“Sigaret emas, oziq-ovqat kerak” – atrof-muhitni zaharlayotgan chekuvchilarning zararlari haqida faktlar

Bora-bora chekishga bo‘lgan ehtiyoj ovqatlanishga bo‘lgan ehtiyoj bilan tenglashib qoladi.

Chekish ta’siri ostida 25 dan ortiq kasallik (yurak-qon tomir, o‘pka va saraton)larning organizmda rivojlanishi kuchayadi. Yurak-ishemik kasalligi va insultdan o‘lim holatlarining 70 foizi chekuvchi va spirtli ichimliklar ichuvchi odamlar hissasiga to‘g‘ri keladi.

Kashandalarning umri chekmaydigan odamlarga qaraganda kamida 10 yilga qisqaroq bo‘lishi ilmiy tarzda o‘rganilgan. 40 yoshdan oldin tamakini tashlash esa sigaretga aloqador kasalliklar sabab vafot etish xavfini 90 foizga qisqartiradi.

Chekmasdan turib ham tamakidan jabr ko‘ruvchilar

Sigaret faqat chekayotgan odamni emas, balki uning atrof-muhitini, yaqinlarini ham zararlaydi. JSST statistikasiga ko‘ra, har yili 1 mlndan oshiq odam tutun ta’sirida vafot etadi.

Chekmaydiganlar ham tamaki tutuni ta’sirida o‘pka saratoniga uchrashi mumkin bo‘lgan xavf guruhiga mansub bo‘lishadi. Elektron sigaretlar ham oddiysi kabi atrofdagilarni nikotin va boshqa zaharli moddalar bilan zararlaydi. Bolalar yonida chekish esa ularda astma, quloq infeksiyasi kasalliklari rivojlanishiga, ulg‘ayganlarida surunkali nafas kasalliklariga chalinishlariga sabab bo‘ladi.

Xarajatlar-chi?

Tamaki tufayli xalqaro iqtisod o‘rtacha 1,4 trln yo‘qotadi. Sababi undan kelib chiqqan o‘lim inson kapitali yo‘qotilishiga, turli kasalliklar esa sog‘liqni saqlash tizimi gardaniga yuk tushishga olib keladi.

Oilalarda esa chekishga pul sarflash orqali ro‘zg‘or xarajatlaridan pul tejaladi, oqibatda kambag‘allik kelib chiqishi mumkin.

Tadqiqotlardan birida o‘rganilishicha, kashandalar butun umri davomida 1,4 mln dollarni chekishga sarflab yuborishadi. Buning ichiga faqat sigaret sotib olish uchun ketadigan xarajatlar emas, balki chekish sabab kasallik orttirib olinsa, uni davolashga ketadigan xarajatlar, atrofdagilarning sog‘ligiga chekish orqali ta’sir qilib, ularning daromadi pasayishiga sabab bo‘lish bilan kelib chiqadigan omillar ham qo‘shib hisobga olingan.

Chekishni tashlash uchun sabab

Chekishni tashlashning birinchi 20 daqiqasidayoq yurak urish tezligi yaxshilanadi. Birinchi 1-9 oyda yo‘tal va nafas qisishi kamayadi. 5-15 yil ichida esa insultga duch kelish xavfi xuddi chekmaydigan odamniki bilan tenglashadi.

10 yil ichida esa o‘pka saratoniga duchor bo‘lish xavfi pasayadi. 15 yildan keyin yurak kasalliklariga uchrash xavfi ham tamaki chekmaydigan odamlardagi nisbat bilan tenglashadi. Shunday ekan chekishni tezroq tashlang, o‘zingizni ham, ekologiyani ham tamaki tutunidan asrang.