Payğambar tibbiyotini örgangan Yelena - Rossiyada baxtini topgan Bahrom aka hikoyasi
|16:34 / 10.03.202092 43213 min
«Qur'on tilovatini ilk marta eşitganimda, juda yiğlaganman. Köz yoşlarim daryodek oqqan. Islomni qabul qilişdagi qat'yatimni körgan ota-onam töğri tuşungan».
Kun.uz muxbiri Rossiyaga ijodiy safar davomida, rus ayoli bilan turmuş qurib, hozirda olti farzandni voyaga yetkazayotgan qöqonlik vatandoşimiz xonadonida böldi.
Bahrom Raipov rafiqasi Yelena bilan 2011 yilda oila qurgan. Yelenaning aytişiça, ilk bor Qur'on tilovatini tinglaganida köz yoşini tuta olmagan, keyinçalik payğambar tibbiyoti – hijomani örgangan. Bahrom aka esa uy va ofis ta'miri bilan şuğullanadi.
«Bularning xonadonida mehmonxonasini ta'mirlaş kerak bölib qolgan. Ta'mirlaş işlarini olib borayotganimda oilaviy muammolarga ham duç kelib, kuçayib, çuqurlaşib ketgan vaqtlari edi. Şunda Yelena bilan tanişib qoldik. Gapimiz gapimizga töğri keldi. Xudo şuni xohlabdi, oila qurdik», – deydi Bahrom aka.
Uning aytişiça, Yelenaning xristian diniga e'tiqod qiluvçi ota-onasi ularning turmuş qurişiga avvaliga qarşi bölmagan.
«Allohning fazli bilan-da hamma narsa. Ular bizga «braçniy kontrakt»ni taklif qilişdi. Haligaça özimiz ham kulib eslab turamiz.
Keyinçalik, rafiqam namoz öqiy boşlab, römol öraganida biroz qarşiliklar böldi. Vaqt ötib bu muammo ham bartaraf böldi. Hatto mehmonga borganimizda ham halol göştdan ovqat tayyorlaşadi», – deydi Bahrom aka.
– Oila qurganingizga qança vaqt böldi?
– 2011 yilda nikoh öqitdik, 2015 yilda rasman ZAGSdan ötdik. Kiçikkina töy qildik. Akam, kelinoyim, döstlarim kelişdi.
Ikkimiz örtamizda 5 farzandimiz bor. Ayolimning oldingi oilasidan katta öğli alohida bölib, otasining yoniga ketgan. Ikkinçi öğli biz bilan qolgan, unga Alijon deb ism qöyganmiz. 6 nafar farzandni katta qilyapmiz.
– Rossiyaga qaçon kelgandingiz?
– 2006 yilda işlaş niyatida keldim. Şundan buyon borib-kelib turdim. 2011 yildan buyon salkam muqim bölib qoldim, desak ham böladi.
Asli Qöqon şahridanman. Bu şahar hunarmandlar şahri, özim ham ustaman, öymakorlik qilganman. Hozir ham xonadonlar va ofis ta'miri bilan şuğullanib kelmoqdaman.
Töğrisi, Rossiyaga haligaça moslaşa olganim yöq. Çunki, bu yerda özingizni vatandagidek erkin tuta olmaysiz. Mentalitetimiz boşqaçaligi bois, moslaşa olganim yöq.
Mavzuga oid
Yelenaga yuzlanarkanmiz, dastlab u özbek tilini qançalik tuşunişiga qiziqdik.
– Po-uzbekski ponimayete?
– Sovsem çut-çut. (Juda oz)
– Endi, kelinoyi deymizmi, kelinmi? Ayting-çi, oilada özaro tuşunmovçilik röy berib qolsa, qanday yöl tutasiz?
– Yon bera olişni biliş kerak. Oilaviy munosabatlarning muvaffaqiyati ayni şu yon berişga boğliq. Birinçi navbatda, Yaratgandan töğri yölga yöllaşni, yaraştirişni söraş kerak. Bunday holat birinçi navbatda Parvardigorga iltijo qilişni talab qiladi.
