Foreign Affairs nashri AQSh qurolli kuchlari Afg‘onistondan chiqib ketishining ta'siri va bu qanchalik to‘g‘ri qaror bo‘lishi haqida xalqaro ekspertlarning fikrlarini o‘rgandi. So‘rovnomada ushbu masalada tegishli ixtisoslashgan tajribaga ega o‘nlab vakolatxonalar ekspertlarining fikrlari keltirilgan. Ishtirokchilardan bu qarorga rozi yoki qo‘shilmasligini bildirish va holatni baholash so‘ralgan.
Endryu Uotkins, International Crisis Group bosh tahlilchisi
Afg‘onistondagi AQSh/NATO kuchlari tark etganidan keyin vujudga keladigan vakuum salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Xususan, zo‘ravonlikning kuchayishi sabab tinch aholi vakillarining jabrlanishi, «Tolibon»ning kuchayishi va transmilliy radikal guruhlar faoliyat yuritishi mumkin bo‘lgan keng maydon.
Ammo potensial salbiy natijalarga e'tibor qaratish AQShning Afg‘onistondagi ishtiroki natijasida yuzaga kelgan ko‘plab boshqa aniq negativ ta'sirlarni ko‘pincha e'tiborsiz qoldiradi yoki chetga surmoqda. Tan olish kerak, AQShning 20 yillik faoliyati Afg‘oniston ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti va rivojlanishiga yordam berdi. Shunga qaramay, AQShning mavjudligi samarali boshqaruv, sog‘lom siyosiy muhit va barqaror xavfsizlik muhitini ta'minlay olmadi.
Afg‘oniston urushi aynan AQSh kuchlari chiqib ketgani bilan tugamaydi, ammo ular mamlakatda ekan, bu holat hech qachon tugamas edi.
Yechim aniq: Qo‘shma Shtatlar Afg‘onistondagi fuqarolik jamiyatini qo‘llab-quvvatlashi va tinchlik bo‘yicha mintaqaviy konsensusni qabul qilishi kerak.
Anne-Mari Slafter, Yangi Amerika Markazi bosh direktori
AQSh qo‘shinlari chiqib ketishi Afg‘oniston jamiyati, afg‘on ayollari va iqtisodiyoti uchun ayanchli natija bo‘lishi mumkin. Ammo prezident Jo Bayden 20 yillik faoliyatdan keyin jiddiy strategik o‘zgarishlarni amalga oshirishga jur'at etdi. Qo‘shma Shtatlar «Al-Qoida» bazalarini yo‘q qilish bo‘yicha o‘zining dastlabki vazifasini bajardi. Ammo uning ma'muriyati afg‘on jamiyatini qayta tiklashga qaratilgan katta vazifalarni bajara olishi qiyin.
Kristin Feyr, Jorjtaun universitetining xavfsizligini o‘rganish dasturi professori
Amerika Qo‘shma Shtatlari rahbariyati tarixdan tegishli saboqlarni ololmasligini isbotlamoqda. Ushbu 20 yillik urush paytida AQSh hech qachon Pokistonning «Tolibon»ni doimiy qo‘llab-quvvatlashini to‘xtatish uchun tegishli majburiy strategiyalar ishlab chiqmagan. Afg‘onistonda bizning askarlarimiz, tinch aholi va ittifoqchilarimiz o‘ldirildi. Bu yerda biz o‘z manfaatlari AQSh manfaatlariga zid bo‘lgan «sherik» bilan urushga bordik. O‘tkazilgan muzokaralar natijasida AQSh hukumati bizni toliblar Afg‘onistonda tinchlik o‘rnatishga qodir bo‘lgan mustaqil aktyorlar ekanligiga ishonishimizni istamoqda. Bu fantastika. Afg‘oniston «Tolibon»i tinchlik istamaydi.
