Mahalliy kengashlarning qonunga zid qarorlarini bekor qilish vakolati Senatga beriladi

Oliy Majlis Senatida yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Unda ishtirok etgan prezident Shavkat Mirziyoyev Senatning mahalliy kengashlar bilan hamkorligi haqida gapirdi.

«Senatning mahalliy kengashlar bilan hamkorligini, ular faoliyatiga amaliy va uslubiy ko‘mak ko‘rsatish borasidagi faoliyatini yanada kuchaytirish lozim.

Afsuski, bugungi kunda yuqori palatamizning bu boradagi faoliyati sustligicha qolmoqda. Eng achinarlisi, mahalliy kengashlar hududlardagi dolzarb masalalar yechimini topishda o‘z vakolatlaridan deyarli foydalanmayapti.

Ma'lumki, so‘nggi davrda, ayniqsa oxirgi uch yilda mahalliy kengashlarning nazorat faoliyatini kuchaytirishga qaratilgan huquqiy asoslar yaratildi. Jumladan, hokim, hokim o‘rinbosarlari, prokuratura, adliya, ichki ishlar, moliya, soliq va sog‘liqni saqlash idoralari rahbarlarining hisobdorligi belgilab qo‘yildi.

Qonunchilikda mahalliy kengashlarga bunday keng vakolatlar berilgan bo‘lsa-da, amalda ularning natijasi ko‘rinmayapti. Senat qo‘mitalari mahalliy kengashlar bilan samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘ymagani ham bunga sabab bo‘lmoqda.

Kengashlar faoliyat samaradorligini oshirishda men, birinchi navbatda, siz muhtaram senatorlarga suyanaman. Shuning uchun doimiy asosda ishlaydigan senatorlarni mahalliy kengashlarga biriktirishni nazarda tutadigan yangi tizim yaratish lozim. Bu masalani saylovlarda kuzatuvchi bo‘lib ishtirok etgan xalqaro tashkilotlar vakillari ham tavsiya etishgan. 

Aslida senatorlar hududlar manfaatini himoya qiladilar. Shuning uchun senatorlarimiz har oyda bittadan mahalliy kengashlarni namunaviy ishlaydigan qilib bersalar, albatta xalqni rozi qiladilar.

Shu munosabat bilan mahalliy kengashlarda senatorning kabinetini tashkil etish o‘rinli bo‘ladi. Shu bilan birga, Senat Raisi, hududlarda barcha senatorlarni jalb qilgan holda, mahalliy kengashlar deputatlarining tizimli o‘quvini tashkil etish amaliyotini joriy etishi lozim. 

Senat, Davlat boshqaruvi akademiyasi bilan birgalikda, mutlaqo yangi bo‘lgan tizimni, ya'ni senatorlar maktabini shakllantirishi kerak. Chunki, joylarda deputatlar korpusi qanchalik kuchli bo‘lsa, mahalliy kengashlar va albatta, Senat ham shunchalik kuchli bo‘ladi.

Hurmatli senatorlar, men sizlarning har biringizni ko‘pni ko‘rgan, xalq ichida katta obro‘-e'tiborga ega, joylardagi muammolarni va ularni hal qilish yo‘llarini yaxshi biladigan odamlar deb bilaman. Barchangiz fidokor va tashabbuskor bo‘lib, o‘z amaliy ishlaringiz bilan senator sifatida mamlakatimiz tarixida nom qoldirishingizni istayman. 

Endi ijro hokimiyati yomon ishlamoqda, deb nolib o‘tiradigan vaqt o‘tdi. Ijro organi faoliyati ustidan kim nazorat qilishi kerak? Avvalo, senatorlar emasmi?

Quyi kengashlar qanchalik faol bo‘lsa, Senatning ishi shuncha samarali bo‘ladi. Ijro organini joylarda faol ishlatish senatorlarimizga juda ham bog‘liq. 

Senatorlar joylardagi rahbarlar hisobotini eshitishi, respublika darajasida hal qilinadigan masalalarni Senat muhokamasiga kiritib borishi kerak. Ushbu faoliyatni samarali tashkil etish va mahalliy kengashlarning ish sifatini oshirish maqsadida ularda doimiy asosda ishlaydigan kotibiyat tashkil etishni taklif qilaman.

Shuningdek, xalqaro tajribadan kelib chiqqan holda, kengashlarga vazirlik va idoralar hududiy tuzilmalari rahbarlarining o‘z lavozimiga loyiqligi yuzasidan taklif kiritish vakolatini bersak, nima deysizlar?

Ma'lumki, “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi qonunda kengashlarning qonun hujjatlariga zid bo‘lgan qarorlari Oliy Majlis tomonidan belgilangan tartibda bekor qilinishi nazarda tutilgan. Biroq, shu kunga qadar ushbu normani amalga oshirish mexanizmi ishlab chiqilmagan. 

Senat hududiy vakillik palatasi ekanini inobatga olib, kengashlarning qonunga zid qarorlarini bekor qilish vakolatini Senatga berish to‘g‘ri bo‘ladi, deb o‘ylayman», - dedi Shavkat Mirziyoyev.