«Igoryokdan Mandela çiqmadi» – 9 yil avval «uruş tepkisini bosgan» Strelkov nega qamaldi?

Strelkovning özi suddan uni uy qamoğida qoldirişni söradi va bunga asos qilib ikkinçi bosqiçdagi stenokardiya (yurak kasalligi) bilan oğrigani, dori içib yurişi kerakligini keltirdi.

«Tergovçining çet elga qoçişim haqida gaplari kulgili. Axir men köp davlatlarda Interpol qidiruvida bölsam. Haaga sudi qilmagan işim uçun umrbod qamoqqa hukm qilgan. Davlat xavfsizlik xizmati ofitseri sifatida tergovdan qoçmoqçi emasman», dedi Strelkov.

Ammo sudya Olesya Mendeleyeva bu gaplarga işonmadi va uni qamoqqa yubordi. Darvoqe, bir yil avval Rossiya armiyasi haqida feyk tarqatişda ayblanib 7 yilga qamalgan deputatga ham aynan mana şu sudya hukm öqigandi.

Rossiyada yana kimlar ekstremizmga çorlovda ayblangan?

Putinning asosiy tanqidçisi Aleksey Navalniyga nisbatan juda köp iş oçilgan va ulardan biri aynan ekstremizmga çorlov böyiça ayblov. Uruş boşlanganidan buyon Moskva sudlarining özida beş kişi ekstremizmga çorlovda ayblanib qamaldi. Masalan, ugliçlik Denis Popov ekstremizmga çorlov va teraktga uriniş işlari böyiça aybdor deb topilib, 7 yilga qamalgan.

2022 yil dekabr oyida «Moskva işi» figuranti Vladislav Sinitsga ham yuqoridagi ayblov qöyilgan. Bu vaqtda ayblanuvçi duşmanlik va nafrat uyğotişda ham aybdor deb topilib, 2019 yildan buyon qamoqda jazo ötayotgandi. 2023 yil aprel oyida permlik millatçi Artyom Şipilovskiy ham Rossiya JK 280-moddasi 2-qismi bilan aybdor deb topilgan.

Aleksey Navalniy asos solgan Korrupsiyaga qarşi kuraş fondi operatori Pavel Zelenskiy 2021 yil jurnalist Irina Slavina öz joniga qasd qilgani haqida qoldirgan ikkita tviti uçun xuddi şu ayblov bilan ikki yillik kalonnaga hukm qilingan, keyinçalik esa jazo yumşatilgandi. 2019 yil moskvalik talaba Yegor Jukov YouTube'dagi videosi uçun şu ayblov bilan 3 yilga qamalgan.

«Ğazablangan ahmoqlar klubi»

Sudda ma’lum bölişiça, FSB Strelkovga qarşi 18 iyulda iş oçgan. Sabab sifatida uning kanalida 25 may kuni e’lon qilingan postlari keltirilgan. Advokat Moloxov aytganidek, mijozi Qrim haqida, 105 va 107-desant polklariga pul tölab berilmayotgani haqida öşa postlarda aytgan gaplarini rad etmaydi.

Advokat jinoiy iş oçişga FSB kriminalistika instituti mutaxassisi tomonidan keltirilgan yagona dalil ğalati ekanini aytgan. «Unda 25 maydagi ikkita post tahlil qilingan: Qrim masalasi va pul bermaslik oqibatida yuzaga kelajak tartibsizlik haqida», deydi advokat. Uning sözlariga köra, qandaydir qrimlik odam Strelkovning postlarini öqib ğazablangani jinoiy iş oçişga asos qilib keltirilgan.

Bundan avvalroq RBK naşri Strelkov öz vaqtida «Vagner» XHKda jarroh sifatida işlagan Dmitriy Petrovskiy yozgan arizaga köra qölga olingani haqida yozgandi. Bu şifokorning özi ham uruş vaqtida hukumatni tanqid qilib keladi. Petrovskiy Yaroslavlda plastik jarroh bölib işlagan mahalliy aktivistlardan biri. 2016 yil mart oyida u «Alternativ Maslennitsa» aksiyasini ötkazadi. Unda kim xohlasa, yaroslavllik siyosatçilar tasvirlangan suratlarni yoqişi mumkin bölgan. Öşa yili Petrovskiy «Yedinaya Rossiya»dan mahalliy kengaşga deputat etib saylanadi. 2018 yilda esa bepul tibbiy xizmat va nafaqani bekor qiliş kerakligi haqida gaplari uçun partiyadan haydalgan.

