Armiyaga yana 300 ming kişi çaqiriladi. Zaxiradagilarga Rossiyadan çiqiş taqiqlanişi mumkin. Bu vaqtda safarbarlik vaqtidagi jinoyatlar uçun jazoni kuçaytiruvçi qonun ma’qullandi. Uruşga borişdan boş tortganlar 10 yilgaça qamaladi.
RF prezidenti Vladimir Putin Rossiyada qisman safarbarlik e’lon qildi. Rossiyaliklarga murojaatida Putin 21 sentabrdan boşlab «faqat zaxiradagilar», birinçi navbatda, harbiy xizmat ötagan, harbiy mutaxassislik va jangovar tajribaga ega bölgan fuqarolar safarbar etilişini ma’lum qildi. Uning aytişiça, safarbarlik böyiça çaqirilgan rossiyaliklar şartnoma böyiça xizmat qilayotgan harbiy xizmatçilarga taalluqli bölgan «maqom, tölovlar va barça ijtimoiy kafolatlar»ni oladi.
Putin qisman safarbarlik töğrisidagi farmonini imzolagan. Hujjatda çaqiruv faqat zaxiradagi harbiy xizmatçilarga taalluqli bölişi körsatilmagan. Farmonda harbiy xizmatdan böşaş uçun asoslar sanab ötilgan: bu ma’lum yoşdan ötgan böliş, soğliqdagi muammo va sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum bölganlik. Şuningdek, hujjatda harbiy sanoat majmuasi xodimlari uçun muddatli harbiy xizmat ötaş keçiktirilişi mumkinligi aytilgan. Farmonda bitta yopiq band bor — № 7. Kreml saytida e’lon qilingan hujjat matnida bu band oşkor etilmagan, huquqiy ma’lumotlar portalida taqdim etilgan versiyada esa «ma’muriy foydalanişi uçun» deb belgilangan. Kreml rasmiy vakili Dmitriy Peskov bu band haqida ma’lumot bera olmasligini aytib, bu çaqiriluvçilar soni böyiça ekanini qöşimça qila olişini ta’kidladi.
«Agora» asosçisi Pavel Çikov farmonni tahlil qilgan holda, dastlab armiyada xizmat qilganlar va zaxirada qoliş uçun şartnoma tuzganlar, keyin esa zaxirada bölgan barça erkaklar çaqirilişini ma’lum qildi. Uning sözlariga köra, RF mudofaa vazirligi Rossiyaning har bir hududi uçun safarbarlik kvotalarini şakllantirişi kerak va gubernatorlar buning ijrosi uçun mas’ul böladi.
RF mudofaa vaziri Sergey Şoygu qisman safarbarlik «zaxiradagi 300 ming kişini qamrab olişi»ni aytdi. «Rossiya-24» telekanaliga bergan intervyusida Şoygu Rossiyaning «ulkan safarbarlik resursi» mavjudligi — bu qariyb 25 million kişini taşkil etişini ma’lum qildi. Uning sözlariga köra, qisman safarbarlik jami resurslarning 1,1 foiziga taalluqli böladi. Uning qayd etişiça, talabalar va muddatli harbiy xizmatni ötayotganlar safarbarlikka tortilmaydi. Vazirning sözlariga köra, qisman safarbarlik birinçi navbatda front çiziği yaqinidagi hududlarni nazorat qiliş uçun taşkillaştirilmoqda.
Davlat dumasining mudofaa masalalari böyiça qömitasi a’zosi, general-leytenant Andrey Gurulev «Interfaks»ga aytişiça, qisman safarbarlik 50 yoşgaça bölgan zaxiradagilarni qamrab olişi mumkin.
Mavzuga oid
Aleksey Navalniy jamoasining yuridik bölimi rahbari Vyaçeslav Gimadi Vladimir Putinning farmoni bilan qisman emas, töliq safarbarlik e’lon qilinganini aytadi. «Ular barçani çaqiriş huquqiga ega, faqat soğligi va yoşi böyiça mutlaqo yaroqsiz bölganlar (askarlar uçun yoş çegarasi 50, kiçik zobitlar uçun 60) bundan mustasno. Mudofaa vazirligi xohlaganidek», — degan Gimadi.
