Yangi sotib olingan yoki chet eldan olib kirilgan telefonni UzIMEI ro‘yxatidan o‘tkazish – ko‘pchilik uchun bosh og‘riq. “Axborot xavfsizligini ta'minlash uchun” o‘ylab topilgan bu talab ishlay boshlaganiga 2 yildan oshgan bo‘lsa-da, hali ham odamlar undan norozi. Ko‘plab savollar ochiq qolmoqda.
Nega pulli va nega buncha qimmat?
Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 17 sentyabrdagi 778-sonli qarori bilan tasdiqlangan “O‘zbekiston Respublikasi hududida foydalanilayotgan, sotish yoki shaxsiy foydalanish uchun olib kiriladigan va ishlab chiqariladigan mobil qurilmalarni ro‘yxatga olish tartibi to‘g‘risida”gi Nizomda ro‘yxatga olish to‘lovi miqdori ko‘rsatilgan.
Unga ko‘ra, mobil qurilmalarni ishlab chiqaruvchi, import qiluvchi va shaxsiy maqsadlarda xorijdan olib kiruvchi fuqarolar BXMning 10 foizidan 25 foizigacha miqdorda to‘lov to‘laydi. Aslida bu bitta qurilma uchun kichik summaday ko‘rinsa ham, bir necha yuz ming IMEI kodlar to‘plangan vaqtda gap milliardlarga burilib ketadi.
Bittagina kodni ro‘yxatga olib qo‘yish xarajatlari shunchalik qimmatmi? Amalda “telefon solig‘i” deyish mumkin bo‘lgan bu to‘lov miqdorini hukumat qaysi asoslarga ko‘ra buncha qimmat qilib belgilagan?
UzIMEI tizimini yuritish bo‘yicha vakolatli organ “O‘zbekiston telekommunikatsiya tarmoqlarini boshqarish respublika markazi” DUK oxirgi hisobotida 2019 yil 1 dekabrdan 2021 yil yanvar oyining 4 sanasiga qadar IMEI kodlarni ro‘yxatdan o‘tkazishdan 240 milliard so‘m mablag‘ kelib tushgani aytgan edi. 2021 yilning boshidan hozirga qadar, 11 oy davomida yana qancha mablag‘ kelib tushgani hali ochiqlanmagan.
Yuqoridagi Nizomda maxsus hisobraqamga kelib tushgan ushbu mablag‘larning bir qismi O‘zbekistonda telekommunikatsiya infratuzilmasini yaxshilash uchun Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamg‘armasiga yo‘naltirilishi, shuningdek, mablag‘larning bir qismi tizim operatori o‘z faoliyatini yuritishi uchun uning tasarrufida qoldirilishi ham ko‘rsatilgan.
Lekin hozirga qadar qancha mablag‘ AKT vazirligi jamg‘armasiga ketdi, qanchasi tizim operatori “O‘zbekiston TTBRM”da qolgani noma'lum.
