Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi 1 maydan “Fair Tech” tizimini ishga tushirdi.
Endi dori vositalariga qonunchilikda belgilangan ustamadan ortiqcha narx qo‘yib sotilsa, xarid cheki orqali avtomatik murojaat shakllanadi.
Tizim test rejimida ishga tushirilganda dorilar uchun ortiqcha pul undirishga oid 15 mingta, rasman ishga tushirilgan kundan 2 maygacha 9 mingta murojaat kelib tushgan.
Kun.uz tizim qanday ishlashi haqida qo‘mita boshqarma boshlig‘i o‘rinbosari Botir Sharipov bilan suhbatlashdi.
– Qonunchilikda dori vositalariga ustama qo‘yib sotishga limit belgilangan. Avvalo shu haqda gaplashsak.
– Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, dori vositalarining chegaralangan narxlari bor. Ya’ni birinchi O‘zbekistonga import qilish yoki ishlab chiqarishda Farmagentlikdan dori vositalari ro‘yxatdan o‘tkazilganda shu dori vositasining belgilangan (bazaviy) narxi shakllanadi. Qonunchilik talabiga ko‘ra, ulgurji sotuvchi vositachilar sonidan qat’i nazar [dori ustiga] 15 foizgacha ustama qo‘yishi mumkin, chakana sotuvchi esa 20 foizgacha. Ya’ni dori vositalarining narxi shakllanishi boshlang‘ich narxiga nisbatan 35 foiz belgilanadi, shundan ortiq sotish huquqbuzarlik hisoblanadi.
– Demak, dorixonalar xohlagancha dorilarning ustiga ustama qo‘yib sotishga haqqi yo‘q, shunaqami?
– Dori vositalariga aynan shu tartib joriy etilgan. Bu tartib jahonning boshqa davlatlarida ham bor. Ayrim tadbirkorlar savol berishi mumkin, nega bizda narx cheklangan deb. Dunyoning rivojlangan davlatlarida ham dorilarning cheklangan narxi bor. Fransiya, Germaniya, Ispaniya, Buyuk Britaniya, Belgiya, Turkiyada ham dori vositalarining cheklangan narxi mavjud.
– “Fair Tech” axborot tizimi ishga tushirildi. Tizim orqali dori uchun ortiqcha undirilgan pul qaytarilishi aytilyapti. Tizim qanday ishlaydi?
– Aholini sifatli dori vositalari bilan ta’minlash maqsadida huquqbuzarliklarni avtomatik aniqlash tizimini ishlab chiqishimiz kerak edi. Dorilarning bazaviy narxi, ulgurji va chakana narxlari belgilangan, avvaldan narx shakllanish tizimi bor edi. Endi o‘sha tizim Raqobat qo‘mitasining “Fair Tech” va Soliq qo‘mitasining “Soliq” mobil ilovasi bilan integratsiya qilindi. “Soliq” ilovasida xarid chekini skanerlash orqali dori vositasi belgilangan ustamadan yuqori sotiladigan bo‘lsa, avtomatik ravishda Raqobat qo‘mitasiga chora ko‘rish uchun murojaat bo‘lib kelib tushadi. Murojaatni ko‘rib chiqish jarayonida dorixonalar ma’muriy javobgarlikka tortiladi, iste’molchiga esa ortiqcha undirilgan pul qaytarib beriladi.
