Qashqadaryo viloyatida joylashgan 12 yillik tarixga ega Dehqonobod kaliy zavodiga press-tur o‘tkazildi. Zavoddan 42 km uzoqlikdagi Hisor tog‘ tizmasi etaklarida joylashgan tog‘-kon majmuasiga qilgan sayohatimiz press-turning eng qiziq qismi bo‘ldi.
Biz 600 metr chuqurlikka tushish uchun maxsus transportda qariyb 6 km shaxta yo‘lini bosib o‘tdik. U yerda kon ochilgandan beri ish kunining 8 soatini yer qa’rida o‘tkazadigan qahramonimiz Shavkat Safarovning faoliyati bilan tanishdik. U hozirda kombayn mashinisti sifatida konning shimoliy qismini o‘zlashtirish loyihasida qatnashyapti.
“Bu yerda konchilar bir oiladek, bir-birimizning ishimizni to‘ldirib mehnat qilamiz. Asosiy ishimiz ruda qazib chiqarish, hozirgi kunda konning zaxirasini kengaytirish uchun yangi panel ochish ustida ishlayapmiz. Konga 45 km uzoqlikdan qatnayman. Ishga kelib-ketishimiz uchun avtobus qo‘yilgan”, - deydi u.
Ma’lumot berilishicha, kon zaxirasi 100 yilga yetadi. U yerda 182 nafar konchi mehnat qiladi.
“Yiliga kondan 2 mln 100 ming tonna selvinit rudasi qazib chiqarishimiz kerak. Shunga erishish uchun shaxtaning 9 panelida hamda shimoliy qismida o‘zlashtirish ishlari olib borilyapti. Hozirgi kunda kunlik 900 ming tonnadan ma’dan qazib chiqaryapmiz”, - deydi tog‘-kon majmuasi boshlig‘i Odil Safarov.
Konchilar mehnati bilan qazib chiqarilayotgan xomashyo Dehqonobod kaliy zavodiiga uzluksiz yetkaziladi. Zavodda soatiga 180 tonna xomashyo qayta ishlanadi. Rudadan kaliy o‘g‘itini ajratib olishdek qiziq va murakkab jarayon bilan zavod bosh texnologi Shamsiddin Xolmurodov tanishtirdi.
“Zavod tegirmonida silvinit rudasi 1 mm hajmda maydalanib, saralab olingach, flotatsiya jarayoniga uzatiladi. Keyin ularga kimyoviy reagentlar berilgach, ma’dan loy-shlamlardan tozalanib, cho‘kma hosil qiladi. Shundan so‘ng kaliy xlor ma’danlarini o‘ziga biriktirib, ko‘pik bilan yuqoriga olib chiquvchi yig‘uvchi reagent beramiz. Shu tarzda bosqichma-bosqich kaliy xlorni ajratib olamiz”, - deydi u.
