Röyxatga kimlar kiritilgan?
Hibsga oliş orderlari oliy rahbar Haybatulloh Oxundzoda, Oliy sud raisi Abdul Hakim Haqqoniy, taʼlim vaziri Habibulloh Oğa hamda oliy taʼlim vaziri Nido Muhammad Nadim nomiga berilgan. Sud Oxundzoda va Haqqoniyga nisbatan orderlarni 2025-yil 8-iyulda, har ikki vazirga nisbatan esa 2025-yil 9-sentabrda çiqargan. Hozirgaça faqat dastlabki ikki hujjatning mavjudligi oçiq tasdiqlangan, biroq ularning mazmuni yopiqligiça qolayotgan edi.
Hujjatlarda nima deyilgan?
Sudyalar xulosasiga köra, gumon qilinuvçilar «Tolibon» nomidan Afğoniston tinç aholisining asosiy huquqlarining qöpol ravişda buzilişiga olib kelgan davlat siyosatini yuritgan. Gap qotilliklar, ozodlikdan mahrum etiş, qiynoqlar, zörlaş va majburiy ğoyib böliş haqida bormoqda. Palata taʼkidlaganidek, uşbu siyosatga qarşi deb hisoblangan şaxslar, hatto ular passiv norozilik bildirgan bölsa ham, taʼqib nişoniga aylangan.
Ikki vazirga qöyilgan asosiy ayblov qizlarning boşlanğiç sinflardan söng taʼlim olişini taqiqlaş hamda ayollarning oliy maʼlumot oliş imkoniyatini yopib qöyiş böldi. Sud talqiniga köra, jinoyatlar «Tolibon» 2021-yil 15-avgustda hokimiyatga qaytgan paytdan buyon sodir etilmoqda.
Hujjatlar nima uçun aynan hozir eʼlon qilindi?
Sud hujjatlarning oşkor etilişi tergovga xalal bermaydi degan xulosaga keldi va şaffoflik davlatlarning XJS bilan hamkorligiga turtki berişi mumkinligini bildirdi.
«Tolibon»ning munosabati va istiqbollar
Kobuldagi hukumat XJS vakolatini tan olmasligini hamda vazirlar jazoga loyiq heç qanday iş qilmaganini bildirib, mazkur qarorni qoraladi. Gumon qilinuvçilarning amalda hibsga olinişi ehtimoldan yiroq: sudning öz politsiyasi mavjud emas, mamlakatni esa «Tolibon» nazorat qilmoqda.
Muhim jihati şuki, orderlar sudgaça bölgan bosqiçda berilgan bölib, jinoyat sodir etilgan deb hisoblaş uçun «yetarli asoslar» mavjudligiga tayanadi. Bu hukm emas va törtala şaxs ham Sud palatasi yakuniy qaror çiqarmagunça aybsiz hisoblanadi.
