Human XBA rahbariga qamoq ehtiyot çorasi qöllandi. Jinoiy iş bilan 60 nafar tergovçi şuğullanmoqda
|01:30 / 25.09.201967 3049 min
18 sentabr kuni Özbekistondagi ilk xususiy bandlik agentliklaridan biri – “Human XBA” litsenziyasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi tomonidan 10 kun muddatga töxtatilgani haqida xabar qilindi. Oradan ikki kun ötgaç, 20 sentyabrda Toşkent şahar IIBB Axborot xizmati agentlik rahbari Şohnur Fayzullayevga nisbatan jinoiy iş qözğatilganligini va JKning 168-moddasi (firibgarlik) 4-qismi “a” bandida közda tutilgan jinoyatni sodir etganlikda gumon qilinuvçi sifatida jalb etilganini ma'lum qildi. Hozirda Ş.Fayzullayev ehtiyot çorasi sifatida qamoqqa olingan.
Mazkur agentlik bilan boğliq maşmaşalar qanday yuzaga keldi? Jabrlanuvçilar soni qança? Ular nimaga asoslangan holda va nima uçun MÇJga pul tölagan? Kun.uz tasvirga oliş guruhi yuqoridagi hodisaga oydinlik kiritiş maqsadida voqeani örgandi. Dastavval ayrim jabrlanuvçilarning sözlariga quloq tutamiz.
Foto: Tohirjon Hakimov
«Men 2019 yil yanvarda “Human xususiy bandlik agentligi” bilan Germaniyaga işga yuboriş böyiça şartnoma tuzganman. Ular 8 oyda yuborişni aytişgandi, mana 9 oy böldi yuborgani yöq. Mana şu 9 oy içida adaşmasam 50 martalar keldim, şekilli mana şu yerga. Nega deganda, men Toşkentda mardikorçilik bilan şuğullanib kelaman. Men bu 35 mln sömni qarindoşlarimdan qarzga olganman. 2020 yil maylariga qarzimni uzişni hisob-kitob qilgan edim», - deydi jabrlanuvçi.
«Men Germaniyaga ketarkanman deb, bir ayol kişidan 2 ming dollar olganman. Özimizça, rejalar ham tuzgandik. Bizga işlaydigan zavod-fabrikalaring deb rasmlar körsatişgandi. U vaqtda bir dollar 8300 atrofida edi. Hozir, şuning özida ham 2,200 ming söm yutqazyapman. Qolaversa, Farğonaga quruq qöl bilan qanday qaytaman. Bir marta uyimga kelib janjal kötarib ketdi. Hozir borsam, yana janjal», - deya yozğiradi boşqa biri.
Mazkur masala böyiça Toşkent şahar, Yakkasaroy tuman IIO FMB (faoliyatini muvofiqlaştiriş boşqarmasi) boşliği örinbosari, mayor Dilmurod Satinboyevga uçraşib, bugungi kunda tergov jarayoni qaysi bosqiçda ekani, respublikaning uzoq hududlaridagi jabrlanuvçilar nima qilişi kerakligi xususida savollar bilan murojaat qildik.
Mavzuga oid
Foto: Yakkasaroy tuman IIO FMB boşliği örinbosari, mayor Dilmurod Satinboyev
«2019 yil 16 sentyabrda 50dan ortiq fuqaro Yakkasaroy tuman IIBga ariza bilan murojaat qilib, Yakkasaroy tumani, Bobur köçasi 72-74 binosida joylaşgan “Human xususiy bandlik agentligi”ga Germaniya, Çexiya, Yaponiya, Turkiya, Bolgariya va Litva davlatlariga işlaş maqsadida ketiş uçun 18 mln. sömdan 35 mln. sömgaça pullarni berganliklari, ammo şu kungaça agentlik tomonidan şartnomada körsatilgan muddat – 3,6,8 oy içida belgilangan davlatlarga yubormay, şu bilan birga, olgan pullarni ham qaytarmay kelayotganliklarini ta'kidlaşgan. Bugungi kunda arizaçilar soni 75ga yaqin.
Mazkur holat böyiça Toşkent şahar prokuraturasi tomonidan Jinoyat kodeksining 168 moddasi, 4-qismi, “a” bandi bilan jinoiy iş qözğatilgan va tergov harakatlari olib borilmoqda. Uşbu iş doirasida 1992 yilda tuğilgan Fayzullayev Şohnur gumonlanuvçi sifatida jalb qilinib, söroq qilingan», - dedi mayor Dilmurod Satinboyev.
Uning sözlariga köra, mazkur iş böyiça keyingi tergov harakatlarini olib boriş Toşkent şahar IIBB Tergov boşqarmasiga ötkazilgan. Bundan taşqari, tergov jarayonida asosiy e'tibor jabrlanuvçilarga yetkazilgan moddiy zararlar örnini qoplaşga qaratilmoqda. Şu maqsadda, fuqarolar tomonidan tölangan pullar qayerlarga sarflanganini aniqlaş çoralari ham körilmoqda.
Dilmurod Satinboyev, şuningdek, uşbu firmadan jabrlangan va respublikaning uzoq tumanlarida yaşovçi fuqarolar ham murojaat qila olişlari, buning uçun aynan Toşkentga, Yakkasaroy tumaniga kelişning hojati yöqligini bildirdi, çunki uşbu iş böyiça respublika böyiça 60 nafar mutaxassisdan iborat tergov guruhi şakllantirilgan.