Davlat dumasining mudofaa masalalari böyiça qömitasi rahbari Andrey Kartapolovning ma’lum qilişiça, birinçi navbatda quyidagilar safarbar qilinişi mumkin:
«Interfaks»ning yozişiça, Kartapolov RF mudofaa vazirligi birinçi bölib uçuvçisiz uçiş apparatlari operatorlari, razvedkaçilar va aloqaçilarni çaqirişini taxmin qilgan. Uning sözlariga köra, agar mutaxassisligiga zarurat tuğilsa, harbiy kafedra bitiruvçilari ham çaqirilişi mumkin.
Safarbar qilinganlar, katta ehtimol bilan hozirgi iş joyidan böşaydi. Bu mudofaa vazirligining iş beruvçilar armiyaga safarbarlik böyiça çaqirilgan xodimlar bilan şartnomani bekor qilişi zarurati haqidagi savolga javobidan kelib çiqadi.
«Ha, barçasi töğri. Voyenkomatdan povestka mehnat şartnomasini bekor qiliş uçun asos böladi. Prezident farmonining 2-bandiga binoan, fuqarolar harbiy xizmatga çaqirilganidan keyin RF qurolli kuçlarining şartnoma böyiça harbiy xizmatçilariga aylanadi», deya vazirlik izohini keltiradi «Exa Moskva»ning sobiq boş muharriri Aleksey Venediktov
Rossiya prezidenti huzuridagi Inson huquqlari böyiça kengaş mas’ul kotibi Aleksandr Toçenovning aytişiça, qonunga köra, xizmatga yaroqli bölmaganlarni çaqiriş rejalaştirilmayapti. Kengaşning yana bir a’zosi Kirill Kabanov qisman safarbarlik hisobda turganlik haqidagi guvohnomasi bor fuqarolarni ham qamrab olmaydi — ular faqat töliq safarbarlik e’lon qilinganida çaqirilişi mumkin.
Çaqiruv qoğozi olganidan keyin zaxiradagilarga Rossiyadan çiqiş yöli yopilişi mumkin. Andrey Kartapolov esa Vladimir Putinning farmoni zaxiradagilarning Rossiyadan çiqiş huquqini töğridan töğri çeklamasligini aytadi. Kirill Kabanov RIA Novostiga bergan intervyusida aytişiça, bunday çeklov qisman safarbarlik doirasida povestka olganidan boşlab kuçga kirişi mumkin.
Harbiy hisobda turuvçi şaxslar uçun bunday çeklovlar «Rossiya Federatsiyasida safarbarlik va safarbarlikka tayyorgarlik töğrisida»gi federal qonunning 21-moddasida nazarda tutilgan, unga köra, safarbarlik e’lon qilinganda, harbiy xizmatga çaqirilişi kerak bölgan fuqarolar safarbarlik töğrisidagi xabarnomalarda körsatilgan muddat içida harbiy yiğiliş punktlariga kelişi va harbiy komissariatlar ruxsatisiz yaşaş joyini tark etmasligi şart. Lekin moddada qisman safarbarlik eslab ötilmagan.
Dumaning mudofaa masalalari böyiça qömitasi raisi Andrey Kartapolov qisman safarbarlik doirasidagi odamlarga «Turkiyadagi kurortlarga yöl oliş»ni maslahat bermasligini aytgan. «Qrim va Krasnodar ölkalaridagi kurortlarda dam oling», — degan u. Kartapolovning sözlariga köra, çaqiruv qoğozi olguniça odamlar mamlakat hududi böylab harakatlanişi mumkin, «ammo yaxşisi bunday qilmagan ma’qul».
Qisman safarbarlik e’lon qilingaç, Rossiya aholisi norozilik namoyişlariga çiqa boşladi. «Vesna» harakati «mogilizatsiya»ga qarşi butun Rossiya böylab norozilik aksiyasi ötkazişga çaqirdi. Faollar Rossiya aholisidan 21 sentabr kuni soat 19 da (Toşkent vaqti bilan 21:00) öz şaharlari markazlariga yiğilişni söradi. Aleksey Navalniyning jamoasi ham rossiyaliklarni namoyiş boşlaşga çaqirgan va bunda öz yordamlarini taklif etgan. «Agar siz katta işlar bilan şuğullanişga, jumladan voyenkomatlarga öt qöyişga tayyor bölsangiz, biz buni qöllab-quvvatlaymiz va qandaydir yordam berişga ham tayyormiz», — degan Navalniyning safdoşi Ivan Jdanov.
