«Katta yigirmatalik»ning aksar davlatlari Covid-19’ning supertarqatuvchisiga aylangan. Koronavirus Xitoy (virus tarqalayotganini yashirishga uringan davlat) sarhadlarini tark etgach, AQSh va boshqa bir qator boy davlatlar pandemiyaning ilk bosqichlarida xatolarga yo‘l qo‘yishdi va bu virusning dunyo bo‘ylab tarqalib ketishiga sabab bo‘ldi. Katta davlatlar sal ertaroq chora ko‘ra boshlaganida qashshoq davlatlarda kasallanish holatlari soni qisqa muddat ichida bunchalar ko‘payib ketmagan bo‘lardi. Undan ham yomoni ularda butun dunyoni emlash istagi yo‘qligi vaksinatsiyani bema'ni tadbirga aylantirib, virusning yangi, yuqumliroq va xavfliroq shtammlari paydo bo‘lishi uchun sharoit yaratib berdi.
Statistik modellarning ko‘rsatishicha, o‘tgan yilning martigacha bo‘lgan xalqaro aviareyslar koronavirusning global miqyosda tarqalishida eng muhim faktor bo‘lgan. Buni quyida keltirilgan «alfa» shtammi (shuningdek, britan yoxud kent shtammi nomi bilan ham mashhur) tarqalishi va o‘tgan yil oktyabrda London aeroportlaridan turli davlatlarga bo‘lgan aviareyslar chastotasini izohlovchi grafikalarda ham ko‘rish mumkin. «Alfa» shtammi tarqalishida, xususan, Ispaniya, Italiya va Germaniya ajralib turgan.
Pandemiyaning ilk bosqichlaridagi ma'lumotlar virusning turli shtammlari qanday paydo bo‘lganini ko‘rish imkonini beradi. Agar biz bu ma'lumotlarni hukumatlar tomonidan qo‘llangan choralar haqidagi «Oksfordning Covid-19’ga davlatlarning reaksiya qilish choralari monitoringi» (OxCGRT) bilan solishtirsak, kasallikning tarqalishini aniqlash mumkin. AQSh va Buyuk Britaniyaning xato qarorlari «Katta yigirmatalik» davlatlari orasida ajralib turadi.
Supertarqatuvchi shaharlardan biri – Nyu-York. Koronavirus bilan ilk kasallanish holati 2020 yilning 29 fevralida, ya'ni AQSh Xitoyning muayyan hududlaridan kirishni taqiqlaganidan bir oycha o‘tib qayd etilgan. Covid-19 Italiyada «javlon urayotgan» bo‘lsa-da, AQSh Yevropa qit'asidan kelayotganlarga cheklovni JSST pandemiya boshlanganini e'lon qilganidan ikki kun o‘tibgina, ya'ni 13 martga kelib joriy qiladi va 16 martdan bu taqiq Buyuk Britaniya va Irlandiyadan keluvchilarga ham qo‘llana boshlanadi.