Alhamdulillah, hozirça, Alloh töğri yölda ketişni nasib etmoqda. Özimiz ham yon berişga harakat qilyapmiz. Yoş çoğingda qon qaynoq böladi, biror narsa bilan kelişiş ham oson bölmaydi. Yoş ötgan sayin tajriba bor, qolaversa, barça ğaşliklarni yöqotuvçi farzandlar ham böladi.
– Ota-onangiz sizning Bahrom akaga turmuşga çiqiş qaroringizni qanday qabul qilişdi?
– Ular juda xursand bölişdi. Birinçi-ikkinçi uçraşuvdayoq ular nikoh şartnomasi tuzişni taklif qilişdi. Biz yaqinroq tanişganimizdan söng, Bahrom Islom dinini tuşuntira boşlagaç, turli murakkabliklar ham paydo böla boşladi.
Butun umr nasroniylik e'tiqodida bölgan inson boşqa dinni qabul qilişi qiyin böladi. Şuning uçun qiyinçiliklar bölgan. Albatta, barçasini tuşuniş, anglaş uçun vaqt kerak.
Ayol va erkak nikohsiz uçraşganida, şayton ularga vasvasa soladi. Biz munosabatlarimiz özaro ruxsat berilgan bölişini istaganmiz. Oradan yillar ötgaç, nikohimizni rasmiylaştirganmiz.
Keyinçalik, ota-onam bizni tuşunişdi. Yönalişimiz töğri ekanini anglaşdi. Biz alkogolli içimliklardan, boşqa ayrim işlardan töliq voz keçdik. Biz hayotimizda örnak bölib körsatmoqdamiz.
Ba'zida otam, nega har doim römolda yurasan, deb sörardi. Hozir buni tuşunadi. Onam muslimalar uçun liboslar va römol hadya qiladi. Bayram kunlari biz uçun maxsus halol göşt xarid qiladi va böğirsoqçalar tayyorlaydi.
– Bahrom aka, Yelenani Özbekistonga olib bordingizmi?
– Ha, ikki marta bordik. 2014 yilda ilk marta, 2016 yilda ikkinçi marta bordik. Nasib etsa, 2020 yilda yana boramiz.
Yelena: – Ha biz bir neça marta bordik Özbekistonga. Bolalarimizga sunnat töy qildik. Juda köp odam keldi. Birinçi gal, ehtimol, 200 kişi kelgandir. Nahorgi oşga 300 kişi keldi. Keçqurungi ziyofatga, 500-600 kişi keldi, şekilli.
Bu yerdagi qarindoşlarimiz, biz sizlarga öxşab köp kişi kelişini, tanigan-tanimaganlar bölişini istamaymiz, deyişdi. Töyimizda çamasi 30 kişi qatnaşdi-a? Albatta, töyimiz keng dastur asosida ötkazildi. Parkka borişga, kölda sayr qilişga ham ulgurdik.
– Rossiyalik kelinni özbekistonliklar qanday qabul qildi?
Bahrom aka: – Qabul qilmagan faqat akam va kelinoyim qolgan. Toğa, jiyanlar, amma-xolam yaxşi qabul qilişdi. Qolaversa, biz boşqalar uçun yaşamaymiz-ku. Unday böladigan bölsa, biror narsani joyidan jildiriş ham qiyin böladi.
Boşqalarning gapidan keraklisini olyapmiz, keraksiziga e'tibor bermayapmiz.
Yelenaga onamni köriş nasib etmadi. Uylangan yilim onam oğirlaşib, ötib qoldi. Lekin men borib, onamga aytganman. Dastlab, boşqa dinda ekan, deb norozi böldilar, lekin qubba öqitganimni aytganimdan söng (Qöqonda nikoh – qubba deyilarkan), xayrli bölsin deb, rozilik berdilar.
– Kelgusida ham Rossiyada qolmoqçimisiz yoki Özbekistonga qaytiş niyatingiz bormi?
– Hozirça bir töxtamga kelmadik. Ammo, vatanga tortib turadi. Endi, birgalikda muhokama qilib, foydali-zararli tomonlarini taroziga tortib bir qarorga kelamiz.
– Bahrom aka, suhbatimizni Yelena kelinoyi bilan davom ettiraylik. Özbekiston sizda qanday taassurot qoldirdi?
