«Afandining qizlari»: Stereotiplarni sindira olgan vaynerlar
|22:27 / 01.11.202135 56210 min
Yoşlar orasida tiktoker, vaynerlar juda maşhur bölib ketyapti. Birgina smartfon orqali yulduzlik darajasiga kötarilganlar mahsuloti xalqqa manzur bölmoqda. Ular orasida uç rezident qizlardan iborat «Afandining qizlari» vayner guruhi alohida ajralib turadi.
Ular taqdim etayotgan yumorning öziga xos tagma'nosi bölib, özida jamiyatning oğriqli muammolarini aks ettiradi. Ular «Odamlar nima deydi?» stereotipini «sindirgan» qizlar sifatida ham boşqalardan farqlidirlar. Suhbatni töliq körgaç, bunga amin bölasiz.
«San'at institutida dirijyorlik böyiça tahsil olganman. Öqiş davomida fortepiano çaliş, vokal, sahna nutqi, aktyorlik mahoratini ham örgatişadi. Ma'lum muddat xonandalik ham qilganman. Boşlovçi sifatida ham faoliyat yuritdim. Instagram'da meni körib qolişib, MilliyTV telekanaliga taklif qilişgan. Bolaligimdan ma'lum mavzuda maqola yozişga qiziqiş va qobiliyatim bölgan. Öşa paytda bu jurnalistika sohasi ekanligini tuşunmaganman. Bu yönalişda özim örganişga harakat qilganman.
Uspenskiy nomidagi musiqa maktabida öqiganman. Dirijyorlik yönalişini tanlaşimga öşa yerdagi öqituvçim sababçi bölgan. Ustozim oyoğida nuqsoni bölgani uçun dirijyorlik kasbini egallay olmaganini aytib bergandilar. Ularni juda yaxşi körganim, hurmat qilganim uçun şu kasbni egallaganman va bu meni ustozimga hadya qilgan sovğamdir.
Biz guruh bölib vaynlar çiqarganimizda köpçilik tanişlarim, hamkasblarim buni qabul qilişolmadi. Ayniqsa, boşlovçi hamkacblarim qoşimizni qalin böyab vaynlar çiqarganimizda, «Nima qilyapsan, senga bu nima uçun kerak, özingning yetarli auditoriyang bor, nima xohlayotganingni tuşunmayapmiz», deb gapirişdi. Bir neça oy qabul qilişolmadi. Özi aslida kimningdir fikriga quloq solib iş qiliş kerakmas. Sizga nimadir yoqmayaptimi qilaveriş kerak.
Kollejda vokal böyiça tahsil olganman. Maşhur bastakor Dilorom Omonullayevaning qölida tahsil olganman. Xonandalik bilan şuğullanmoqçi bölganman. Bitta qöşiqni kuylab çiqardim. Şu bilan faoliyatimni töxtatdim. Bir neça yil davomida şou-biznesdan uzoqlaşdim. Buning öziga yaraşa sabablari bor. Taqdir taqozosi bilan baribir san'atga qaytib keldim.
«Ona rolini öynaganim uçun yoşimni ança katta deb öylaşadi»
Muborak Abdullayeva, aktrisa,
Mavzuga oid
vayner, «Afandining qizlari» rezidenti:
«Instagram'dagi kuzatuvçilarim yoşimni katta deb öylaşadi. Obunaçilarimga yoşimni har doim aytganman. Çunki yoşim katta emas, 23 yoşda. Öynayotgan obrazlarimda yoşi katta ayollarni gavdalantirganim uçun şunday deb öylaşadi.
Hozir Özbekiston Davlat Xoreografiya Akademiyasi «San'at nazariyasi va tarixi» yönalişida öqiyman. Bundan oldin Toşkent madaniyat kollejida drama teatri aktyorligi yönalişida tahsil olganman. San'at institutiga aktyorlik yönalişiga öqişga kirolmaganman. San'at tarixi va nazariyasi yönalişida dugonalarim öqişardi. Ularning darslarida qatnaşganman. U yerda san'atning barça turlari umumiy tarzda öqitiladi. Bu joyga öqişga kirganimda ozroq afsuslanganday böldim. Çunki drama teatri aktyorligi muhitini juda soğinaman. Masalan, Madaniyat institutida bu muhit bor. Men öqiydigan oliygohda esa faqat nazariya bor».