«Firmadan jabrlangan fuqarolarning arizalari qabul qilinişi davom etmoqda. Ular 71-230-98-41 telefon raqamiga murojaat qilişlari mumkin. Uşbu agentlik Toşkent viloyatidan boşqa barça viloyatlarda öz filiallariga ega. Şunga köra, firma bilan şartnoma imzolagan fuqaro, Qoraqalpoğistonda bölsa Toşkentga kelişi şart emas. Özi istiqomat qilib turgan tuman içki işlar organiga murojaat qilişi, barça hujjatlarni taqdim etişi mumkin. Tuman tergovçisi jabrlanuvçidan barça ma'lumotlarni olib, işlarni birlaştiriş maqsadida Toşkent şahar IIBBga yuboradi», - deya ta'kidladi Yakkasaroy tuman IIO FMB boşliği örinbosari.
Ma'lumotlarga köra, agentlik bilan 1050 nafar fuqaro şartnoma tuzgan, şundan 200 nafarga yaqini Turkiyaga yuborilgan. Agentlikning bank hisob raqamiga jami 28 mlrd. 200 mln sömdan ortiq mablağ kelib tuşgan. Tergov tomonidan agentlik rahbarining sarf-xarajatlariga doir barça örganişlar olib borilmoqda.
Qayd etiş örinliki, Toşkent şahar IIBB boşliği örinbosari, Tergov boşqarmasi boşliği polkovnik Zafar Alimov ham, Yakkasaroy tuman IIBda ham “Human XBA”dan jabrlanganlarga bevosita huquqiy maslahatlar berişmoqda. Jumladan, Tergov boşqarmasi boşliği Zafar Alimovning fuqarolarga tuşuntirişiça, jinoiy iş doirasida har bir holat örganiladi, işga aloqador bölgan hujjatlar bilan tanişib çiqiladi. Firibgarlikda gumon qilinuvçi bilan jabrlanuvçi yuzlaştiriladi. Agar, viloyatlardagi filiallar orqali şartnoma qilingan bölsa, bu holatlar ham inobatga olinadi.
Kun.uz muxbiri fuqarolar va içki işlar mulozimlari bilan uçraşgaç, Bandlik va Mehnat munosabatlari vazirligi vakili bilan muloqot qildi hamda vazirlikning muammo yuzasidan fikrini örgandi.
«2018 yil avgust oyida Prezidentimiz Xususiy bandlik agentliklari faoliyatiga doir hujjatga imzo qöydi. Bu vaqtgaça Özbekiston fuqarolarini xorijda işga joylaş bilan faqatgina Taşqi mehnat migratsiyasi agentligi şuğullanib kelar edi. Hujjat bilan bu agentlik monopoliyasiga barham beriş, fuqarolarga qulayliklar taqdim etiş nazarda tutilgan edi», - dedi D.Matrasulov.
Uning ta'kidlaşiça, şu vaqtga qadar, agentlikdan boşqa heç kim yoki tadbirkorlik sub'yekti fuqarolarni xorijiy mamlakatga mehnat migratsiyasiga yuboriş bilan şuğullana olmas edi. Şu bilan birga, hujjatga muvofiq, içki mehnat bozorida bandlik xizmatini körsatuvçi şaxslardan litsenziya talab qilinmaydi. Vazirlikning maxsus litsenziyasi faqat xorijiy mamlakatlarga işga yuboriş bilan şuğullanişni maqsad qilgan tadbirkorlik sub'yektlariga beriladigan böldi.
«Dastlab 61ta xususiy bandlik agentligiga ruxsat berildi. Ikkita agentlikning litsenziyasi ularning xohişiga binoan tugatildi. Hozirda ularning soni 59tani taşkil etmoqda. Bular qatorida “Human xususiy bandlik agentligi” ham bor».
Matrasulovning ta'kidlaşiça, aksar xususiy bandlik agentliklari faoliyatlarini yetarliça taşkil eta olmayapti. Garçi, vazirlik tomonidan yöl-yöriqlar körsatilib, bir neça marotaba treninglar ötkazilganiga qaramay, faoliyatlarini köngildagidek olib bora olmayapti.
Şuning barobarida, vazirlik vakilining ta'kidlaşiça, aksar fuqarolar ham xususiy bandlik agentliklari bilan şartnoma tuzişdan avval öşa şartnomalar bilan tanişişni xayoliga ham keltirmayapti. Vazirlik bu borada ham tarğibot işlarini olib borib, videoroliklar davlat telekanallari orqali namoyiş etilayotgan bölsa-da, vazirlik huzuridagi işonç telefoniga qonunbuziliş holatlari haqida axborot kam tuşmoqda. Bundan taşqari, şartnoma şartlarini tuşunmagan fuqarolar BvaMMVning viloyatlardagi boşqarmalariga borib, özlariga taklif etilgan şartnoma böyiça bepul huquqiy maslahat olişlari mumkin. Biroq, ularning aksariyati bunday imkoniyatdan foydalanişmayapti.
Eslatib ötamiz, “Human xususiy bandlik agentligi” Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining №0002 raqamli litsenziyasini 2018 yil noyabr oyida olgan bölib, bugungi kunda uşbu litsenziya vaqtinçalik töxtatilgan.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Pauzasiz endoskopiya: muolaja xonasi eşigi ortida nimalar sodir böladi?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Pauzasiz endoskopiya: muolaja xonasi eşigi ortida nimalar sodir böladi?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi