Global isish oqibatlari allaqachon vayronkor tus olgan. Tagesschau xabariga koʻra, dunyo kelishilgan 1,5 °C chegarasidan oshib ketishi deyarli aniq, biroq BMT iqlim oʻzgarishiga qarshi kurashda maʼlum bir siljish kuzatilayotganini, garchi qatʼiy choralar koʻrish uchun vaqt tobora kamayib borayotganini taʼkidlamoqda.
«Eng yaxshi holatda global isish sanoatlashuvgacha boʻlgan davrga nisbatan 1,5 °C dan oshmasligi kerak. Jahon hamjamiyati 2015-yilda Parijda boʻlib oʻtgan iqlim konferensiyasida aynan shunday cheklovga rioya qilishga kelishib olgan edi. Biroq, oradan oʻn yildan ortiq vaqt oʻtgach, BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish bu maqsadga erishib boʻlmasligi ehtimoli yuqori ekanini qayd etmoqda», – deyiladi maqolada.
Uning soʻzlariga koʻra, iqlim oʻzgarishi oqibatlari allaqachon halokatli tus olgan: oʻlimlarga olib keluvchi suv toshqinlari, haddan tashqari kuchli jazirama toʻlqinlari, keng koʻlamli oʻrmon yongʻinlari, insonlar qurbon boʻlishi, falajlangan iqtisodiyot va tengsizlikning kuchayishi shular jumlasidandir.
«Bunga eng kam aloqador boʻlganlar birinchi boʻlib va hammadan koʻproq aziyat chekmoqda», – deb taʼkidladi Guterrish. Aynan shuning uchun 1,5 °C chegarasidan oshish koʻrsatkichi imkon qadar kichik boʻlishiga erishish muhimdir.
BMT Atrof-muhit boʻyicha dasturi (YUNEP) hisobotiga koʻra, asr oʻrtalariga borib isish ushbu chegaradan atigi bir necha oʻndan bir darajaga oshib, 1,7–1,8 °C ni tashkil etishi uchun, dunyo boʻyicha issiqxona gazlari chiqindilari 2025-yil darajasiga nisbatan 2035-yilgacha har yili 6 foizdan koʻproqqa qisqarishi kerak.
Aslida esa chiqindilar hajmi yildan-yilga ortib bormoqda. Koʻmir, neft va gazni yoqish buning asosiy sababi boʻlib qolmoqda.
Shu bilan birga, YUNEP rahbari Inger Andersen soʻnggi yillardagi yutuqlar issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirishning hali ham imkoni borligini isbotlayotganini taʼkidlamoqda.
Uning soʻzlariga koʻra, Parij iqlim kelishuvi qabul qilinganidan buyon dunyoda qayta tiklanuvchi energetika va elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvatlari kutilganidan uch baravar tezroq oʻsdi. Quyosh energetikasi, xususan, fotoelektrik qurilmalarning rivojlanishi prognozlardan yetti baravar tezroq kechdi. Elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun koʻmirdan foydalanishning oʻsish surʼatlari esa taxmin qilinganidan pastroq boʻldi.
Vaziyatni oʻzgartirishning eng samarali usuli qatʼiy siyosatdir, deyiladi hisobotda. Biroq, agar hukumatlar avvalgidek harakat qilishda davom etsa, asr oxiriga borib global isish 2,8 °C ga yetishi mumkin.