Petrovskiy BBC bilan suhbatda Rossiya Boş prokuraturasiga murojaat qilib, Strelkovning bayonotlarini örganişni söraganini tasdiqladi. Ammo şifokor Strelkovni qölga olişlariga aynan şu ariza asos bölgani yoki yöqligini bilmaydi. Uni iş böyiça tergov jarayoniga jalb etişmagan.

«Ariza yozişimga örtoq Girkin özini vatanparvar körsatib davlatimizga qarşi turgani sabab böldi. U davlatni, prezidentni haqorat qiladigan gaplar gapirdi. Men bunga çidab turolmadim va Boş prokuraturaga ariza yozdim.

Uning Telegram-kanalini kuzatsangiz, ekstremizmga çorlovlar bilan töla ekanini körasiz. 18 iyuldan boşlab esa u turli guruhlarni ekstremizmga çorlovçi postlar qöygan», degan şifokor. Ammo u gap aynan qaysi postlar haqida ketayotganini aytişdan boş tortgan.

Strelkov 18 iyul kuni «davlat tepasida turgan odam»ni «pastkaş» va «qörqoq» deb atagan, Putinning atrofidagilar, şuningdek, «Vagner» XHKni tanqid qilgandi. Ammo uning postlari butun yil davomida yozib kelgan boşqa postlaridan unçalik farq qilmasdi.

Petrovskiyning aytişiça, Strelkov bilan heç qaçon körişmagan, ammo u özining «Ğazablangan vatanparvarlar klubi» bilan budjet pullariga çang solayotganidan xabardor. «Ular heç qanaqa patriot emas, ular ğazablangan ahmoqlar klubi», degan şikoyatçi.

«Vagner» XHK rahbari Yevgeniy Prigojin Putinning manziliga Strelkovdan kam bölmagan tanqidlar yoğdirgan, butun boşli harbiy isyon uyuştirgan, Putin esa uni xoin deb atagandi. Ammo şifokorning sözlariga köra, bu işlar jinoiy javobgarlik uçun asos böla olmaydi.

Uruş boşlagan, «Boing»ni urib tuşirgan, medalini sotgan

Igor Girkin yoşligida tarix böyiça öqigan, ammo mutaxassislik diplomini qölga kiritgaç, ilm-fan bilan şuğullaniş örniga Moldovaning Dnestrböyi avtonomiyasiga jang qilgani ketadi. Öşanda u yerda fuqarolik uruşi ketayotgandi. Rasmiy biografiyasida yozilişiça, harbiy xizmatni birinçi çeçen uruşi vaqtida ötab, keyinçalik şartnoma asosida FSB maxsus bölinmasi safida qolgan. Şimoliy Kavkazdagi harbiy harakatlarda qatnaşgan, 2013 yil polkovnik darajasida FSBdan ketkazilgan.

2014 yil yanvar oyida Strelkov rossiyalik «pravoslav oligarx» deb ataladigan Konstantin Malofeyevning qöriqçisi sifatida Kiyevga boradi. Ular göyoki Rus pravoslav çerkovi egidasi (homiyligi) ostida Yunonistonning Afon şahridan Ukraina poytaxtiga «Sehrgarlar sovğasi»ni olib borişgan, bu vaqtda Ukrainada hukumat ağdariliş arafasida turgan va Maydan namoyişlari avjiga çiqqandi.

Mart oyida Strelkov Qrimni egallaşda iştirok etadi. Aprelda esa oz sonli askarlari bilan Donetsk oblastidagi Slovyansk şahrini egallaydi. Aynan mana şu töqnaşuv ortidan Ukraina şarqida harbiy harakatlar boşlanib ketgandi. Keyinroq Strelkov bu haqda şunday degandi: «Uruşni boşlagan tepkini baribir men bosgandim. Agar bizning otryad çegarani kesib ötmaganida, hammasi tugardi. Xarkiv va Odessada bölgani kabi. Ha, hozirgaça aylanib turgan uruş ğildiragini bizning otryad bosgandi».

