Ukrainadagi uruş: tomonlarning bayonotlari, dunyo munosabati, yordam va sanksiyalar

Ukraina qurolli kuçlari birlaşgan operatsiyasi ötgan sutka içida erişilgan natijalar haqida quyidagiça ma’lumot bermoqda (eslatib ötamiz, uruş davrida e’lon qilingan ma’lumotlarni mustaqil manbalar orqali tekşirişning imkoni yöq):

·        Duşmanning 18 ta hujumi muvaffaqiyatli bartaraf etilgan.

·        13 ta tank, 8 ta artilleriya tizimi (ularning 1 tasi birvarakayiga öt oçiş raketa tizimi), 27 ta harbiy zirhli texnika, 2 ta maxsus injyenerlik texnikasi, 5 ta transport vositasi yöq qilingan.

·        Havo hujumidan mudofaa bölinmalari Donbass osmonida köpmaqsadli Ka-52 vertolyoti va 4 ta «Orlan-10» tipidagi pilotsiz uçar qurilmalarni urib tuşirgan.

Harbiy havo kuçlari qömondonligining ma’lumotlari:

·        Rossiyaning «Orlan-10» tipidagi 5 ta pilotsiz uçar qurilmasi, 1 ta Ka-52 vertolyoti, 1 ta qanotli raketasi urib tuşirilgan.

«Sxid» («Şarq») tezkor-taktik guruhining ma’lumotlari:

·        Rossiya qöşinlarining 6 ta hujumi bartaraf etilgan. Duşmanning yöqotişlari: 180 nafargaça şaxsiy tarkib, 6 ta tank, 6 ta piyodalar zirhli maşinasi (BMP), 2 ta zirhli transportyor (BTR), 2 ta yengil zirhlangan köp maqsadli tyagaç-transportyor, 3 ta öziyurar artilleriya qurilmas, 1 ta birvarakayiga öt oçiş reaktiv tizimi, 4 ta minomyot hisobi, 3 ta artilleriya nuqtalari.

Rossiya tomonining bayonotlari

Rossiya Federatsiyasi Xavfsizlik kengaşi raisining örinbosari Dmitriy Medvedev Ğarb davlatlari Rossiyaga qarşi proksi-uruş (işonçnoma asosida uruş) olib borayotganini ta’kidladi.

«Ukrainani qurol-yaroğ bilan töyintiriş, ularning qöşinlarini ğarb texnikasidan foydalanişga örgatiş, yollanma jangarilarni jönatib, Rossiya çegaralari yaqinida harbiy maşğulotlar ötkaziş NATOning Rossiya bilan töğridan töğri töqnaşuvi ehtimolini oşiradi. Bunday mojaroning esa tölaqonli yadroviy uruşga aylanib ketişi ehtimoli katta», — deb yozgan Medvedev.

Rossiya Finlandiyaning NATOga a’zo bölişi haqidagi bayonotiga öz munosabatini bildirdi.

«Rossiya Finlandiyaning NATOga a’zo bölişi ortidan keladigan tahdidni yöqotiş uçun harbiy-texnik va boşqa xarakterdagi javob qadamlarini qabul qilişga majbur böladi», — deyiladi Rossiya TIV bayonotida.

Rossiyaning BMTdagi doimiy vakili örinbosari Dmitriy Polyanskiyga köra, Şvetsiya va Finlandiyaning NATOga a’zo bölişi RF xavfsizligiga zarba bölmaydi, Rossiya alyansdan keladigan tahdidga turib berişga tayyor.

Polyanskiyning aytişiça, Finlandiya va Şvetsiya NATO a’zosi bölgan zahoti alyans bölinmalari u yerga kelib joylaşadi va bu hududlar RF harbiylari uçun ehtimolli nişonga aylanadi.

Rossiya Mudofaa vazirligining maxsus vakili Igor Konaşenkovning tungi brifingida e’lon qilingan ma’lumotlar (eslatib ötamiz, uruş davrida e’lon qilingan ma’lumotlarni mustaqil manbalar orqali tekşirişning imkoni yöq):

·        RFning havoda bazalaşgan raketalari Ukrainaning 38 ta jonli kuçlari va texnikalari joylaşgan nuqtalarga zarba berdi, 4 ta öq-dori omborlari, 170 dan ortiq askarlar yöq qilindi.