«San'atga kirib kelişimga afsonaviy Maykl Jyekson sababçi bölgan»
Nigina Jabborova, teatr aktrisasi, vayner, «Afandining qizlari» rezidenti:
«San'at oliygohida tahsil olmaganman. Toşkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlaganman. Oilamizda san'atkorlar yöq. Bolaligimizdan ota-onam gumanitar, aniq fanlarga tayyorlab kelişgan. San'atga bolaligimdan qiziqqanman. Afsonaviy Maykl Jyekson meni ilhomlantirgan. Uning aktyorlik mahoratini körib qiziqişim kuçaygan. Pianino çaliş va san'atning boşqa turlari bilan şuğullanişni xohlardim. Lekin meni har doim aniq fanlarga yönaltirişardi.
Maktabni tugatganimdan keyin san'atga bölgan intilişim yanada kuçaygan. Toşkent irrigatsiya va qişloq xöjaligini mexanizatsiyalaş muhandislari instituti qoşidagi litseyda öqirdim. Öşa paytda «Ilhom» teatri haqida bilib qolganman. Litseyni tugatganimdan keyin san'at oliygohiga hujjat topşiraman, deb qaror qilganman. Ammo qattiq adaşibman. Litsey diplomimni olib, san'at institutiga hujjat topşirdim, tölov-kontrakt asosida qabul qilinganman. Bu haqda rahmatli dadam bilib qolib, hujjatlarimni Toşkent davlat iqtisodiyot universitetiga olib borganlar. U yerda 1 yil öqidim. Şu davrda 6 oy «Diydor» teatr studiyasiga drama maktabida rejissyor Bahodir Yöldoşev qölida tahsil oldim.
2-kursda esa «Ilhom» teatrining drama maktabida tahsil oldim. U yerda 3 yil davomida öqib, amaliyot ötab, keyin teatr aktrisaligi faoliyatimni boşladim. Iqtisodiyot universitetida öqişimni tamomladim. Bu öqiş ota-onam uçun, san'at esa özim uçun».
«San'atkor böliş uçun öqiş kerak. «Ustoz körmagan şogird har maqomga yörğalaydi». Ustoz körgan san'atkor bilan körmagani örtasida özini tutişida farq katta böladi. San'atda mening ham ustozim bor. Özbekiston xalq artisti Erkin Komilovni ustozim deb bilaman. 5-sinfda öqib yurgan vaqtlarimda onam meni «Özbekfilm»ga olib borgan.
Birinçi özim borganman, keyingi safar meni olib borişlarini xohlaganman. Onam va boşqalarni bunga majburlaganman. Qiz bola bölganim uçun san'at yölidan ketişimni xohlaşmagan. Mayli, borsin, keyin qiziqişi qolib ketadi, deb öylaşgan va keyin Erkin Komilov qölida tahsil oldim. 2 yil davomida san'at saboqlarini örgandim. Maktabdan zerikib, «Özbekfilm»ga borgim kelaverardi. Çunki u yerda özgaça ilohiy his bölgan. Ustoz Erkin Komilovning har bir aytgan gapiga angrayib qarab turardim. Öşa payti aytgan gaplariga tuşunmagan bölsam, hozirga kelib tuşunib yetyapman».
«San'atni tanlaşimga onam qattiq qarşi bölgan»
Nigina Jabborova, teatr aktrisasi, vayner, «Afandining qizlari» rezidenti:
«Kinoga qiziqiş menda unçalik ham kuçlimas. Suratga oliş jarayoni qanday bölarkin, deb qiziqib körganman. Asosiy e'tiborim teatrga qaratilgan. Öylaymanki, teatrda aktrisa bölib tuğilganman va aktrisa bölib ölsam kerak. Teatrda siz dublsiz öynaysiz. U yerda aytadigan gapingiz esdan çiqsa, improvizatsiya qilişingizga töğri keladi. Teatrda yaşaysiz, his qilayotgan har bir tuyğungizni eslab qolişga harakat qilasiz.
