Myanmada qonli yakshanba: 18 kishi halok bo‘ldi, BMT jahon davlatlarini generallarga bosim o‘tkazishga chaqirdi

Politsiyachilar Myanmadagi ikkinchi eng yirik shahar Mandalayda, shuningdek, Lasho va Pegu shaharlarida namoyishchilarga qarshi qurol qo‘llagan.

Myanma bo‘ylab norozilik namoyishchilari shanba kuni ham o‘tkazildi, shu kuni ham namoyishlar ko‘zdan yosh sizdiruvchi gazlar va shovqinli granatalar orqali tarqatilgan, politsiya havoga ogohlantiruvchi o‘qlar uzgan. Myanma davlat televideniyesi ma'lumotiga ko‘ra, shanba kuni mobaynida jami 470dan ortiq kishi hibs qilingan.

Myanmaning fuqarolik hukumati ag‘darilishiga qarshi namoyishlar fevral oyi boshidan buyon tinmayapti, 1 fevral kuni harbiylar poytaxt ko‘chalariga askarlarni kiritib, yangi saylangan parlamentning ilk sessiyasi o‘tkazilishiga to‘sqinlik qilishgandi. Armiya mamlakatning oldingi rahbarlari, shu jumladan, amaldagi yetakchi Aung San Suu Ki va prezident Vin Minni uy qamog‘iga tashlagan, mamlakatda bir yil muddatga favqulodda holat joriy etilgan. Bundan tashqari, yirik shaharlarda kechki soat 8dan ertalabki soat 4gacha komendantlik soati joriy qilingan.

Avvaliga politsiyachilar namoyishchilarni tarqatish uchun faqat ko‘zdan yosh sizdiruvchi gaz va rezina o‘qlardan foydalanayotgandi, ammo so‘nggi hafta davomida ayrim holatlarda o‘qotar qurol ham qo‘llanishi kuzatildi.

Bir hafta muqaddam Myanmadagi namoyishlarning ilk qurboni - 20 yoshli qiz dafn etildi, ko‘p o‘tmay yana ikki namoyishchi o‘qqa uchib halok bo‘ldi. Reuters agentligi shu kungacha Myanmadagi namoyishlar vaqtida halok bo‘lganlar soni 5tani tashkil qilganini ma'lum qilgan. Mamlakat armiyasi ma'lumotiga ko‘ra, to‘qnashuvlar vaqtida bir politsiyachi ham halok bo‘lgan.

Muxolifat aholini harbiylarni hokimiyatdan chetlatish va Aung San Su Kini va «Demokratiya uchun milliy liga» rahbariyatini ozod etish talabi bilan umummilliy ish tashlashlar o‘tkazishga chaqirmoqda.

Myanmadagi xunta yetakchisi Min Aung Hlaing. Moskvadagi parad yoqqan general haqida

Su Ki ayni vaqtda uy qamog‘ida, uni chegaradan noqonuniy ravishda ratsiya o‘tkazish, uni saqlash va foydalanish orqali import to‘g‘risidagi qonuni buzishda, shuningdek, favqulodda vaziyatlar to‘g‘risidagi qonunni buzganlikda ayblanmoqda.

Myanma armiyasi yangi parlament saylovlari o‘tkazishni va'da qilmoqda, shu bilan birga, «Demokratiya uchun milliy liga» partiyasi g‘olib bo‘lgan avvalgi saylovlar natijasi soxtalashtirilganini aytmoqda. Shu bilan birga, ular o‘z ayblovlari uchun hech qanday dalil keltirishmagan va yangi saylovlar sanasini ma'lum qilishmagan.

BMT elchisining haydalishi
Shanba kuni harbiy hukumat qarori bilan BMTning Myanmadagi elchisi Jo Mo Tun ishdan bo‘shatilgani ma'lum qilindi. Buning sababi diplomatning «harbiy boshqaruvni tugatish uchun istalgan vositadan foydalanish»ga chaqirig‘i bo‘lgan. Davlat televideniyesida aytilishicha, Jo Mo Tun «mamlakatni sotgan», shuningdek, «elchi sifatidagi vakolatlarini suiiste'mol qilgan».

Diplomat Reuters bilan suhbatda o‘z e'tiqodidan voz kechmasligini bildirgan. «Men kuchim yetgan qadar kurashishga qaror qilganman», degan u.

Myanma 1962 yildan 2011 yilga qadar harbiy rejim boshqaruvida bo‘lgan. 1988 yilda harbiylarga qarshi namoyishlar qonga botirilgan - o‘shanda 3 mingdan ortiq kishi o‘ldirilgan, 2007 yilgi namoyishlarda esa 30 nafar namoyishchi halok bo‘lgan.

2011 yilda harbiylar xalqaro hamjamiyat bosimi ostida bosqichma-bosqich demokratiyaga o‘tish jarayoni boshlanishini ma'lum qilishdi, ammo ular parlamentdagi o‘rinlarning 25 foizini o‘zlari uchun kafolatlashdi, shuningdek, kuchishlatar tuzilmalar ustidan nazorat harbiylarda qoldi.

Shundan keyin o‘tkazilgan barcha saylovlarda Aung San Suu Kining partiyasi g‘alaba qozonib keladi, u 30 yilga yaqin vaqt davomida demokratiya uchun kurash yetakchisi bo‘lgandi.

Aung San Suu Ki. U qanday qilib erkinlik kuychisiga aylangan, ammo keyin G‘arbga xush kelmay qolgandi?

O‘tgan yil noyabrida bo‘lib o‘tgan parlament saylovlarida Aung San Suu Kining partiyasi - «Demokratiya uchun milliy liga» mutlaq g‘alabaga erishadi va hukumatni mustaqil shakllantirish huquqiga ega bo‘ladi. 1 fevral kuni yangi parlamentariylarning ilk yig‘ilishida yangi hukumat shakllantirilishi rejalashtirilgandi, ammo bu yig‘ilish bo‘lib o‘tmadi.