·        Xarkov hududida AQŞda işlab çiqarilgan kontrbatareya kuraşining radiolokatsion stansiyasi yöq qilindi.

·        Tezkor-taktik va armiya aviatsiyasi tomonidan 45 ta jonli kuçlar va texnikalar joylaşgan punktlar, yonilği ombori yöq qilindi.

·        Artilleriya bölinmalari tomonidan 14 ta boşqaruv punkti, öt oçiş pozitsiyalarida turgan 7 ta artilleriya bölinmalari, 358 ta jonli kuçlari va texnikalari jamlanmasi öqqa tutilgan. Xarkovda S-300 ZRKning uçiriş qurilmasi yöq qilingan.

·        Havo hujumidan mudofaa kuçlari Ukrainaga tegişli 5 ta pilotsiz uçar qurilma, «Smerç» birvarakayiga öt oçiş reaktiv tizimining 10 ta reaktiv snaryadini urib tuşirgan.

·        Zmeiniy oroli uzra bitta pilotsiz uçar qurilma va 3 ta «Toçka-U» ballistik raketasi urib tuşirilgan.

·        Maxsus operatsiya boşidan buyon 164 ta samolyot, 125 ta vertolyot, 827 ta pilotsiz uçar qurilma, 304 ta ZRK, 3022 ta tank va boşqa jangovar zirhli maşinalar, 366 ta birvarakayiga öt oçiş reaktiv tizimi qurilmalari, 1479 ta dala artilleriyasi qurollari va minomyotlar, şuningdek 2832 birlikdagi maxsus harbiy avtomobil texnikasi yöq qilingan.

Ukrainaga kömak

AQŞ vakillar palatasi ikki kun muqaddam Ukrainaga 40 mlrd dollar kömak puli ajratilişi töğrisidagi qonun loyihasini qöllab-quvvatlagan edi. Hujjatni Kentukkidan saylangan senator Rend Pol bloklagan. Senator uşbu yordam berilişiga qarşi emas, biroq bu qadar ulkan mablağ ustidan nazorat zarurligini ta’kidlagan.

«Sizlar 40 mlrd dollarni heç qanday nazoratsiz berib yubora olmaysizlar. Afğoniston böyiça boş nazoratçi tayinlaganimizda ham bu çora mablağlar talon-toroj bölişini töxtatolmagan, biroq nazorat öğrilarni öğrilikka qöl urişdan oldin öylaşga majbur qiladi», – degan senator.

Senator kiritgan tuzatiş kelgusi haftada qonun loyihasi matniga qöşiladi.

Ukraina prezidenti ofisi rahbarining örinbosari Andriy Sibiga Buyuk Britaniya — Kiyev şahri va Kiyev oblasti, Daniya — Nikolayev oblasti, Boltiqböyi davlatlari — Jitomir oblastini tiklaşni öz zimmasiga olganini ma’lum qildi.

Sanksiyalar va Rossiyaning qarşi çoralari

Yaponiya Rossiyaning «Sberbank» va «Alfa-bank» banklarining aktivlarini muzlatib qöydi. Yangi sanksiyalar doirasida 141 nafar şaxs, jumladan RF boş vaziri Mixail Mişustinning ham aktivlari muzlatilgan.

Finlandiyaning NATOga a’zo böliş niyatiga qarşi çora sifatida Rossiya 13 maydan boşlab bu mamlakatga gaz yetkazib berişni töxtatişi mumkin, deb yozadi Iltalehti naşri.

Avstriya kansleri Karl Nehammer agar Zalsburgdagi gaz ombori xomaşyo bilan töldirilmasa, uni «Gazprom»dan tortib olişi bilan tahdid qildi, deb Kronen Zeitung gazetasi xabarini keltirmoqda TASS.

Rossiya gazining Ukraina orqali Yevropaga tranziti sutkasiga 53 mln kub metrgaça tuşib ketgan. 11 may kuni «Gazprom» gazning Ukraina orqali Yevropaga tranziti 34 foizga kamayganini ma’lum qilgan edi.

Chrome brauzeri Rossiyadagi foydalanuvçilarning Android qurilmalarida 9 maydan buyon yangilanmayotgani ayon böldi.

