Bugun, 12 sentabr kuni prezident Shavkat Mirziyoyevning Samarqand sammitiga bag‘ishlangan maqolasi e’lon qilindi.
“O‘zbekistonning Shanhay hamkorlik tashkilotiga raisligi dunyo miqyosida shiddatli jarayonlar kechayotgan o‘ziga xos “tarixiy evrilish” pallasiga to‘g‘ri keldi – bir tarixiy davr nihoyasiga yetmoqda hamda bashorat qilish mushkul bo‘lgan yangi bir davr boshlanmoqda”, – deyiladi maqolaning ilk satrlarida.
Shavkat Mirziyoyev xalqaro hamkorlikning universal prinsip va normalarga asoslangan tizimi izdan chiqib borayotganini qayd etgan. Prezidentning fikricha, buning asosiy sabablaridan biri shuki, davlatlar o‘rtasidagi o‘zaro ishonch tanazzulga yuz tutyapti. Natijada geosiyosiy qarama-qarshiliklar kuchaytib, “bloklarga mansublik” stereotiplarining qayta tug‘ilish xavfi ortyapti.
Prezident buning yechimi sifatida ikkita narsani ilgari surgan va ularni maqola sarlavhasi uchun tanlagan. Bu ikki narsa – konstruktiv muloqot va hamkorlik. Asosiy sharti – bu shunday hamkorlik bo‘lishi kerakki, unda har bitta tarafning manfaatlari hurmat qilinishi shart.
Mirziyoyev o‘z maqolasida ShHTning asosiy prinsiplarini sanab o‘tgan. Soddaroq qilib aytganda, bular quyidagilar – ShHT hech qanaqa blok emas, u hech kimga qarshi qaratilmagan, tashkilot a’zolari bir-birining tengligi va mustaqilligini hurmat qiladi, ichki ishlarga aralashish bo‘lmaydi, siyosiy qarama-qarshiliklarga yo‘l qo‘yilmaydi.
Siyosatshunos Kamoliddin Rabbimovning fikricha, bu maqolasi orqali prezident qisqa qilib aytganda bunday demoqchi:
“Ha, dunyoda geosiyosiy qutblashuv ketyapti; ha, mintaqamiz borgan sari global raqobat va qudratli davlatlar manfaatlarining to‘qnashuvi maskasiga aylanib boryapti; lekin O‘zbekiston tomonlardan birini tanlab, global ziddiyatlarga qo‘shilish niyatida emas. Tashqi dunyoda qancha tortishib, urishsangiz ham, O‘zbekistonni bu mojarolarga tortmang! O‘zbekiston o‘zining ko‘p vektorli va teng vektorli tashqi siyosiy yo‘nalishini saqlab qoladi!”
Ma’lumot uchun, Shanhay hamkorlik tashkiloti dunyodagi eng katta mintaqaviy tashkilot hisoblanadi. 1996 yilda Xitoy, Rossiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikiston Shanhay beshligini tashkil etishgan. 2001 yilga kelib, ularning safiga O‘zbekiston ham qo‘shilishi munosabati bilan yangi xalqaro tuzilma – Shanhay hamkorlik tashkilotiga asos solingan.
