men ularni quruq qo‘ymadim, shu sababli sidqidildan intilishdi” deb ham qo‘shimcha qilishi ehtimoldan yiroq emas. Bu bilan voyaga yetmaganlarga ijtimoiy-huquqiy ko‘maklashish markazi xodimining bolani topishga sarflangan beminnat xizmati, uni izlagan va markazga keltirgan boshqa kishilarning beg‘araz yordamiga nohaq soya solindi”, ta'kidlanadi maqolada.
