«Titan»ning sirli halokati: batiskaf korpusi muddati ötgan mahsulotdan yasalgan bölişi mumkin

Videoöyinlar uçun pult

Halokatga uçragan «Titan» videoöyinlar uçun möljallangan Logitech F710 pultida boşqarilişi köpçilikni hayratda qoldirdi. 2010 yil işlab çiqarilgan va blutuz orqali işlaydigan bunday pultni internet dökonlarda 30 dollarga sotib oliş mumkin.

Şuningdek, batiskafda oddiy quriliş quvurlaridan ballast sifatida foydalanilgan, kema içi esa oddiy kompyuter displeylari bilan jihozlangan.

Mikroyoriqlar

Ummon tubida halokatga uçragan batiskafni közdan keçirgan ekspertlarning aytişiça, uning korpusida bir neçta mikroyoriqlar aniqlangan. «Titan» korpusi esa katta ehtimol bilan yuqorida aytilgan Boeinğdan arzonga sotib olingan va samolyotlar foydalaniş uçun muddati ötgan uglerodli toladan yasalgan. Plimut universiteti dotsenti Yasper Grem-Jons bu yoriqlar «Titan» köp marta foydalangani sabab paydo bölganini taxmin qilgan. Batiskaf har safar suvga tuşganida yoriqlar köpayib borgan. Aynan yoriqlar sabab batiskaf korpusi suv ostidagi katta bosimga doş bermagan bölişi mumkin.

Dosentning taxminiça, halokatga elektr nosozlik, korroziya, yonğin yoki har qanday suv sizişi sabab bölişi mumkin edi. Grem-Jons yoriqlar batiskaf korpusining materiali «çarçagani», ya’ni urinib qolgani sabab yuzaga kelganini aytgan.

«Mikroskop ostida batiskaf materiali urinib qolgani, şuningdek, yoriqlar yönalişini ham köriş mumkin», degan olim.

Ma’lumot uçun, «Titanik» çökkan 3800 metr çuqurlikda bosim 400 atmosferani taşkil qiladi. Bu taxminan bir kvadrat dyuymga 2,7 ming kg bosim töğri keladi degani.

Batiskaf korpusi aynan suv tubidagi dahşatli bosimga doş berişi uçun maxsus datçiklar bilan jihozlangan kompozit tarzda yasalgan. Avstraliyalik mutaxassis Erik Fuzilning aytişiça, bu muhofazaga qaramay, batiskaf har qanday kiçik nosozlik sabab 40 millisekund içida portlab ketişi heç gap emas.

New York Times 2 iyul kuni e’lon qilgan hisobotida «Titan»ning afsonaviy «Titanik» kemasi tomon amalga oşirgan aksar ekspeditsiyalari muvaffaqiyatsiz çiqqani haqida yozgan. Unda aytilişiça, avvalgi şönğişlarda iştirok etgan aksar sayyohlar «Titanik»ni köra olmagan. The Times naşri esa OceanGate «Titan»ning şönğişni amalga oşirgan urinişlaridan bekor qilinganlari köpligini ma’lum qilgan.

Ogohlantirişlar e’tiborsiz qoldirilgan

«Titan»da yana boşqa köplab xavfsizlik talablariga zid bölgan kamçiliklar bölgani aytilmoqda. Masalan, BBC batiskaf tölaligiça taşqaridan bolt bilan mahkamlanganiga e’tibor qaratgan. Ya’ni, u bir amallab suv yuzasiga çiqib olganda ham odamlarni çiqariş uçun boltlar taşqaridan oçilişi kerak. Bunday holatda suv tubidan kötarilgan ekipaj şunçaki havo yetmay ölib ketişi ham heç gap emas.

2018 yil Ocean Gate'ning dengiz operatsiyalari böyiça direktori vazifasida işlagan Devid Lokrij kema xavfsizlik böyiça qöşimça sinovlardan ötişi kerakligini aytib hisobot tayyorlagan. Unda aytilişiça, «Titan» ekstremal çuqurlikkaça tuşganda ekipaj uçun xavfsiz bölmay qoladi. Şuningdek, suvosti kemasining köriş oynasi 1300 metr çuqurlikkaça işlaş imkonini berişi ta’kidlangan.

Bu hisobotidan keyin kompaniya Devid Lokrijni işdan böşatadi. Öşa yili Amerika dengiz texnologiyalari jamiyatining 38 nafar a’zosi OceanGate rahbari Stokton Raşga suvosti kemasi xavfsiz emasligi haqida xat yuboradi.

Xavfsizlik talablarini yoqtirmagan Raş

OceanGate tadqiqot kompaniyasi rahbari, «Titan» bilan halokatga uçragan Stokton Raş öz çiqişlari davomida köp marta xavfsizlik talablari köpligi innovatsiya uçun tösiq bölişini aytib kelgan. Uning fikriça, turli standartlar kemalar klassifikatsiyasi jarayonini sekinlaştiradi. «Titan» suvosti kemasi mana şunday tegişli klassifikatsiya olmagan.

Uning bortida suvga şönğigan sayohatçilar batiskaf davlat tomonidan berilgan heç qanday litsenziyaga ega emasligidan ogohlantirilgan. «Titanik»ni köriş uçun har biri 250 ming dollar tölagan sayyohlar suv tubida sodir böladigan har qanday köngilsizlikni öz gardaniga olgan holda suvga tuşayotgani haqida tilxat yozib bergan. Ammo kompaniya saytida «Titan» korpusi juda mukammal qilib yasalgani, u yetarliça xavfsiz ekani aytilgan.