Tamaki yetiştiriş yer unumdorligini pasaytiradi va dehqonlar uçun zararli - tadqiqotçilar

Dehqonlar uçun muqobil ekinlar

Sönggi yillarda tamaki mahsulotlari hosildorligining dinamikasi ijobiy tendensiyani körsatmoqda, biroq baribir qator mintaqalarda jahon standartlari böyiça örtaça gektariga 3 tonnagaça yetib bormagan. Şuningdek, mualliflar «Virjiniya» navining agrotexnik tadbirlarga sezgirligi, ya'ni köp hosil berişi uçun şunga yaraşa parvariş va oziqlantiriş ham köp bölişini talab qilişini ma'lum qilişgan.

Yaxşi istiqbollar va rentabellik körsatkiçlari uzumçilik sohalarida ham mavjud, ammo uzoq vaqt davomida mintaqada faqat kişmiş navlari yetiştirilib kelinmoqda, ular panjaralar va sim uçun qöşimça sarmoyalarni talab qilmaydi, ammo uzumning qimmatbaho navlarini yetiştiriş uçun zarur şartlar mavjud. Boşqa navlarni yetiştiriş uçun esa şaroitlar bor.

Mevali daraxtlar orasida kuçli payvandtaglardagi olma va nokning keçki navlarini yetiştiriş istiqbolli hisoblanadi. Garçi ular keç meva bersa ham bu hudud iqlimiga çidamlidir. Moş, loviya yoki nöxat kabi sabzavot va dukkakli ekinlarni esa daraxtlar qatorlari orasida (meva berişdan oldin) östiriş mumkin.

Yem-xaşak ekinlarini yetiştiriş çorvaçilikda ham, ekinlarni almaşlab ekişda ham talabga javob beradi, bu yerning unumdorligini tiklaş va saqlaşga imkon beradi.

Boşqalarga qaraganda xarajatlarni tezroq qoplaydi

Mualliflar sarmoyani qoplaş nuqtayi nazaridan eng foydalisi kartoşka yetiştiriş bölişi mumkin, degan xulosaga kelişdi. Ammo bu şaroitda yetiştiriş uçun mos navlarni va qişloq xöjaligi texnologiyalarini tanlaş kerak.

Urgut tumanida kartoşkaning qariyb 8-10 xil navlari yetiştiriladi, ammo barçasi ham samarali emas. Xuddi şunday vaziyat sabzavot ekinlari bilan kuzatiladi. Oçiq havoda sabzavot yetiştiriş foydali sanaladi. Donli ekinlar esa davlat buyurtmasi asosida yetiştiriladi va şuning uçun ularni yetiştiriş tijorat nuqtayi nazaridan xavfi katta.

Xulosa örnida

Iqtisodiy nuqtayi nazardan, uşbu sohada quyidagilarni yetiştiriş eng foydali hisoblanadi:

— pomidor va bodring (rentabellik mos ravişda 200 va 300 foizdan yuqori);

— sabzi, danakli mevalar (rentabellik - taxminan 200 foiz);

— boşqa sabzavotlar, meva va köp yillik ekinlar.

Mualliflarning fikriga köra, tamaki yetiştiriş 150 foizdan ortiq rentabellik beradi. Biroq, ösişda u kaliyni bir neça barobar köproq iste'mol qiladi, şuningdek qişloq xöjaligining boşqa kimyoviy vositalaridan faol foydalanişni talab qiladi, şu bilan boğliq ravişda dukkakli va yem-xaşak ekinlari bilan almaştirib ekiş usullaridan foydalanişni talab qiladi. Dukkakli ekinlarni yetiştiriş rentabelligi yuqori (loviya uçun 140 foiz, nöxat uçun 200 foizdan ortiq), ammo yem-xaşak ekinlarining yaxşi sotilişi uçun çorvaçilik uçun barça işlab çiqariş zanjiri, şu jumladan, sut fermer xöjaliklari va yem-xaşak barpo etilişi kerak.

Şu bilan birga, masalan, qizil qalampir yetiştirişda zamonaviy qayta işlaş texnologiyasidan (quritiş, maydalaş) foydalangan holda va xalqaro savdo kanallariga kiriş şarti bilan bir gektardan 30 ming dollardan ortiq mahsulot oliş imkonini beradi. Tadqiqot mualliflari Özbekiston Respublikasida qizil qayyen (çili) qalampir yetiştirişning qiyosiy iqtisodiy istiqbollari va olinadigan daromad haqida gapirişadi.