Oliy sudgaça yugurtirilgan tadbirkorlar. Farğona şahar hokimligi nega mulkni tortib olmoqçi böldi?

Haqiqiy emas deb topilgan mazkur hujjatlarga asosan davlat tasarrufidan çiqarilgan bino-inşootlar va yer maydonlari davlat egaligiga qaytarilişi közda tutilgan.

Sudga mustaqil talablar bilan jalb qilingan uçinçi şaxs – ya'ni nizolaşilayotgan mulkning bugungi kundagi egasi bölgan «Constant Trading» MÇJ şaklidagi qöşma korxona vakillarining birinçi instansiya sudi qaroridan norozi bölib kiritgan şikoyati viloyat Ma'muriy sudi apellyatsiya instansiyasida körib çiqilib, qanoatlantirişsiz, birinçi instansiya sudi qarori esa özgarişsiz qoldirilgan.

Adolat tiklandi

Qonun normalari hokimlik va sudlar tomonidan qöpol ravişda buzilayotgani hamda adolatsizlik bölayotganini töla his etib turgan tadbirkorning bormagan idorasi va şikoyat qilmagan taşkiloti qolmagan.

«Constant Trading» MÇJ şaklidagi qöşma korxonaning nazorat tartibida kiritgan şikoyati Oliy sudda körib çiqildi. Sudda Özbekiston Respublikasi Investitsiyalar va taşqi savdo vazirligi, Savdo-sanoat palatasi va boşqa taşkilotlar vakillari iştirok etib, tadbirkorning huquq va manfaatlarini himoya qilişdi. Ularning aksari quyi sudlar tomonidan mavjud qonunlarga amal qilinmaganini ta'kidlaşdi.

Özbekiston Respublikasi Oliy sudi Ma'muriy işlar böyiça sudlov hay'atining (I.Alimov, Ş.Axatova va M.Eşimbetov) joriy yil 1 noyabrdagi ajrimi bilan «Constant Trading» MÇJning nazorat tartibidagi şikoyati qanoatlantirilib, Farğona şahar ma'muriy sudining 2019 yil 18 iyuldagi hal qiluv qarori va viloyat ma'muriy sudi apellyatsiya instansiyasining 2019 yil 29 avgustdagi qarori bekor qilindi va şahar hokimligining arizasini rad etiş töğrisida yangi qaror çiqarildi.

Muammo nimadan boşlangan edi?

Şahar qoq markazida faoliyat yuritib turgan korxona sobiq «Buyuk ipak yöli» OAJ tomonidan (Farğona şahar, M.Qosimov köçasi 139-uy manzilidagi, bugungi kunda «Constant Trading» MÇJga qaraşli) 1994 yilda davlat tasarrufidan çiqarilib xususiylaştirilgan.   

2008 yilda korxona iqtisodiy noçor bölgani sabab uni töliq işga tuşiriş va boşqa şartlar evaziga «Qişloq quriliş bank»iga berilgan. Örniga ipakçilik sanoatiga ixtisoslaşgan «Silk manifacture» korxonasi taşkil etilgan. 2011 yili bu korxonani «Silver silk company» korxonasi 5 milliard sömdan ortiq mablağ evaziga oçiq auksionda sotib olgan. Ikkala korxona birlaştirilib, Adliya vazirligi tegişli bölimida röyxatdan ötkazilgan. Ya'ni eski nomi «Silver silk company» bölgan «Constant Trading» korxonasi mulkni oçiq auksionda sotib olgan. Qonunçilik böyiça u insofli egallovçi hisoblanadi.

Taşkilot işlab çiqariş bölimi boşliği Umidjon Safarovga köra, korxona avval ipakni qayta işlaş bilan şuğullangan. 2017 yilning dekabr oyigaça işçilar ikki smenada işlaşgan. Eksport rejasini ortiği bilan bajarib kelişgan. Ipak mahsuloti uni yetkazib beruvçilar tomonidan öz vaqtida yetkazib berilmay qöyilgaç, korxona ta'sisçilar yiğilişi asosida öz faoliyatini özgartirişga majbur bölgan - jinsi matolarini töqiş va ularni tikiş işlarini boşlaşni maqsad qilişgan.