Apple rossiyalik foydalanuvçilarni AppStore onlayn dökonida mobil telefon orqali tölov qiliş imkoniyatidan mahrum qila boşladi.

Rossiyada 165 yildan buyon faoliyat körsatib kelayotgan Siemens kompaniyasi bu davlatda öz faoliyatini yiğiştirişini rasman e’lon qildi.

Yevropaning eng yirik Allianz SE suğurta kompaniyasi katta ehtimol bilan yaqin kunlarda Rossiyani tark etişini e’lon qildi.

Nike kompaniyasi Moskvaning «Spartak» futbol klubi bilan hamkorlikni bas qildi.

Moskva birjasida AQŞ dollarining kursi 2020 yilning fevralidan buyon ilk marta 64 rubldan past darajaga tuşdi. Yevro kursi esa 2017 yilning iyunidan buyon ilk marta 66 rublgaça pastladi.

Bloomberg Rossiya rublini 2022 yildagi eng samarali valuta deb e’lon qilgan. Biroq agentlikning tahlilçilari rus valutasining qurbi mustahkamlanişini işonçga sazovor emas, deb hisoblaşmoqda. Çunki köplab treyderlar uning «monitordagi» kursi real narxiga mos emasligi ortidan u bilan savdo qilişni töxtatgan.

Rossiyaning neft savdosidan daromadlari çeklovlarga qaramasdan, yil boşidan buyon 50 foizga oşgan, deb yozadi Bloomberg. «2022 yilning boşidan buyon Rossiya sutkasiga 8 mln barrel eksport hajmida neft va neft mahsulotlari umumiy savdosidan oyiga taxminan 20 mlrd dollar işlab topgan», deyiladi naşr xabarida.

Financial Times gazetasi tahlilçilarining hisob-kitoblariga köra, yaqin 5 yil içida Yevropa Ittifoqi Rossiyadan gaz va neft importidan töliq xalos böliş va muqobil energiya manbalariga ötiş uçun qöşimça 195 milliard yevro sarflaşlariga töğri keladi.

Xalqaro hamjamiyatning munosabati

AQŞ ma’muriyati Ukrainaga yadro qurolini yetkaziş imkoniyatiga yöl qöymaydi, bu haqda gap-söz bölişi mumkin emas, degan AQŞ davlat kotibining Yevropa va Yevrosiyo masalalari böyiça yordamçisi Karen Donfrid.

«AQŞ Ukrainaga qurol-yaroğ yetkazib, faqat xavfsizlik sohasida yordam bermoqda. Biroq yadro quroliga kelsak, bu haqda gap-söz bölişi mumkin emas», — degan Donfrid Senatdagi eşituvlar çoğida.

«Rossiya Yevropada navbatdagi tajovuzlar yuz bermasligi uçun NATO doirasida jips va doimiy muvofiqlaştiruvni talab etuvçi tahdid sifatida qolmoqda. Rossiyaning yadroviy salohiyati ayni paytda ham, kelajakda ham katta muammolar yaratadi», — deya Pentagon rahbari Lloyd Ostinning sözlarini keltirmoqda Newsweek.

Buyuk Britaniya mudofaa vaziri Ben Uolles London butun dunyo böylab Ukrainaga topşiriş uçun sovet va Rossiya qurol-yaroğlarini yiğişini ma’lum qilgan, deb yozadi WSJ. Vazirning sözlariga köra, dunyoda 23 ta davlat Rossiya texnikasi zaxiralariga ega.

Yevrokomissiya raisi Ursula fon der Lyayyen payşanba kuni Tokioda ötgan Yeroittifoq-Yaponiya sammitida Rossiyani jahondagi tartib-intizomga tahdid, deb atadi va RF özboşimça xalqaro munosabatlarga çorlayotganini ta’kidladi.

UNICEF birgina aprel oyida Ukrainada 100 ga yaqin bolalar öldirilganini tasdiqladi. Haqiqiy raqamlar ança kattaroq bölişi mumkin, çunki Rossiyaning Ukrainaga qarşi uruşi bolalarni himoya qiliş sohasini tanazzulga uçratgan. Bu haqda BMT Xavfsizlik Kengaşida payşanba kuni UNICEF ijroçi direktori örinbosari Umar Abdiy ta’kidlab ötgan.