Xitoy dunyo bo‘ylab millionlab dozada vaksina yetkazib berishni va'da qilgandi. Vaksinalar jo‘natishga tayyor

Obekt yuzlariga niqob taqqan, egniga jarrohlar kiyimi va qo‘llariga rezina qo‘lqop kiyib olgan qo‘riqchilar tomonidan ihotalangan. Aeroportning bu qismiga kirish uchun yo ikki haftalik karantindan o‘tish yoxud favqulodda holatlarda kiyiladigan libosda bo‘lishi shart.

Maxsus jihozlangan ushbu xonalar Xitoyning nazorat organlaridan tez orada tasdiq olinishi kutilayotgan koronavirusga qarshi vaksinalar uchun mo‘ljallangan. Aynan shu yerdan harorat nazorat qilinadigan yuk samolyotlariga ortilib, dunyo bo‘ylab buyurtmachilarga yetkaziladi.

Xitoy hukumati sinovlardan muvaffaqiyatli o‘tgan vaksinani taqdim qilib, pandemiyaga sabab bo‘lish orqali putur yetgan o‘z imijini biroz bo‘lsada yaxshilash ilinjida.

«Vaksinalar, shuningdek, «rasmiy Pekin tomonidan ko‘rinmas qudratni namoyish etish va xalqaro maydondagi ta'sirni oshirishda instrument sifatida qo‘llanishi ham mumkin», deya fikr bildirdi Vashingtonda joylashgan xalqaro aloqalar kengashi xodimi Yanjong Xuang. Pandemiyaning ilk kunlarida o‘zini «oqlash»ga uringan Xitoy yuz niqoblari va boshqa zarur buyumlarni virusdan jiddiy zarar ko‘rgan davlatlarga tarqatgandi. Keyinchalik yetkazib berilgan buyumlarning sifatiga e'tiroz bildirilgan va Xitoy hukumati koronavirus haqidagi ma'lumotlarni soxtalashtirishda ayblangandi.

«Vaksina diplomatiyasi Xitoy uchun yana bir imkoniyatdir», deb fikrini yakunlagan Yanjong Xuang.

Vaksina diplomatiyasi nima?

Xitoyda koronavirusga qarshi vaksinalar bo‘yicha bir necha ishlanmalar ustida tadqiqotlar ketyapti. Ularning bir nechtasi so‘nggi fazaga yetib borgan va nazorat organlari tomonidan foydalanishga tasdiqni kutishyapti.

Xitoy hududida koronavirus deyarli «mag‘lub etilgani» bois, tadqiqotchi kompaniyalar o‘zlari ishlab chiqayotgan vaksinani sinab ko‘rish uchun boshqa davlatlar bilan kelishuvga erishishdi. Buning evaziga sinovlar muvaffaqiyatli o‘tib, vaksina ro‘yxatdan o‘tgach, ularga birinchilardan bo‘lib yetkazib berilishi, hatto preparat o‘sha davlatda ishlab chiqarilishi va'da qilindi.

Xitoyning Sinovac Biotech, CanSino Biologics kompaniyalari Braziliya, Meksika, Turkiya, Indoneziya kabi davlatlar bilan sinovlar o‘tkazish va pirovardida vaksina yetkazib berish bo‘yicha bitimlar imzolandi. Indoneziyada esa vaksina ishlab chiqarish bo‘yicha kelishildi.

Xitoy hukumatiga tegishli China National Pharmaceutical Group (Sinopharm) gigantining bir qismi bo‘lgan China National Biotec Group (CNBG) laboratoriyasi esa, qadamni kattaroq tashlayapti. Kompaniya vaksinaning uch fazadagi sinovlarini Osiyo va Janubiy Amerikadagi 10 davlatda o‘tkazdi. Sinovlarda Dubay amiri shayx Muhammad ibn Rashid ol-Maktum ham ko‘ngilli sifatida qatnashdi.

While receiving the COVID-19 vaccine today. We wish everyone safety and great health, and we are proud of our teams who have worked relentlessly to make the vaccine available in the UAE. The future will always be better in the UAE. pic.twitter.com/Rky5iqgfdg

— HH Sheikh Mohammed (@HHShkMohd) November 3, 2020

Amirlikka tegishli kompaniya Sinopharm bilan hamkorlikda yiliga 75-100 million dozada vaksina ishlab chiqarishga umid qilmoqda.

Xitoy kompaniyalari ishlab chiqayotgan vaksinalarning Amerika preparatlaridan juda katta ustunligi bor. Moderna va Pfizer vaksinalari juda sovuq haroratda saqlanishi kerak, Xitoy vaksinalarini esa muzlatilgan holda saqlash shart emas. Bu preparatni saqlash va tashish sharoitlarini ancha osonlashtiradi va xarajatlarni sezilarli darajada kamaytiradi. Masalan, Moderna vaksinasi -20 darajada, Pfizer vaksinasi -75 darajada saqlanishi kerak. Sinopharm and Sinovac kompaniyalarning vaksinalari esa +2+8 darajalarda saqlanishi lozim. Ko‘rib turganingizdek, farq solishtirib bo‘lmaydigan darajada katta.

Xitoyning elektron savdo giganti «Alibaba»ga tegishli Cainiao logistika kompaniyasi Xitoyda ishlab chiqariladigan vaksinalarni tashishi kutilmoqda. Kompaniya buning uchun zarur infratuzilmani hozirlab qo‘yganini ma'lum qildi. Kompaniya yaqinda Xalqaro havo transporti assotsiatsiyasidan farmatsevtika logistikasi bo‘yicha maxsus sertifikat olgan Shenjyen Baoan xalqaro aeroporti bilan hamkorlik qilmoqchi. Aeroport ma'muriyati 2019 yilda muzlatilgan oziq-ovqat mahsulotlarini saqlash uchun qurilgan omborni yil boshida koronavirus testlarini saqlashga moslashtirgandi. Endi ombordan vaksinalarni saqlash uchun foydalanish ko‘zda tutilmoqda. Umuman, Shenjyen aeroporti dunyoga koronavirus vaksinasini yetkazib berish bo‘yicha hab bo‘lishni istamoqda.

Cainiao kompaniyasi vaksinalarni buyurtmachilarga yetkazib berishda «Efiopiya havo yo‘llari» bilan hamkorlik qilmoqda. Afrika kompaniyasi vaksinani Yaqin Sharq va Afrika davlatlariga yetkazib berishi kutilmoqda va «Efiopiya havo yo‘llari» allaqachon Cainiao buyurtmalarini bajara boshlagan – pandemiya boshlanganidan beri Yevropa, Afrika, Osiyo va Janubiy Amerika mamlakatlariga 3000 tonnadan ortiq tibbiy buyumlar yetkazib berilgan.