Buldozer yoki «Killdozer» - amerikalik tadbirkor öziga nohaqlik qilgan kompaniya va şahar ma’muriyati binosini nega buzgandi?

Kompaniya egasi bölgan ayol eng avval Marvinbilan oğzaki kelişuvga erişadi. Usta unga öz yer-mulkini 250 ming dollarga sotişga rozi böladi. Biroq ayol beton zavodga tutaş boşqa yer-mulklarni arzonroqqa ola boşlagaç Marvin bilan kelişuvni bekor qiladi.

Köp ötmay ayol atrofdagi barça yerni sotib olgaç Marvinning yer-mulki unga qaraşli bölgan yerning örtasida qolib ketadi. Marvinning ustaxonasini katta yöl bilan boğlaydigan köça qoladi.

Şunda ayol Marvinga yer-mulkini arzonroq bersa sotib olişi mumkinligini aytadi. Tabiiyki, u könmaydi. Şunda ayol Marvinning ustaxonasiga keladigan yölni yopib qöyadi. Oqibatda, usta çorasiz qoladi va öz mijozlaridan ayriladi.

Marvin kompaniyaning işidan şikoyat qilib, Grenbi şahar ma’muriyatiga boradi. Biroq u yerdagilar Marvinga kompaniya egasi bilan özi kelişişi kerakligini aytadi.

Keyinçalik masala şahar ma’muriyatida körib çiqilganda ayol Marvinga tuhmat qiladi. U ustaning yer-mulkini 250 ming dollarga sotib olmoqçi bölganini, biroq Marvin bu taklifni rad etib, narxni oşirganini ma’lum qiladi.

Biroq Marvin narxni oşirmaganini ta’kidlaydi. Uni yaqindan taniydiganlar buni tasdiqlaşadi va aksinça kompaniya egasi yerni arzonroq oliş uçun dastlabki taklifidan voz keçganini aytadi. Biroq şahar ma’muriyati buni e’tiborga olmaydi.

Çorasiz qolgan Marvin kompaniya egasi bilan muzokara ötkazib köradi, biroq natija bölmaydi. Şundan söng u kompaniyani sudga beradi va yutqazadi.

Oxir-oqibat Marvin mutlaqo çorasiz qoladi va beton zavod egalari hamda öziga nisbatan nohaqlik qilgan şahar ma’muriyatiga qarşi noodatiy yöl bilan kuraşişga qaror qiladi.

Zirhli buldozer

2002 yilda Marvin Kaliforniyaga boradi va öziga boşqa yöl oçiş uçun Yaponiyaning Komatsu kompaniyasida işlab çiqarilgan yirik ölçamli, zanjirda harakatlanadigan Komatsu D355A buldozerini sotib oladi.

Biroq buldozerni keltirganidan söng uning fikri özgaradi va yer-mulkini sotuvga qöyadi. Marvinning yeriga olib boradigan yöl yöqligi uçun auksionda unga bor-yöği 45 ming dollar narx belgilaşadi.

Biroq savdo Marvin uçun omadli tugaydi. Uning yer-mulkiga boşlanğiç narxdan qariyb 10 barobar köp pul taklif etişadi va 425 ming dollarga sotiladi.

Marvinga buldozerni öq ötmas texnikaga aylantiriş uçun joy kerak edi. Şu sababli u özi sotgan ustaxonani yangi egasidan ijaraga oladi va buldozerni öq ötmaydigan zirhli texnikaga aylantiriş uçun iş boşlaydi.

Ikki yil davomida Marvin buldozerning ustini ikki qavatli qalin metall bölaklari bilan örab çiqadi. Söng ular orasiga beton quyadi va zirhning qalinligi 30 santimetrga yetadi.

Marvin buldozerning tört tomoniga kamera, içiga bir neçta ekran örnatadi. Kameralarni 6-7 santimetr qalinlikdagi öq ötkazmaydigan şaffof plastik bilan örab çiqadi.

U şu tariqa temir bölaklari bilan yopib taşlangan buldozerda hamma yoqni kuzatiş imkoniyatiga ega böladi. Marvin kameralarni çang qoplab qolmasligining oldini oliş uçun ularga şamol purkaydigan moslama örnatadi.

Buldozer kabinasida konditsioner örnatilgandi. Mabodo u işlamay qolsa, içkaridagi havoni almaştirib turiş uçun şamol parragi tayyorlab qöyilgandi.

Öç oliş uçun hujum 

2004 yil 4 iyun kuni Marvin zirhlangan buldozer içiga suv, oziq-ovqat zaxirasi, bir neçta öqotar qurol bilan kirib oladi va beton zavod egasi hamda unga tarafkaş bölganlardan öç oliş uçun harakat boşlaydi.