AQŞ terrorçilar safiga kiritilgan «Donbassdagi köngillilar koordinatori» Aleksandr Juçkovskiy «Slovyanskning 85 kuni» asarida yozişiça, Strelkov Donetskka kirişiga Moskvadagi ba’zi odamlar ruxsat bermagan, ammo u mustaqil qaror qabul qilib, taqiqlarga quloq solmagan. Uning guruhi Ukraina çegarasini buzib kirib, hozirgaça davom etayotgan uruş olovini yoqqan.

Töqnaşuvlarning birinçi haftasida Strelkov anonimlikni saqlab qolişni istaydi va faqat niqobda köriniş beradi. 2014 yil 26 aprelda ilk marta yuzi oçiq holda intervyu berib, tezda Slovyanskdagi harakatlarni qöllaydigan kremlparast naşrlar qahramoniga aylanadi. Slovyansk uçun janglar 5 iyulgaça davom etadi. Bu vaqt davomida Strelkov xuddi özi tanqid qiladigan Yevgeniy Prigojin kabi mudofaa vazirligidan snaryad va qurol sörab keladi. Ammo ular kelişini kutib ötirmay öz jangçilarini Donetskka olib ketib, özini «DXR» mudofaa vaziri deb e’lon qiladi.

2014 yil 17 iyulda esa Donbass osmonida Malayziyaning «Boing» MH-17 samolyoti urib tuşiriladi. Uçoq bortida bölgan 298 yölovçining barçasi halok böladi. Vafot etganlar orasida eng köp Niderlandiya, Malayziya va Astraliya fuqarolari bölgan. Strelkov ortda qolgan yillar davomida bu samolyotni uning guruhi yoki özi urib tuşirganini rad etib keladi. Halokat sodir bölgan kunda esa «Ivan Ivanoviç Strelkovdan hisobot» pabligida An-26 samolyoti urib tuşirilgani haqida xabar paydo bölib, unga «Axir bizning osmonimizdan uçmang degandik-ku» degan izoh qöşimça qilinadi. Bu postdagi videoda esa aynan «Boing» qoldiqlaridan çiqayotgan tutun körinadi. Aslida Ukrainaning harbiy samolyoti emas, Malayziyaning yölovçi samolyoti urib tuşirilgani aniq bölgaç post öçirib yuboriladi.

Halokat yuzasidan mahkamada sud «Boing» Snejnoy yaqinidagi Pervomaysk fermasidan turib «Buk» raketa tizimi orqali urib tuşirilgani töğrisida faktlarni işonçli deb topadi. Strelkov, uning öşa vaqtdagi örinbosari Sergey Dubinskiy va Ukraina fuqarosi Leonid Xarçenko bir umrlik qamoq jazosiga hukm qilinadi.

2014 yil 15 avgustda Ukraina hududni tark etgan Strelkov Rossiyaga qaytadi. Öşanda özini mustaqil deb e’lon qilgan «Donetsk xalq respublikasi» «rahbari» lavozimini egallagan polittexnolog Aleksandr Boroday ham işdan ketadi va uning örnini donetsklik Aleksandr Zaxarçenko egallaydi.

Strelkov va Boroday uzoq vaqt döst bölişadi, ammo öşa voqealar fonida kelişmay qolişadi. Boroday Rossiya hukumati xizmatida qolib markaziy OAVda çiqişda davom etadi va keyin Duma deputatiga aylanadi. Strelkov esa öziga xos harbiy muxolif pozitsiya tanlaydi. Şu sabab uni TVda körsatmay qöyişadi. U «Novorossiya» fondi oçib sobiq jangçilariga yordam berişga harakat qiladi.

«Bizni ortiq televizorda körsatişmaydi. Ular köpçilikda Donbass tinçlik tomon ketmoqda degan xulosa şakllantirmoqçi. U yerdagi har kunlik otişmalar, odamlar ölayotgani haqida xabarlarda aytişmaydi. Bu mavzu modadan qoldi. Öz navbatida, insonparvarlik yordami yuboriş ham kamaydi. Ötgan yil bilan taqqoslasa ba’zi joylarga töqqizga bir nisbatda kamaygan», deb noligandi Strelkov 2016 yilgi çiqişlaridan birida. U oçgan fond Moskvadagi «Taganskaya» metro bekati yaqinidagi bir neçta xonadan iborat binoni egallaydi. Xona devorlariga Nikolay II va Vladimir Putinning suratlari ilinadi.

