Sirdaryo viloyatida g‘o‘za rivoji qanday holatda?

2019 yil 26 iyul kuni Sirdaryo viloyati hokimligida Oliy Majlis Senati Agrar, suv xo‘jaligi masalalari va ekologiya qo‘mitasining hamda xalq deputatlari Sirdaryo viloyat Kengashining qo‘shma majlisi bo‘lib o‘tdi. Unda viloyatda g‘o‘za maydonlarida agrotexnik tadbirlar samaradorligini oshirish yuzasidan amalga oshirilayotgan ishlar holati ko‘rib chiqildi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining axborot xizmati xabariga ko‘ra, joriy yilda Sirdaryo viloyatidagi 811 ta fermer xo‘jaligida jami 73,9 ming gektar maydonga chigit ekilgan. Shundan 37,5 ming gektar viloyatdagi 4 ta paxta-to‘qimachilik klasteri hissasiga to‘g‘ri keladi.

Paxtachilikda intensiv texnologiyalarni joriy qilish va hosildorlikni oshirish maqsadida viloyatdagi paxta maydonlarining qariyb 30 ming gektariga qo‘shqator usulida chigit ekilgan. Shuningdek, g‘o‘zani turli hasharotlardan himoya qilish maqsadida biologik usullardan keng foydalanilmoqda. Xususan, umumiy hisobda 36,4 ming gektarga biomahsulotlar bilan ishlov berilgan. Shunga qaramay, ishchi guruhlar tomonidan g‘o‘za maydonlari holati bevosita joyida o‘rganilganda tezlik bilan hal qilinishi lozim bo‘lgan qator muammolar aniqlandi. Jumladan, viloyatda g‘o‘za rivoji 20–25 kunga orqada qolganligi aniqlandi.

Joriy yilning aprel–may oylaridagi surunkali yog‘ingarchiliklar va havo haroratining pasayishi oqibatida 22,2 ming gektardan ziyod g‘o‘za maydonlariga (umumiy g‘o‘za maydonining 30 foizi) qaytadan chigit ekildi.  

Takroran chigit ekilgan maydonlarining 2 209 gektari (10 foizi) o‘z vaqtida sug‘orilmaganligi, qo‘shimcha oziqlantirilmaganligi, begona o‘tlardan tozalanmaganligi, kultivatsiya qilinmaganligi va turli xil zararkunandalarga qarshi profilaktik ishlov amalga oshirilmaganligi oqibatida rivojlanishdan orqada qolgan.

Hokimning ushbu yo‘nalishlarda amalga oshirilgan ishlar to‘g‘risidagi hisobotida ta'kidlanganidek, bunday muammo va kamchiliklarni bartaraf etish maqsadida o‘tgan muddat davomida shoshilinch agrotexnik tadbirlar o‘tkazilgan. Eng avvalo, har bir g‘o‘za maydonlarining konturma-kontur g‘o‘za rivojlanish davrlari aniqlanib, ularni parvarishlash bo‘yicha alohida yondashgan holda ekinning o‘sishi va rivojlanishini tezlashtirish maqsadida qator oralariga ishlov berilgan. Bunday ishlar dalaning sharoiti va o‘simlikning holatidan kelib chiqib, kultivator-o‘g‘itlagichlarga to‘liq ishchi jihozlar o‘rnatilgan holda har bir sug‘orishlar orasida kamida 2 marta o‘tkazilgan.

Shu bilan bir qatorda, g‘o‘zani qo‘shimcha oziqlantirishga alohida e'tibor berilmoqda. Bunda har gektar maydonga kerakli miqdorda ammiakli selitra, ammofos va kaliyli o‘g‘it solingani ta'kidlab o‘tildi. Shuningdek, g‘o‘zani   hasharotlardan himoya qilish maqsadida profilaktik, biologik va zarur hollarda kimyoviy ishlovlar uyg‘unlashgan holda tashkil etilgani va boshqa zarur choralar ko‘rilgani qayd etildi.