– O‘zbekiston ham 2022 yilda davlat qarzi va kredit jalb qilishni rejalashtirgan edi. Foizlar oshishi bu masalaga qanday ta’sir qiladi?
– Afsuski, foiz stavkalari oshyapti. FRT yoki Yevropa markaziy bankining foizlarni oshirishi ham global inflyatsion holatga bog‘liq. Masalan, AQSh va Yevropaning talay mamlakatlarida foizlar juda yuqori. Shu sababli stavkalarning oshishi ham tabiiy hisoblanadi. Bu bizga o‘xshagan rivojlanayotgan mamlakatlar uchun ijobiy holat emas.
Aytishimiz mumkinki, 2022 yilda asosan xalqaro moliyaviy institutlardan kredit jalb qilmoqdamiz. Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki va boshqa shu kabi banklardan. Yaxshi tarafi, ularda stavkalar juda ham past bo‘ladi. To‘g‘ri, hozir bu stavkalar ham oshib bormoqda. Ammo so‘nggi 10-15 yilni olib qaraydigan bo‘lsak, joriy stavkalar oldingi stavkalardan baland emas. So‘nggi 5 yilda stavkalar pastga tushgan bo‘lishi mumkin, lekin stavkalarning ko‘tarilishi va tushishi me’yoriy holat hisoblanadi.
Davlat qarzini boshqarayotganda va xususiy sektorlarga kredit jalb qilayotganda har bir ssenariyni inobatga olish kerak bo‘ladi. O‘rta muddatli davlat qarzini boshqarish strategiyasida bu jihatlar inobatga olingan. Albatta, foizlar oshishini kutgandik deb aytolmayman, ammo tayyorgarligimiz yuqori edi.
– Forumning birinchi kunida ko‘plab xalqaro moliyaviy korxonalari bilan ko‘plab tashqi qarz bitimlari imzolandi. Bu borada O‘zbekiston nimanidir garovga qo‘yganmi?
– Moliya vazirligi tomonidan imzolangan kredit bitimlari uchun hech qanday garov qo‘yilmagan. Hozirgi kunda O‘zbekistonda bo‘layotgan yirik iqtisodiy islohotlar ana shu xalqaro tashkilotlar texnik yordami orqali amalga oshirilmoqda. Moliyaviy bozorlarni rivojlantirish nuqtayi nazaridan gapiradigan bo‘lsam, bozorni shakllantirish bo‘yicha Osiyo taraqqiyot banki bilan imzolangan dasturimiz bor edi. Shu dastur bajarilgach, o‘tgan yili 150 mln dollar kredit jalb qilishga erishgan edik. Shuning ikkinchi transhini keyingi yilga mo‘ljallaganmiz. Hozirda Osiyo taraqqiyot banki bilan qarzning avtomatlashtirilgan hisobini yuritishga oid yangilangan dastur ishlab chiqishda hamkorlik qilyapmiz.
Shuningdek, Jahon bankidan jalb qilinayotgan mablag‘lar islohotlar uchun ajratiladi va bizdagi bu islohotlar prezidentimiz tomonidan tasdiqlangan Yangi O‘zbekistonning 2022-2026 yillarga mo‘ljallangan taraqqiyot dasturiga kirgan islohotlardir. Bu islohotlarni xalqaro tajribalar orqali amalga oshirishimiz kerak va undan keyin bizga kredit mablag‘lari beriladi. Bu ikkala taraf uchun ham foydali va manfaatlidir.