Navalniy bilan debat

2017 yilda Strelkov hozir qamoqda bölgan Rossiya muxolifat yetakçisi Aleksey Navalniy bilan debatda iştirok etadi. Ularning har ikkisi boşqaça pozitsiyadan turib bölsa ham Rossiya hukumatini tanqid qilardi.

2019 yilda esa Strelkov moliyaviy muammoga uçragani sabab Qrim anneksiyasi uçun olgan medalini sotuvga qöyadi.

2022 yil 24 fevralda Rossiya Ukrainaga bostirib kirgaç, Strelkov bir neça marta frontga borişga harakat qiladi, ammo bunga yöl qöyişmaydi. 2022 yil avgust oyida uni anneksiya qilingan Qrim hududida qölga olişadi. U möylovini olib Sergey Runov nomiga olingan pasport bilan jang maydoniga ötmoqçi böladi. Ammo Strelkovning özi qölga olinganini rad etib, ertami keçmi aniq frontga borişini qöşimça qiladi.

2022 yil oktyabr oyida oxirgi marta frontga borişga urinib köradi. U bir muddat körinmay qoladi va Rostovdagi çegara yaqinida yurgani aks etgan suratlar tarqaladi. 2022 yil 5 dekabr kuni Moskvaga qaytganini e’lon qiladi va şundan keyin frontga boriş harakatlarini töxtatadi.

«Oliy noqömondon» va «Fanerli marşal»

Avvaldan ijtimoiy tarmoqlarda yaxşigina faol bölgan Strelkov uruş boşlangaç bunga yanada köproq e’tibor qaratdi. Masalan, qölga olingan kuni uning Telegram-kanalida 875 ming öquvçi bor edi. Bu esa Rossiya boş propagandaçilaridan biri bölmiş Margarita Simoyanning obunaçilari sonidan ikki baravar köp. Strelkov YouTube'da jonli efirlar qilib turardi, ammo uruş boşlanganidan keyin uning kanali bloklanadi. Şu bois, boşqa blogerlarning efirlarida köriniş berişga, qamrovi kiçik efirlarda çiqişga majbur böladi.

Uning çiqişlari hukumatga yaqin naşrlarda emas, asosan muxolif kanallarda ommalaşadi. Hatto ukrain naşrlarida ham. Çunki Strelkov uruş boşlanganidan buyon Rossiya hukumatini tanqid qilib kelayotgandi. U Rossiyada uruşga oid tanqidlarni yoğdirayotgan yagona odam emas. Masalan, Ukrainaning Xarkiv yönalişida amalga oşirgan muvaffaqiyatli qarşi hujumi natijasida ruslar daryoning narigi sohiliga siqib çiqarilganida tanqidlar ayniqsa köpaygandi. Ammo Strelkovning tanqid ohangi alohida generallar yoki kiçik qarorlarni tanqid qiladigan hukumat nazoratidagi harbiy muxbirlarnikidan farq qiladi.

«Oliy noqömondon» (Vladimir Putin – BBC), «Fanerli marşal» (Sergey Şoygu), «tillaga burkangan xörozlar», «masxarabozlar» (rus genarallari), «Qora masxaraboz» (Yevgeniy Prigojin), «General Mu-Mu» (Valeriy Gerasimov), «bizning ahmoqlar» (rus mulozimlari) – bular Strelkov har kunlik çiqişlarida Rossiya elitasini «ta’riflaydigan» eng yomon iboralar emas.

Bölib ötayotgan voqealarga nisbatan Strelkovning nuqtayi nazarini quyidagiça ifodalaş mumkin: uquvsiz harbiy rahbariyat uruşni yomon olib bormoqda va çegaralar mustahkamligini ta’minlay olmayapti. Siyosiy mulozimlar esa mamlakatni harbiy relsga ötkaza olişmayapti va oqibatda Rossiya uruşda yengiliş, buning ortidan tarqalib ketiş xavfi ostida qolmoqda.

Masalan, uning quyidagi iqtibosiga e’tibor bering: «Oliy noqömondonning harbiy muxbirlar oldidagi bugungi nutqi menda duşman hujumining birinçi haftasi davomida uyğongan oxirgi nekbin xulosalarni ham rasvo qildi. Buni faqat «Ityurak»dagi t.Şvonderning sözlari bilan ifodalaşim mumkin: «Bu... şunçaki şarmandalik!».