Rossiya fond bozorida qulaş davom etmoqda - bu jarayon bir kun oldin, Rossiya Ukrainadagi bosib olingan hududlarni referendumlar orqali tarkibiga qöşib olişi hamda Jinoyat kodeksiga harbiy holat davridagi jinoyatlar uçun javobgarlikni kuçaytirişni nazarda tutuvçi tuzatişlar kiritilişi haqidagi xabarlar ortidan boşlangandi. Savdolar oçilgaç Moskva birjasi indeksi 2000 punktga maksimal darajada yaqinlaşdi, ammo keyin pasayiş sekinlaşdi — soat 10:20 holatiga indeks 4,7 foizga, 2111 punktga qadar pasaydi. Rs indeksi 6,25 foizga, 1082 punktga qadar pasaydi. 20 sentabr kuni Rossiya bozori 8,84 foizga qulagandi, bu bozor 33 foizga qulagan 24 fevral kunidan buyon eng jiddiy pasayiş bölgandi.
Rossiyadagi safarbarlik masalasi böyiça izoh bergan Ukraina rasmiylaridan biri, prezident ofisi rahbari maslahatçisi Mixail Podolyak «hayotda ajoyib yumor tuyğusi borligi» haqida aytdi. Uning sözlariga köra, «uç kunlik uruş»ning 210-kunida rossiyaliklar safarbarlik, çegaralar yopilişi, dezertirlik uçun ozodlikdan mahrum böliş, şuningdek mahbuslardan iborat maxsus otryadlarga ega bölişmoqda. «Barçasi reja böyiça ketmoqda, töğri emasmi? Hayotda ajoyib hazil tuyğusi bor», — degan Podolyak.
Safarbarlik e’lon qilinişi tufayli Rossiya aholisi boşqa mamlakatlarga ketiş uçun çiptalar sotib ola boşlaşdi. Xususan, «Verstka»ning e’tibor qaratişiça, Putinning murojaati arafasida 21 sentabr kuni Istanbulga uçadigan barça reyslar uçun barça çiptalar sotib bölingan, Yerevan bilan ham şunday holat kuzatilgan. «The Village Belarus»ning yozişiça, Prezidentning murojaatidan keyin rossiyaliklar faollik bilan Moskvadan Minskka çipta sotib olişga kirişdi. Bu vaqtda Latviya TIV rahbari Edgar Rinkeviç xavfsizlik nuqtayi nazaridan Latviya RFning safarbarlikdan böyin tovlagan fuqarolari uçun gumanitar va boşqa turdagi vizalar bermasligini ma’lum qildi.
Federatsiya kengaşi safarbarlik vaqtida va uruş şaroitida harbiy xizmatga qarşi jinoyatlar uçun jazoni kuçaytiriş, şuningdek, ixtiyoriy taslim böliş va talonçilik uçun jinoiy jazo joriy etiş töğrisidagi qonunni ma’qulladi.
Bu qonun qabul qilinişiga faqat bir senator, Sankt-Peterburgning sobiq meri Anatoliy Sobçakning bevasi, jurnalist Kseniya Sobçakning onasi hisoblangan Lyudmila Narusova qarşi çiqqan.
Qonun, şu jumladan, özi xizmat qilayotgan qismni özboşimçalik bilan taşlab ketiş, buyruqqa rioya etmaslik va safarbarlik davridagi dezertirlik uçun ham jazoni qat’iylaştiradi.
Harbiy harakatlarda iştirok etişdan boş tortganlik uçun qonunga köra uç yilgaça ozodlikdan mahrum etiş nazarda tutilgan, agar bunday boş tortiş «oğir oqibatlar»ga olib keladigan bölsa — muddat 10 yilgaça böladi. Buyruqni bajarmaganlik uçun ham şunday muddat nazarda tutiilgan.
Qonun 20 sentabr kuni, Rossiyada safarbarlik e’lon qilinişi arafasida şoşilinç tarzda qabul qilindi. Federatsiya kengaşi ma’qullagaç, u Vladimir Putinga imzolaş uçun yuboriladi.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
