Laboratoriyada go‘sht yetishtirish g‘oyasi
Laboratoriyada ishlab chiqarilgan go‘sht tushunchasi bir qaraganda g‘ayritabiiy yangraydi. Chunki insoniyat go‘shtni jonivorlar tanasidan boshqa manbadan olish haqida 30-40 yil oldin xayoliga ham keltirmagandi. Bu g‘oya 2000 yillardan beri ommalasha boshlagan. Jyeyson Masen ismli tadqiqotchi New Harvest notijorat tadqiqot markazini tuzib, ilk madaniy go‘sht yetishtirish izlanishlarini shu yerda olib boradi. O‘sha paytda bundan asosiy maqsad go‘sht yetishtirish sanoati tufayli zarar ko‘rayotgan ekologiyani yaxshilash, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash bo‘lgani aytiladi.
Oradan 10 yillar o‘tib, 2013 yilda nemis farmatsevti Mark Post madaniy go‘shtdan tayyorlangan ilk hamburgerni ommaga namoyish qiladi.
Tayyorlanishi 330 000 dollarga tushgan madaniy go‘sht keyinchalik turli yirik kompaniyalarning qiziqishiga sabab bo‘ldi. O‘nlab kompaniyalar bozorga madaniy go‘sht olib kirish poygasiga qo‘shildi.
Bunday go‘sht savdosiga ilk marta 2020 yilda Singapurda ruxsat berilgandi. 2023 yilda esa AQSh Qishloq xo‘jaligi vazirligi Upside Foods va Good Meat firmalariga madaniy go‘sht mahsulotini ishlab chiqarishga ruxsat berdi. Shunday qilib, AQSh Singapurdan keyin laboratoriyada yetishtirilgan go‘shtni sotishga ruxsat bergan ikkinchi davlatga aylandi. Upside Foods buni “orzular ro‘yobga chiqishi” va “yangi davrning boshlanishi” deb atagan.
Madaniy go‘sht tayyorlanish jarayoni
Laboratoriyada yetishtiriladigan go‘sht tabiiy hayvon go‘shtidan katta farq qilmaydi. Chunki uni tayyorlashda ham hayvon hujayrasidan foydalaniladi. Jonivordan ajratib olingan hujayralarga keyinchalik oqsil, shakar va yog‘ kabi oziq moddalar qo‘shiladi.
