Özbekistonning eng baland nuqtalaridan biriga sayohat – Qaşqadaryoning gözal manzaralari (fotoreportaj)

Çöqqiga asosan tunda çiqiladi va quyoş çiqişi öşa yerdan kuzatilib, söng qaytib tuşiladi. 30 iyul kuni soat 19:00 larda çöqqi ostonasiga yetib borganimizda u yerda 30-40 taça yöltanlamas maşinalar va 200 nafardan oşiq odam bor edi. Ularning orasida xotin-qizlar ham ança edi.

Qoronği tuşgaç odamlar çöqqiga olib çiquvçi söqmoq böylab harakatni boşlaşdi. Qöriqxona xodimlari toğ tepasi juda sovuqligini, möljaldan avval çiqilsa sovqotib qoliş mumkinligini aytişdi. Biz maslahatlaşib soat 22:00 dan yurişni boşlaşga kelişib oldik.

2019 yilda ham çöqqiga çiqqanim uçun şeriklarimga yöl boşlovçi böldim. Toğ tepasiga qarab çiqar ekanmiz, avvaliga issiq kiyimlar oğirlik qilib, isib ketdik. Biroz tepaga çiqqaç sovqota boşladik.

Çöqqiga çiqadigan söqmoqning asosiy qismi juda tik, buning ustiga oyoq osti şağal edi. Harakatlaniş juda oğir bölgani uçun tez-tez töxtab dam oldik.

Yuqoriga çiqqan sari kislorod kamayib boravergani uçun nafas oliş qiyinlaşa boşladi. Şundan söng biz ozroq yurib, köproq dam ola boşladik.

Yölda davom etar ekanmiz, çöqqiga çiqmoqçi bölganlarning bir qismi yöl maşaqqatiga çiday olmay ortga qaytişganiga guvoh böldik.

Sahar payti soat 4:00 larda çöqqi yaqinida edik. Söqmoq endi tik emas, qiyalab ketgani uçun yuriş ança osonlaşgandi.

Tik qoyada bir kişi yura oladigan yöl qilingan. Unda harakatlaniş juda xavfli bölgani uçun çöqqiga çiqiş biroz qiyin böldi. Amallab çöqqiga çiqqanimizda u yerda bizdan avval çiqqan 60-70 kişi bor ekan.

Oradan 10 minut ötib quyoş çiqdi. Quyoş çiqişini tomoşa qilib bölgaç hamma çöqqidan tuşa boşladi. Quyoş çiqişigaça çöqqiga ulgurmaganlar biz pastga tuşayotganda ham çöqqi tomon harakatlanişayotgandi.

2019 yildan söng nimalar özgargan?

Hazrati Sulton çöqqisi Tojikiston bilan çegarada joylaşgani uçun bu davlat bilan aloqalar sovuqlaşgan yillarda uzoq yillar davomida unga çiqiş yopib qöyilgandi.

Qöşni davlat bilan döstona aloqalar qayta tiklangandan söng 2019 yilda çöqqiga çiqiş oçildi. Öşa yili borganimizda çöqqiga çiqiş istagida u yerga borayotganlar soni ança kam edi. Bu safar borganimizda ularning soni keskin oşib ketibdi.

Odamlar köp borayotgani uçun çöqqi ostidagi maydonçada yelim paketlar va plastik idişlar tartibsiz ravişda uloqtirib ketilgan. Hatto çöqqiga olib çiqadigan söqmoq atrofida ham plastik idişlarga közimiz tuşdi. Tozalikka unça ham e’tibor beravermasligimiz va tabiatga bepisand munosabatda bölişimiz yaqqol körinib qolgan.

Bundan taşqari, 2019 yilda havo juda toza edi, bu safar ğubor bor. Nazarimda joriy yil yozda sodir bölgan qum böronlari toğlar orasiga ham kirib borgan.

Eng ahamiyatlisi, 2019 yilda çöqqi atrofida ham, uning tegrasidagi boşqa toğlarda ham ança muzlik bor edi. Bu safar iqlim özgarişlari öz sözini aytgan. Quyoş nuri tegmaydigan ayrim joylarni aytmaganda baland toğlarda umuman muzlik yöq. Barçasi erib ketgan.

Toğ tepasiga çiqayotgan paytdagi qiyinçiliklar odamni biroz holdan toydiradi. Hatto ortga qaytiş istagi ham uyğonadi. Ammo çöqqiga çiqilgaç atrofdagi manzara gözalligini körib, barça çarçoqlar unutiladi.

Ğayrat Yöldoş
Fotosuratlar mualliflari:
Ruslan Saburov va Faxriddin Hotamov