Oilada qiz farzandga nisbatan munosabat va ularning ta'lim huquqi. 8 martdan söng

— Bugungi kunda ayollarimizning huquqlari yetarli darajada ta'minlanmagani sababli ham bu masalani muhim deb bilaman.

Ayollarimizning ayniqsa ta'lim oliş, öz hayotini özi belgilaş, işlaş huquqlari köproq buzilyapti. Iş joyida ham aynan ayol bölgani uçun kamsitişlar tez-tez uçraydi.

Şuning uçun ham 2019 yilda «Xotin-qizlar va erkaklar uçun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari töğrisida» va «Xotin-qizlarni tazyiqlar va zöravonlikdan himoya qiliş töğrisida» 2 ta muhim qonun qabul qilindi. Bular – tarixiy qonunlar. Çunki biz mustaqil bölganimizga qariyb 30 yil bölgan bölsa, bu qonunlarni endigina qabul qildik. Ya'ni xotin-qizlar huquqlari masalasiga davlat darajasida e'tibor qaratib, şu yerda muammolarimiz borligini tan olib, uni qonun darajasiga olib çiqdik.

Bugungi muammolar – xotin-qizlarning eng oddiy, elementar huquqlari. Oliy ta'limdagi talabalar orasida baribir yigitlar köproq. Oilada öğil va qiz farzandlar bölsa, ota-onalar öğil bolani öqitiş kerak deb hisoblaşadi, «qiz bola baribir turmuşga çiqib ketadi», deyişadi.

Ayol kişi işni ham, oilani ham muvofiqlaştirib olib bora oladi, deb öylayman. Hatto kun böyi işlasa ham. Albatta, işlovçi ayollarga qöllab-quvvatlaş kerak. Tarixdagi buyuk ayollar ham, bugungi kundagi faol, katta-katta kasbiy yutuqlarga erişgan ayollar ham avvalo ona, ular farzand tarbiyalaşgan. Hatto farzandlari bilan xorijda ham öqib kelişyapti.

Texnologiyalar rivojlanib, ovqat pişiriş, kir yuviş kabilar köp vaqt oladigan yumuş bölmay qoldi. Hozir har kimga asosiysi muloqot, köngildan gaplaşadigan yaqin odam kerak bölib qoldi. Oilada er uçun şunday odam ayol bölişi kerak. Buning uçun ayol albatta öqigan bölişi kerak, albatta fahm-farosatli, ilmli yoki qölida hunari bor bölişi, ya'ni özini mustaqil şaxs sifatida taqdim eta oladigan bölişi kerak.

Ajralişlar soni ortyapti, deymiz. Lekin şunda ham qizlarimizga bilim bermayapmiz, ularga kasb örgatmayapmiz. Ayollarimizni har qanday hayotiy vaziyatlarga tayyorlab borişimiz kerak, çunki aksar hollarda ajralişlarda farzand onasi bilan qoladi. Şunday ekan, ayolning bilimsiz bölişga, hunarsiz bölişga haqqi yöq. Bu – soğlom, bilimli avlodni tarbiyalaş masalasi.

«Işonçni oqlay olmasam, rahbar ayollar haqida notöğri xulosa qilişlari mumkin»

Durdona Rahimova, Toşkent şahar hokimi örinbosari:

— Bizning oilada qizlarni biror ta'lim muassasasiga kirmasdan turmuşga uzatişmagan, bu juda töğri an'ana deb öylayman.

Karera qiliş istagidagi qizlar turmuş qurişidan avval tanlov qarşisida qolişadi. Bir tomondan oila quriş, kelinlik, farzandli böliş orzusi, boşqa tomondan esa jamiyatda öz örniga ega böliş maqsadi turadi.

Oilaning özi bilan bölib, jamiyatdan uzilgan ayol ham, faqat karerada yutuqlarga erişib, oilada özini topa olmagan ayol ham baxsiz bölişi mumkin. Ayolning tölaqonli baxti deganda men ham jamiyatda, ham oilada munosib örnini topişni tuşunaman.

Rahbar ayol sifatida aytişim mumkinki, agar menga yuklangan vazifani tölaqonli bajara olmasam, bildirilgan işonçni oqlay olmasam, işimga mas'uliyatli bölmasam, bu atrofimdagi insonlarda rahbar ayol fenomeniga nisbatan boşqaça tasavvur qoldiradi. Mendan keyin bu öringa ayol kişini tayinlaşlari ehtimoli ham kamayişi mumkin. Çunki aytişadi: «Mana, bu lavozim ayol kişiga işonib topşirilgandi, lekin özini oqlamadi, keyingi safar erkak kişini qöyganimiz yaxşiroq», degan fikr bölişidan qörqaman.