Bahorda Strelkov «Ğazablangan vatanparvarlar klubi» tuzilganini e’lon qilib, unga 2014 yil özini Donetsk oblasti «gubernatori» deb e’lon qilgan Pavel Gubarevni rahbar etib tayinlaydi.

Strelkov va Gubarev işga jiddiy kirişadi. Hatto Peterburgda vakolatxona oçişga ulgurişadi. Moskvada 400 kişi iştirokida ötgan matbuot anjumanida esa agar uruş uçun mas’uliyatni gardaniga ololmaydigan bölsa, Putinni iste’foga çiqişga çaqiradi.

Strelkov bu klubi orqali çinakamiga katta siyosiy kuç yiğişga intilgani yoki yöqligi aniq emas. U 2015 yilda ham şunga öxşaş maşhurlikka erişgandi. Rossiya «çet el agenti» deb e’lon qilingan «Levada markazi» öşanda Strelkovni taniydiganlar soni birdaniga 27 foizga oşganini xabar qilgan. Ammo 2022 yilga kelib uning maşhurlik darajasi tuşib ketgandi. Moskvaliklar orasida ötkazilgan sörovnomada unga atigi 0,4 foiz odam işonç bildirişini ma’lum qilgan. Maşhurlikda uni Aleksey Navalniy (2,6) va Sergey Şoygu (11,8) ortda qoldirgan.

Rossiyadagi «vatanparvar qatlam» Strelkovning keskin çiqişlariga avvaliga ehtiyotkorlik bilan yondaşadi. Keyinroq esa uning çiqişlarini qoralay boşlaşadi. Masalan, mamlakat boş propagandaçisi Vladimir Solovev u haqda «kunduzi yuradigan yölini topa olmaydigan juldirvoqi» deb ataydi. Şuningdek, Strelkovni «Slovyanskdan qörqoqlarça qoçiş»da ayblaydi.

Mash Telegram-kanali aprel oyida Strelkovni uruş uçun pul yiğayotgani sabab armiyani kamsitiş ayblovi böyiça tekşirişlari haqida yozgandi. Köpçilikka bu fikr ma’qul böladi. Masalan, Duma deputati Oleg Motveyçevga. «Strelkov nima bölayotgani, bizning strategiyamiz nimadan iborat ekanini umuman tuşunmaydi. U özining bir burda aqli bilan tepadagilarning rejalarini tuşunmoqçi böladi. U hammaga loy çaplaşi emas, tepada ham ahmoqlar ötirmagani, u dunyoda eng aqlli odam emasligini tuşunişi kerak», degan deputat.

Ukrainada Strelkov bilan bölayotgan voqealarni qanday qarşilaşdi?

BBC'ning Kiyevdagi muxbiri Svyatoslav Xomenko:

Ukrainada Igor Strelkovga qanday qaraşlarini tuşuniş uçun 2020 yil may oyida Kiyevda bölgan bir voqeani eslaylik. Ukrainalik maşhur jurnalist Dmitriy Gordon öz ofisida ötirib Igor Strelkovdan intervyu olib, uni «e’tiqodli odam», «tarixiy şaxs» deb ataydi. Intervyu 4 soatdan ortiq davom etadi va u hali tugamagan bir vaqtda Gordonning uyi oldida uning portretini kötargan bir guruh odamlar paydo böladi. Ular uçun ukrainalik jurnalist Strelkov bilan şunçaki gaplaşişi ham nomaqbul harakat edi.

Öşa namoyiş davomida Gordonning ofisi devorlariga zarar yetkaziladi. Uruş boşlanganidan keyin ham ukrainlar Strelkovga nisbatan şunçaki nyusmeyker deb qaray olişmaydi. Uning gaplaridan iqtibos keltiriş esa nomaqbul harakat deb qaraladi.

Ammo ukrainaliklar orasida uni kuzatadiganlar yetarliça topiladi. Uni hatto Aleksey Arestoviç bilan taqqoslaşadi va hazillaşib «ikkisi ham ukrainaliklarning jang maydonidagi ruhini kötarişga xizmat qiladi» deb aytişadi. Ammo Strelkov Arestoviç kabi Yevropa markazidagi davlatga nisbatan oçilgan uruşni tanqid qilmaydi. Aksinça Rossiya harbiylari ukrainlarga nisbatan yetarliça tajovuzkor bölmayotganidan noliydi.