– Juda çiroyli, toğli hududlar ekan. Bağdod tumani, Rişton tumanida insonlar juda ğamxör. Rossiyadagi urf-odatlarga öxşaş tomonlari kam. Mehmon kelganidan dasturxon yozişarkan, ziyofat qilişadi. Mehmon kutişmagan taqdirda ham, barça narsa şay turar ekan.
U yerda bir neça kun böldik. Menga körpaçada uxlaş juda yoqdi. Yuza qattiq, qolaversa, bolalar karavotdan tuşib ketadi, deb xavotirlanmas ekansan. Xurmo, anjir va boşqa mevalarni bevosita pişgan joyida iste'mol qiliş töğri böladi, deb hisoblayman.
Internet yöqligi yoqdi. Qişloqda özaro munosabatlar juda iliq ekan. Kir yuviş maşinasi bölmasa-da, qarindoşlarni çaqirsang, yordamga kelişarkan. Bir zumda kir kiyimlardan asar ham qolmaydi. Bu yerda qöni-qöşnilar örtasidagi munosabat unday emas.
– Özbekistonga köçib ötiş istiqbolini qanday baholaysiz?
– Men Özbekistonga bajonidil mehmon bölib borgan bölardim. Hozirça, faqat mehmonga.
– Demak, bir qarorga kelmagansizlar?
– Yöq, biz mehmonga boramiz, barçadan hol-ahvol söraymiz, ziyorat qilamiz. Biz bu yerda öz xöjaligimizni yölga qöymoqçimiz. Albatta, bu Özbekistonda qulayroq bölardi, balki. Ammo, menimça, bu yerda maqsadga muvofiq böladi.
– Rus oşxonasi özbek milliy taomlaridan keskin farq qiladi. Özbek pazandaçiligiga ham örganib ketdingizmi?
– Men özbekça taomlarni özimizga xos tarzda tayyorlayman. Yoğ kamroq qöşaman, kamroq qovuraman. Biroq palov, mastava, xonim, gulmantilarni bajonidil tayyorlayman.
Qançalik uddalayapman, buni erimdan söraşimiz kerak. Ammo, menimça, yaxşi tayyorlay olaman. Lekin, erim tayyorlagan taom mutlaq özgaça böladi. Şunçalik lazzatli va mazali böladiki, ta'rifga til ojiz. Bu borada men şogirdlikka yarayman, xolos.
– Ayol uçun baxt nimani anglatadi?
– Oiladagi tinçlik-xotirjamlik. Bolalarning baxt-saodati, ularning barçani xursand qilişi. Ering ğamxör bölsa, oilada sokinlik bölsa, mana şu men uçun baxt.
– Islom dinini qabul qilibsiz. Islom haqida qanday fikrdasiz?
– Islom juda pokiza va tinçlik dini. Qur'onda insonlar tinç-totuv istiqomat qilişlari lozimligi tuşuntiriladi. Ramazon vaqtida töğri munosabatlarga könikma hosil qilişadi, yomon sözlarni sözlamaslikni örganadi. Ular Ramazonda örganganlarini boşqa oylarda hayotiga tatbiq qilişadi.
Islom men uçun juda qiziq din. Men bu dinni bajonidil örganmoqdaman, Qur'onni bajonidil öqiyman. Albatta, alhamdulillah, biz umrböyi öqib-örganamiz.
Islomda ota-onaga bölgan munosabatdan, hurmatdan hayratdaman. Erim misolida bunga guvoh böldim. Bundan taşqari, Islomga kirmasdan oldin ham farzandlarimni xatna qildirgan edim.
Men özim alkogolli içimliklarga Islomni qabul qilmasimdan oldin ham qarşi bölganman. Bir safar işxonada tuğilgan kunimni nişonlaganimda bolalar şampanidan bir quti olib borganimda, barçasi göyoki vaziyatni tuzatişmoqçi bölişgan. Lekin men keskin rad etganman. Ota-onamga ham tuğilgan kun bayramim alkogolsiz ötadi, deganman. Axir, juda köp foydali içimliklar bor.
– Nasroniylik dini bilan qanday öxşaşliklari bor?