San'atni tanlaşimga onam 5 yil davomida qattiq qarşi bölgan. Iqtisodiyot universitetida akademik ta'til olganimdan keyin meni öqişdan çetlatişgan. Çunki 2 yil ketma-ket akademik ta'til berilmaydi. Öylamasdan hujjatlarimni olib çiqib ketganman. Şundan keyin onam qarşilik qildi bunga. «Ilhom» teatrida «Belyy belyy çernyy aist» spektaklida rol ijro etganman. Onamning şu spektaklga kirişini 1,5 yil yalinib söraganman.
Şu spektakldan keyin onam badiiy rahbarimiz Boris Ğofurovni körib qolgan. U inson onamni körib şunday qiz tarbiyalaganingiz uçun rahmat, deb minnatdorçilik bildirgan. Şundan keyin onam san'at yölidan ketişimga ruxsat bergan».
«Ilgarilari san'atga san'at deb qaralgan, şou-biznes emas»
«San'at içida unga aloqador bölmaganlar ham borligi juda açinarli holat. Oldin san'atga san'at deb qaralgan, şou-biznes emas. Ijodkorlar seriallarni tezroq olib tezroq foyda körişni öylayapti. Haqiqiy ijodkorlarga şaroit yaratiş kerak. Kino yoki serialni suratga olayotganda guruh bölib işlanadi. Har bir odamning öz vazifasi bölişi kerak. Ssenariy qani desangiz, yöq.
Hozir xalq bor mablağiga yaraşa olinayotgan videomahsulotlarni körişyapti. Ssenariyni bir kişi yozişi xato, deb öylayman. Butun bir serialni asosan bitta ssenarist yozadi. Bu xato, bir kişiga oğirlik qiladi. Masalan, turk seriallarida bitta serial ustida bir neçta odam işlaydi. Har 2-3 nafar ssenarist bittadan voqealar rivojini olib boradi. Bir neçta guruhlar şunday faoliyat olib borişadi. Ular ma'lum vaqtda voqealar rivoji özaro kesişganda, umumiy kelişib, yana öz yönalişida davom etişadi.
«Professional ijodkorlar ham öz qolipiga tuşib olişadi va oxirigaça şunday qolişadi»
Nigina Jabborova, teatr aktrisasi, vayner, «Afandining qizlari» rezidenti:
«Bizda öz ustida işlaş, degan tuşunça yöq, öz sohasining çöqqisiga yetib borganda, öşanda töxtaydi. Undan ortiqroğiga kuçi yetmaydi yoki dangasalik qiladi. Bu nafaqat kino olamida, balki teatrda ham bor. Professional aktyorlarda ham şu kayfiyat hukmron. Bitta qolipga tuşib olişadi va faoliyatining oxirigaça şu qolipda qolib ketadi.
Afsuski, ijod olamiga aktyorlik mahorati nimaligini, uning tagida qanday mazmun yotganini bilmaydiganlar kirib qolgan. Bizda san'at institutida bizni bunga örgatişmaydi. Birinçi kursdan borganingizdan referatlar yozdirişadi. «Ilhom» teatri drama maktabini tugatganimdan keyin San'at va madaniyat institutiga qöşimça kontrakt-tölov asosida kirganman. Birinçi kursdan boşlab auditoriyada ötirib, aktyorlik mahorati haqida referat töldirib ötirişimni talab qilişdi.
Bu holatni heç qanday soğlom aqlga siğdirib bölmaydi. Men aktrisa bölmoqçiman va amaliy darslar orqaligina bu sohani örganişim mumkinligini nahotki ular tuşunmasa?»