Strelkovning Ukrainaga qarşi uruş yanada qonli bölişi kerakligi haqida ğoyalarini qöllaydigan ukrainaliklar borligini bilaman. Ularning ong ostida Strelkovni qöllaş istagi kuçli.

Uning qölga olinişi Rossiyadagi uruşni qöllovçilar orasida kelişmovçilik boşlangani yoki ularni tiyib turiş harakati ketayotganini bildiradimi? Bu savolga Kiyevdan turib javob beriş qiyin. Ammo uning qölga olinişi Ukraina tomoni uçun muhim holat deyiş mumkin. Axir u Ukraina uçun Şoygu, Gerasimov, Prigojin va Vladimir Salovevdan heç qanday farq qilmaydigan odam. Ular qaysi lavozimda bölişidan qat’i nazar Rossiya bosqini ramzidir. Bu borada bitta tuşunarli mantiq bor – bunday «ramzlar» qança kam bölsa, ukrainaliklarga şunça yaxşi.

Uruş tarafdorlariga qarşi qaratilgan repressiya

Strelkov uruşga qarşi qatlamga repressiyani qöllovçi vatanparvarlar orasida qölga olingan birinçi odam emas. Bir neça kun avval politsiya Rossiya boş razvedka taşkiloti sobiq polkovnigi Vladimir Kvaçkovni qölga olgani haqida xabar bergandi.

Radikal qaraşlari bilan maşhur bölgan Kvaçkov isyonga urinişda ayblanib ötirib çiqqan, 2019 yil qamoqdan çiqib yana hukumatni tanqid qilişda davom etgandi.

U ham Strelkov kabi uruşni faollik bilan qöllaydi, ammo hukumatni tanqid qiladi. Uruş boşlanganidan bir neça oy ötib Strelkov Ukraina qurollangan askarlar soni va texnika böyiça Rossiyani ortda qoldira boşlagani, mamlakatda heç bölmasa qisman safarbarlik ötkaziş kerakligini aytib çiqqandi.

Rossiyada qisman safarbarlik e’lon qilingaç esa Kvaçkov va Strelkov bu qarorni ham tanqid qilib, tezda umummilliy safarbarlik ötkaziş kerakligini ta’kidlaydi. Ular kamida million nafar rossiyalik qurollantirilişi kerakligini aytgandi.

9 iyul kuni politsiya Peterburgdagi uruşni qöllaydiganlar yiğiladigan, front uçun pul töplanadigan «Listva» kitob dökonini bosadi. Öşa kuni dökonda Strelkov «Vagner» isyoni haqida ma’ruza qilişi kerak edi. Politsiya kitob dökoni minalaştirilganini iddao qilib, barçani evakuatsiya qiladi. Va’da qilingan ma’ruzani esa «maxfiy joyda» baribir ötkazişadi.

Keyinçalik politsiya bu kitob dökoniga yana boradi va uning egalaridan «jinoyatga yöl oçuvçi harakatlarga şaroit yaratib bermaslik» böyiça xat yozdirib olişadi. Ularga Strelkovning uçraşuvlari mahalliy hukumat bilan kelişilgan holda ötkazilişi kerak bölgani tuşuntiriladi.

Rossiyada 2007 yil ekstremistik deb topilgan va taqiqlangan Eduard Limonovning milliy köpçilik partiyasi (natsbollar) vakillari bugun özlarini «drugorosslar» deb ataşadi. Ular hozirgi uruşni ham qöllaşadi, ammo hukumatni tanqid qilişadi. Ular 2014 yil Ukraina şarqida Rossiya qöllovidagi ayirmaçilar safida jang qiladi.

Partiya a’zosi Aleksandr Averin 2018 yilda Ukraina çegarasi orqali noqonuniy qurol kontrabandasi bilan şuğullangani uçun uç yilga qamalgandi. «Menimça, qamoq jazosi rossiyalik siyosatçi uçun kasbiy tavakkalçilik. Hozir hukumat Z operatsiyani özi buyurganidan boşqaça qöllayotgan odamlarga nisbatan repressiya qilişiga işonmayman. Fikrimça, natsbollar va sölçi patriotlarga qarşi neytral pozitsiya tanlanib, sukut saqlanadi», degandi BBC bilan suhbatda natsbollar vakili Andrey Pesotskiy.

