Yangi davr bizga tuhfa etgan narsalardan asosiysi – so‘z erkinligi. Aynan so‘z erkinligi chorak asr davomida yig‘ilib kelgan muammolar haqida pana-pastqamda emas, baralla gapirish imkonini berdi. Va aynan so‘z erkinligi o‘sha muammolarning yechimi haqida jamiyat bo‘lib – birgalikda o‘ylash imkonini yaratdi – tunnel oxirida yorug‘lik ko‘rindi. So‘z erkinligi vositasida xalq bir tana, bir jon bo‘lishi mumkinligini sezdik.
So‘z erkinligi ta'bir joiz bo‘lsa, ommatan tushib qolganimiz – to‘zib yotgan “muammoxona”ni ko‘pchilik bo‘lib yig‘ishtirishga kirishish uchun zamin yaratdi.
Muammolar to‘lib-toshib yotgan bo‘lsa va hamma buni ko‘rib turgan bo‘lsa-yu, ammo gapirolmasa, go‘yo ikkita parallel dunyo paydo bo‘ladi: biri rost, biri yolg‘on, biri – hayot, ikkinchisi – televizor.
Shu bois ham bu borada vaziyatning tubdan o‘zgarganligi meni shaxsan juda xursand qilgan edi: “Bo‘ldi, jarlikka qarab yurishdan to‘xtadik, bu yog‘i yaxshi bo‘ladi, chunki so‘z erkinligidek insoniy huquqlarning muhim sohasida o‘zgarish sodir bo‘ldi”. Elektron OAVning faollashishi bu jarayonni tezlatib yubordi. Biroq...
Tuhfaga hamla
Oxirgi paytda eshitayotgan-bilayotganimiz xavotirli signallar o‘laroq yangrayapti – yuzaga kelgan ijobiy jarayon ortga qarab ketayotgandek go‘yo.
“Falon bloger falon hokimni tanqid qilgandan so‘ng qamoqqa olindi”, “falon kishi muammolar haqida internetda gapirgandan so‘ng uyiga militsiya kelibdi”, “bir kishi yuqoriga shikoyat yozgan ekan, bosimga uchrabdi” va hokazo, va hokazo.
Shundoq kechagina muammoni ko‘targan shikoyatchi bugun ertalabdan “hazillashdim” yoki “adashibman, tavba qildim” deb turishi odatiy holga aylanib qoldi.
Shikoyatchilar yashin tezligida “hazilkash” yoki “tavbago‘y”ga aylanishi sababini ko‘pchilik tushunib turibdi, bu uchun qanaqa uslublar qo‘llanishi, qanday “richaglar” bosilishi, shikoyatchining eng nozik joylariga qanday urilishini-da bilamiz – Mars sayyorasidan tushganimiz yo‘q, Yerda yashayapmiz, ammo bunga qarshi hech narsa qila olmasligini ham omma biladi. Natijada kishilar ongida yana o‘sha holat yuz berib turibdi – muammo bor, manbasi bor, biroq holatning na e'tirofi bor, na yechimi.
Xatar
Toshkent viloyati bosh infeksionisti Guljahon Yo‘ldosheva Kun.uz orqali shikoyat qilganidan keyin hibsga olinishi, avtobloger Bobur G‘aniyevning