Tikuv dastgohlarini sotib oliş böyiça çet eldagi hamkorlar bilan şartnoma tuzişgan va 2019 yilning avgust oyida texnikalar Farğona viloyatiga olib kelingan. Yangi korxona loyihalari şahar hokimligiga taqdim qilingan. 2019 yilning aprel oyida mavjud binolarda quriliş va rekonstruksiya işlarini boşlaşlari uçun şahar hokimining 538-sonli qarori qabul qilingan. Şundan söng ta'mirlaş işlari ham boşlangan.

«Hokimlik vakillari bizning taşkilotni «bir neça yildan beri böş turibdi» degan vaj bilan boşqa investorga berib yuborişmoqçi. Lekin bizda barça hujjatlar mavjud. Eksportni ortiği bilan bajarganmiz. Soliqlarni öz vaqtida tölaganmiz. Sarmoyadorlar tomonidan jami 10 million AQŞ dollari miqdorida investitsiya kiritiş közda tutilgan. Mahsulotimizni yuz foiz eksport qilişni maqsad qilganmiz. Loyiha işga tuşgaç 400 nafarga yaqin fuqaro iş bilan ta'minlanadi. Kuniga 10 ming dona şim tikiladi. Çet ellik investor va savdo hamkorimiz Osama Said mahsulot sotilişi uçun çetdan bir neçta bozor topgan.

Hozirda tayyor dastgohlar boşqa joyda ijarada turibdi. Ipakni qayta işlovçi eski dastgohlarimizni garovga qöyib bankdan 1 million dollar kredit ham olganmiz. Şahar hokimligi esa 25 yil avvalgi mulk huquqini tasdiqlovçi orderni «haqiqiy emas» degan sabab bilan mulkimizni olib qöymoqçi. Vaholanki, bizgaça bu taşkilot boşqa jamiyatga qaraşli bölgan. 2011 yili biz uni oçiq savdo tanlovida sotib olganmiz», deydi Umidjon Safarov.

Bir muddat avval viloyat hokimi Şuhrat Ğaniyev ham korxona hududiga kelib vaziyat bilan şaxsan tanişgan. Birinçi instansiya va apellyatsiya sudlarida yutilgaç, mulk şahar hokimligi balansiga olinişi haqidagi qaror ham çiqarilgan. Ğaniyev mazkur hududga investitsiya kiritiş masalasini kötargan. Mavjud dastgohlarni közdan keçirgan.

Biroq, yuqorida aytganimizdek, iş Oliy sudga borib xolis, har taraflama va qonuniy körildi. Adolat esa qaror topdi.

Xulosa

Qonunning maktab öquvçisi ham tuşunişi mumkin bölgan oddiy qoidalari konstitutsion maqomga ega bölgan davlat hokimiyati organining Farğona viloyatidagi vakillari tomonidan e'tiborga olinmagani natijasida bir tadbirkorning ne köylarga tuşgani bilan yuqorida tanişdingiz. Uzoq vaqt sud mahkamalarida sarflangan vaqt va idrok biznesni rivojlantiriş uçun yönaltirilganda qançadan-qança yangi iş örni yaratilgan va buning natijasida davlat ğaznasiga köplab soliq tuşumlari tuşgan bölmasmidi?

Yuqorida ta'kidlanganidek, bino-inşootlarning tortib olinişi natijasida korxona çet davlatdan olib kelingan texnikalarini ijarada saqlaşga, buning uçun har oyda ijara puli tölaşga majbur bölmoqda. Tadbirkorga yetkazilgan moddiy va ma'naviy zarar örni şahar hokimligi tomonidan qoplanadimi? Bir neça oy davom etgan sarsongarçilik oqibatida taşkilot zimmasidagi 2020 yil birinçi çoragiga qadar amalga oşirilişi lozim bölgan loyiha ham öz muddatida bajarilmay qolişi ehtimoli mavjud.