Rossiyada «çet el agenti» deb topilgan «Sova» tahlil markazi tadqiqotçisi Aleksandr Verxovskiy Strelkov va Kvaçkovga öxşagan odamlar juda uzoq vaqt davomida hukumatni tanqid qilganiga e’tibor qaratgan. «Bu çindan tuşunarsiz holat. Axir ular rahbariyatni oğziga kelgan gapi bilan haqorat qildi. Bu holat 1,5 yil davom etdi va aftidan sabr kosa tölgan körinadi», degan Verxovskiy.

Uning fikriça, hukumatdagilar endi ultrapatriotlarga ham bosim ötkazişga qaror qilgan: «Kvaçkov, Strelkov, «Listva» dökoni – ularni faqat hukumatni tanqid qiliş birlaştiradi. Ya’ni ular – ham millatçi, ham hukumatni tanqid qiladi».

Rossiyada uruşni hukumat belgilamagan boşqaça körinişda qöllaşga qanday munosabatda böliş şu vaqtgaça mujmal masala bölib qolayotgandi. Verxovskiy bu borada hukumat murvatlarni qattiqroq buraşga qaror qildi degan taxminga kelgan.

«Piyodani taxtadan olib taşlaş mumkin»

Uruşni faol qöllaydigan ba’zi faollar Strelkovning qölga olinişi böyiça norozilik bildirişdi. Masalan, publitsist Yegor Xolmogorov buni «ötmişdagi xizmatlari uçun hazil» deb atadi va unga qarşi ham şunday harakat qilişni söradi. «Strelkov misolida qandaydir xavfli siyosiy taşkilotçini körişlari juda kulgili. Uni siyosatçi sifatida ta’qib qilişni göyoki siyosiy pastga uriş deb bilişdi. Holatni tanqidçini repressiya qiliş deb baholaş esa işning ular közlagan mazmunini buzib qöyardi», degan publitsist.

Duma sobiq deputati, aviatsiya polkovnigi Viktor Alksnisning fikriça, Strelkovga nisbatan iş oçiş xato va bu hukumatga qimmatga tuşadi. «Ukrainani jang maydonida yenga olmayotgan hukumatimiz «begonalar qörqişi uçun özingnikini ur» qabilida iş tutmoqda. Ular uruşni qöllaydigan, ammo hukumatni tanqid qiladiganlarning oğzini yopişga harakat qilmoqda», deb yozdi u.

«Listva» kitob dökoni menejyeri Savva Fedoseyev Strelkov qölga olinganini «Rossiya uçun şarmandalik» deb atadi.

Strelkov bilan FSBda xizmat qilgan sobiq xodim ismini sir saqlaş şarti bilan BBC bilan suhbatlaşgan va sobiq hamkasbining kinoyali harakatlarini ançadan buyon kuzatib kelayotganini aytgan. «Igoryokdan Mandela çiqmadi», degan u.

Strelkovning uzoq yillik hammaslagi va xizmatdoşi Aleksandr Juçkovskiy hamkasbining qölga olinişi Prigojinning isyoni bilan boğliqmi degan savolga javob berdi.

«Çindan Strelkov uzoq yillardan buyon hukumatni töğridan töğri tanqid qilayotgan va unga tegişmayotgandi. Bugun bir voqeani esladim. Sakkiz yil avval Strelkov Moskvaga borib, Vladislav Surkovni tanqid qilgandi. Surkov esa özaro suhbatda sakkizta şaxmat doskasida öynayotgani, Strelkov esa taxtalardan biridagi piyoda ekanini aytgandi.

Strelkov bu borada ğazablangan piyoda bölsa, Prigojin ğazablangan farzindir. Farzin bilan kelişiş kerak, piyodani esa taxtadan olib taşlasa ham böladi. Şaxmat taxtasidagi holatdan kelib çiqsak, Strelkov olib taşlaş oson bölgan piyoda bölib çiqdi. Uning orqasida qandaydir harbiylar yoki frontçilar yöq. Prigojinda resurs bor, u jiddiy muammo tuğdira oladi. Strelkovda esa faqat informatsion resurs bor va bu hukumatga muammo tuğdira olmaydi», degan Juçkovskiy.