Yöllardagi sun'iy «töxtatgiçlar» va boylar mahallasi: IIBB sun'iy notekisliklarning texnik talablariga oydinlik kiritdi

Joylarda SN örnatiş uçun yöl hududida ohova ariq taşkillaştiriş zarur. Bundan taşqari, haydovçilar sun'iy notekisliklar haqida yöl belgilari yordamida oldindan ogohlantiriladilar. 

YaXLIT KONSTRUKsIYaLARGA QÖYILADIGAN TALABLAR

Sun'iy notekisliklarning yaxlit konstruksiyalari asfalt-betondan işlangan bölib, ikki xil – tölqinsimon va trapetsiyasimon bölişlari mumkin: 

Sun'iy notekislik turi harakat yölida suvning oqib ketişi yönalişidan hamda yaqin atrofda yomğir töplovçi quduqlar borligidan kelib çiqib tanlanadi.

Bundan taşqari, sun'iy notekislik xususiyatlari (balandlik, uzunlik, oğişganlik darajasi) yöldagi hududda maksimal mumkin bölgan va yöl belgisida körsatilgan tezlikni inobatga olişlari zarur.

Sun'iy notekisliklarga qöyiladigan alohida talablar relssiz transport vositalarining muntazam harakati amalga oşiriladigan yöllarda taklif etiladi.

YIĞMA KONSTRUKsIYaLAR

Sun'iy notekisliklarning yiğma konstruksiyasi bir qator bir qolipdagi geometrik muvofiq bölgan asosiy va çekka elementlardan iborat. Uşbu turdagi sun'iy notekisliklar elementlarining ölçami ruxsat etilgan maksimal tezlik çeklovi talabidan kelib çiqqan holda tanlanadi. Şuningdek elastik jismdan tayyorlangan sun'iy notekislik qattiqligi körsatkiçlari, SNga tungi vaqtda körinuvçanlikni ta'minlaş uçun yoruğlik qaytaruvçi elementlar yotqizilişi hamda yoruğlik qaytaruvçi elementlar yemirilgandan söng ularni öz vaqtida almaştirişni ta'minlaş belgilangan.

Konstruksiyada yöl qoplamasini montaj va demontaj qiliş, şuningdek uning ba'zi element va qismlarini almaştiriş imkoniyati nazarda tutilgan bölişi kerak.

(a – bitta asosiy va çekka elementlardan iborat sun'iy tösiq; b - ikkita asosiy va çekka elementlardan iborat sun'iy tösiq)

Sun'iy notekisliklarning holatini nazorat qiliş ehtiyoji alohida qayd etildi. Öyiq, yoriliş va boşqa turdagi futurlar bor-yöqligi muntazam ravişda tekşiriladi. Kamçilik topilganda uni bartaraf qiliş muddati uç kundan oşmasligi kerak.

SUN'IY NOTeKISLIKLARNI QÖLLAŞ QOIDALARI

Sun'iy notekisliklarni asfaltbetonlik va sementbetonlik qoplamalarga ega yöllarda örnatiş rejalaştirilmoqda. Sun'iy notekisliklarni quyidagi joylarda örnatiş mumkin:

- bolalar va yoşlar ta'lim-tarbiya muassasalari yonida tartibga solinmagan yer usti piyodalar yölakçalaridan 10-15 metr oldinroq;

- avariyaviylik sabablari tahliliga köra yöllarning ma'lum qismlarida, ayniqsa bolalar va yoşlar ta'lim-tarbiya muassasalari oldidagi xavfli hududlar boşida, bolalar maydonçasi, jamoat dam oliş joylarida, stadionlar, vokzallar, dökon va piyodalar jamlanadigan boşqa obektlar oldida;   

- 3.24 “Yuqori tezlik çeklangan”, 5.38 “Turar joy dahasi” yöl belgilari tomonidan örnatilgan 40 km/sgaça tezlik çeklovi joriy qilingan yöllarning xavfli joylari oldida;  

- kesib ötiladigan yöl böyiça yaqinlaşayotgan, transport vositalar körinuvçanligi ta'minlanmagan tartibga solinmagan çorrahalar oldida, 2.5 “Töxtamasdan harakatlaniş taqiqlangan” belgisidan 30 metrdan 50 metrgaça masofada;

- 1.21 “Bolalar” belgisining amal qiliş hududi böylab har 50 metr masofada.

Şuningdek sun'iy notekisliklar örnatiş MUMKIN BÖLMAGAN yöl hududlari belgilandi. Xususan, röyxat quyidagilardan iborat: xalqaro ahamiyatga ega bölgan yöllar, yölaklar soni 4 va undan ortiq bölgan respublika ahamiyatiga ega bölgan yöllar (aholi soni 1000 kişidan ortiq bölgan qişloq va şaharlar böylab ötgan yöllardan taşqari); jamoat transporti töxtaş maydonçalari yoki ularga qöşni harakat yölaklarida; köpriklar, köprik yöllar, osma köpriklar, tonnellar va köprik osti yöllarida; şaharlardagi tezlikda harakatlaniş magistral yöllarida va umumşahar ahamiyatiga ega töxtovsiz harakat magistral köçalarida; şifoxonalarga, tez tibbiy yordam bekatlariga, yonğin xavfsizligi bekatlariga, avtobus va trolleybus xiyobonlariga, garaj va turargoh maydonçalariga kiriş yöllarida.

OVOZ ÇIQARUVÇI BÖYLAMA YÖLAKLAR

Ovoz çiqaruvçi yölak – bu yöl qoplamasi ustidagi va böylama yölaklar körinişidagi sun'iy notekisliklar körinişiga ega bölgan (çuqur yoki balandlik) yöl harakatini taşkillaştiriş vositasidir. Uşbu vosita haydovçini yölning xavfli qismiga yaqinlaşayotgani haqida ogohlantiriş uçun transport vositalarining ilmoq qismlarini titratiş va ğildiraklar aylanişi şovqinini oşiriş xususiyatiga ega.

Ovoz çiqaruvçi böylama yölaklarni hujjat bilan belgilangan bir qator sifatlarga ega ikki yölakli yölning öqi böylab va yölning çekka qismiga örnatiş mumkin.

Ovoz çiqaruvçi böylama yölaklarni köpriklar, köprik yöllar va ularga çiqaruvçi yöllarda, yöllar qisqaradigan joylarda, quvib ötiş mumkin bölgan ikki yölakli yöllar hududida, kesişma va tutaşuvlarda, şuningdek çorraha çegarasidan 10 metrdan kam bölgan masofada, yöllarning ovoz çiqariş böyiça çeklovga ega bölgan hududlarida örnatiş mumkin emas.  

Ovoz çiqaruvçi böylaba yölaklar frezalaş usuli bilan tayyorlanib, eni 0,2 dan 0,4 metrgaça bölgan va uzunligi 0,1 dan 0,2 metrgaça bölgan alohida birin-ketin elementlardan taşkil topgan bölişi kerak. Elementlar çuqurligi 1 dan 2 smgaça bölişi lozim. Qöşni elementlar öqlari orasidagi masofa ikki element uzunligidan kam va 1,2 metrdan köp bölmasligi kerak.

Sun'iy notekisliklar va ularni hujjatga muvofiq örnatiş böyiça tasdiqlangan davlat standarti yöl harakati xavfsizligini keskin oşirişga imkon yaratadi.