– Nimalardadir öxşaş jihatlari bor, ammo farqli tomonlari köp. Islomda menga köproq mehribonlik borligi yoqadi. Osonroq tuşuntiriladi. Nasroniylikda, men bir neça marotaba Injilni öqişga uringanman, eski rus tilida bölgani bois, tuşuniş murakkab. Qur'onni qölingga olganingda ham biroz tayyorlanib oliş darkor, ammo mutolaani boşlagaç, töxtata olmaysan, qiziqişing ortadi.
Nasroniylikda rohiblar biror ibodat marosimini 2-3 soatlab ötkazganlarida, çidaş biroz qiyin böladi. Ayniqsa, çöqintiriş marosimlarida bolalarga juda qiyin böladi. Ham maqsadi noma'lum.
Qur'on tilovatini dastlab eşitganimda, juda yiğlaganman. Köz yoşlarim daryodek oqqan. Özimga nima bölganini tuşunmaganman. Köz yoşimni töxtata olmaganman, vaholanki arabçani anglamas edim. Islom odamga qandaydir içki xotirjamlik beradi.
– Yelena, siz biror universitet yoki institutda tahsil olganmisiz?
– Ha, yuridik va tibbiy ma'lumotlarim bor. Islomni qabul qilganimdan söng, men payğambar tibbiyoti – hijomani örgandim. Bemor insonga dori-darmonlarsiz, öt-ölanlar bilan yordam bera olişimiz, ba'zida inson organizmini buzadigan tabletkalarsiz davolay oliş juda ajoyib. Davlatimizning ayrim hollarda bolalarga bepul tabletkalar taqdim etişi, aslida zararlidir.
– Bahrom aka qanday ota?
– Alhamdulillah, juda ğamxör ota. Juda qattiqqöl ota. Haqiqat uçun qattiqqöl. Yaxşi körsa, butun yuragi bilan yaxşi köradi. Bolalar ham uni juda yaxşi körişadi. Ammo, öğil bolalar uçun, ayniqsa ular bir neça nafar bölsa, qattiqqöllik juda kerak. Hatto, bir nafar öğil bölsa ham otaning tayançi zarur böladi, çunki öğillarni ona tarbiya qilişi notöğri.
– 6 farzandni tarbiyalaş oğirlik qilmayaptimi?
– Oğir albatta, ammo har bir bola – bu baxtdir. Har biri xursand qiladi, har birining öz örni, xarakteri bor. Kayfiyatni kötaradi. Turmuş örtoğim ham işga ketgaç, orada birrovga kelib, har birini uyğotadi, öynaydi.
Ularning birortasini ozgina körmay qolsak, juda soğinib qolamiz.
– Bahrom aka, Rossiyada bolalarga davlat tomonidan qançalik e'tibor beriladi?
– Uçinçi farzand tuğilganida, köp bolali oila maqomini olasiz. Qölingizga hujjat beriladi, poliklinikalarda maxsus daftarça bilan, hatto onlayn navbatda ham navbatsiz kira olasiz.
Öqiydigan bolalarga maktab formasi, sumkalar taqdim etiladi. Ijtimoiy himoya deyişadi, oiladagi ahvoldan xabar olib turişadi. Kir yuviş maşinangiz yöq bölsa, olib berişadi, muzlatgiçning muddati ötgan bölsa, yangisini berişadi. Televizor bölmasa, uni ham. Hatto, katta öğlimizga noutbuk taqdim etişgan.
Ilgari Özbekistonda ham bölardi. Har oyda sut mahsulotlari berib turişadi. Ikkinçi farzand tuğilganda maxsus hisob raqam oçilib, unga 450 ming rubl (taxminan 7,5 ming AQŞ dollari) mablağ qöyiladi. Uni uy oliş maqsadida, onasiga nafaqa sifatida yoxud bolalar ehtiyojiga sarflaş mumkin.
– Bahrom aka, kelajakdagi rejalaringiz?
– Farzandlarga töğri tarbiya berib, ularni voyaga yetkazib, Özbekistonga qaytib borgan taqdirda ham, vatanga foydasi tegadigan insonlar qiliş. Qolaversa, barça musulmonlar singari, kelajakda, Alloh nasib etsa, Baytiga çaqirsa, Haj yoki Umraga oilaviy bölib boriş.
