Ukraina urushi fonida Rossiyada shiddatli geosiyosiy g‘oyalar, konsepsiyalar, loyihalar kurashi ketmoqda. Urushlar har doim jarayonlarni tezlashtiradi, zichlashtiradi, ziddiyatlarni kuchaytiradi. Jamiyat qutblashadi, davlat asabiylashdi va yanada avtoritarlashdi.
Ekspertlar bugungi dunyoda imperiyachilik kayfiyati, salohiyati va ambitsiyalariga ega uchta davlat borligini aytadi, bular – AQSh, Xitoy Xalq Respublikasi va Rossiya Federatsiyasi.
Rossiyada qanday tendensiyalar va g‘oyalar kuzatilayotgani O‘zbekiston va Markaziy Osiyo uchun o‘ta muhim. Rossiya – O‘zbekiston va MO uchun abadiy omilga aylangan. Shuning uchun Rossiya intellektual doiralaridagi qarashlarni kuzatish, O‘zbekiston milliy manfaatlari uchun ham juda muhim. Bu, eng avvalo, milliy mustaqilligimizni himoya qilish va kuchaytirish uchun muhimdir.
Demak, Ukraina urushi fonida rus olimlari va mutafakkirlarining qarashlari qutblashib bormoqda. Bir tomon olimlar Kremlni qattiq tanqid qilib chiqqan bo‘lsa, shu paytgacha nisbatan neytralroq bo‘lgan boshqa olimlar, Putin rejimiga intellektual tus berish, maslahat berish yo‘liga o‘tishdi.
Rossiya Fanlar akademiyasi a’zosi, AQSh va Kanada instituti direktori, akademik Valeriy Garbuzov “Nezavisimaya gazeta”da yaqinda “Rossiya o‘zini anglashi uchun, afsonalarga emas, ilmga muhtoj” mavzusida katta tahliliy maqola chiqardi. Maqolada quyidagi tezislar keng sharhlanadi:
- Chor Rossiyasi ekspansionizm, imperiyachilik kayfiyatidagi hududi jihatidan eng katta kontinental davlat edi;
- Hokimiyatga sovetlar kelib, dunyoda kommunizm qurish afsonasini oldiga maqsad qilib olishdi. SSSRdagi Komintern tashqi dunyoga kommunizm eksporti bilan shug‘ullanishni o‘z vazifasi qilib olgandi;
- Sovet mifologiyasiga ko‘ra, amerika imperializmi – dunyoda kommunizm g‘alabasi yo‘lidagi eng katta to‘g‘anoq edi;
- Sovetlar kapitalizmning to‘liq inqirozi va qulashini aytar edi. Kolonializm esa, kapitalizm inqirozining ifodasi deb talqin qilishardi.
- Lekin kapitalizm inqirozi sotsializm g‘alabasiga olib kelmadi. Kapitalizm qulamadi. Aksincha, sovet ittifoqi va sotsialistik lagerning o‘zi qulab, yiqildi. G‘arbda esa kapitalizm o‘lmadi, aksincha evolyutsiya bo‘lib, insoniy qiyofaga kirdi, g‘arb davlatlarida ijtimoiy himoya davlat konsepsiyasi kuchayib bordi.