Marvin eng avval tösiqni buzib kirib, beton zavod va uning ma’muriyatini vayron qiladi. Söng Grenbi şahri markaziga qarab harakatlanadi. U manzilga yetgaç beton zavod tomonida turib öziga qarşi bir neçta maqola e’lon qilgan mahalliy gazeta tahririyati joylaşgan binoni buzib taşlaydi.

Öşa paytda hodisa joyiga darhol politsiya bölinmalari yetib keladi. Biroq buldozerni töxtatiş va uning içidan Marvinni çiqarib olişning iloji yöq edi.

Politsiyaçilar tomonidan buldozerga qarata 200 dan ortiq öqlar uziladi, biroq ular zirhni teşib öta olmasdi. Politsiyaçilar buldozerni uç marta portlatişga urinişadi. Biroq barça harakat behuda ketadi.

Şundan söng buldozer harakatlanayotgan tomonda joylaşgan binolarda bölgan odamlar zudlik bilan evakuatsiya qilinadi.

Marvinning navbatdagi nişoni öziga nohaqlik qilgan sudyaning uyi böladi. U sudya ham beton zavodi egasining tomonida turib nohaqlik qildi deb hisoblaydi. Undan keyin şahar ma’muriyati binosiga zarar yetkazadi.

Zirhlangan katta buldozer turli binolarni bir hamladayoq tekislab taşlar ekan, mahalliy ma’muriyat, politsiya, öt öçiruvçilar va qutqaruvçilar unga qarşi nima çora qöllaşni bilmasdi.

Buldozerga yana öqotar qurollardan öt oçib körişadi, uni brontominomyot bilan möljalga olişadi, nafi bölmaydi. Zirhlangan ulkan transportni töxtatişning mutlaqo iloji yöq edi.

Şundan söng Kolorado ştati gubernatori Bil Oins Marvinni töxtatiş uçun ikkita variantni muhokama qiladi. Biri Milliy gvardiya vertolyoti bilan tepadan turib buldozerga raketa zarbasini beriş yoki uni tanklarga qarşi qöllanadigan «Javelin» raketasi bilan nişonga oliş edi.

Biroq buldozerni nişonga olişga hojat qolmaydi. Marvin buldozer bilan hamma yoqni tekislay boşlaganiga 2 soatdan oşganda texnikada nosozlik kuzatiladi va u harakatdan töxtaydi.

Marvin politsiyaga taslim bölişni xohlamaydi va buldozer kabinasida öz joniga qasd qiladi.

Öşa kuni Marvin umumiy hisobda 13 ta turli binoga zarar yetkazadi. Odamlardan heç kim jarohatlanmaydi. Keyinçalik hisoblab qörilganda yetkazilgan zarar miqdori 7 million dollar ekani ma’lum böladi.

Hodisa haqidagi xabar Amerika OAV, telekanallar va internet tarmoğida tarqalar ekan, uşbu noxuş hodisa tufayli öziga gard yuqtirişni xohlamagan şahar ma’muriyati Marvinni ruhiy xasta deb ma’lumot tarqatadi.

Internetda tarqatilgan ma’lumotlarda uni byurokratik tösiqlarga va hokimiyat vakillarining yirik kompaniyalarga «sotilişi»ga qarşi isyon bilan çiqqanini yoza boşlaşadi. Şu sababli Marvin bilan sodir bölgan hodisa haqida eşitganlar uni «Amerikaning sönggi qahramoni» deb atay boşlaşadi.

Buldozer töxtab qolgandan söng uning tepa qismidagi lyukni oçib, Marvinning jasadini çiqarib oliş uçun bir sutka vaqt sarflaşadi.

Hodisadan söng

Marvin buldozeri bilan şahardagi binolarni tekislar ekan, hodisa butun mamlakat böylab ovoza böladi. Köp ötmay Marvin sodir etgan iş haqida suriştiruv boşlanadi.

Eng avval Marvinning Grand-Leykda joylaşgan uyida tintuv ötkaziladi. U yerdagi kompyuterdan buldozerni zirhli texnikaga aylantiriş böyiça çizmalar topiladi.

Şuningdek, kompyuterdan Marvin öz akasiga jönatgan bir neçta ovozli xabar topiladi. U öz xabarida Xudo unga oila va farzandlar bermay, şu qasos işga tayyorlagani haqida gapirgan ekan.

Bundan taşqari, Marvinning uyidan uni xafa qilgan odamlarning ism-şariflari yozilgan röyxat topiladi. Beton zavod tegişli bölgan kompaniya egasining ism-şarifi röyxatda birinçi bölib turardi. Pastda esa sudya, şahar ma’muriyati, gazeta redaktori kabilarning oti yozilgandi.

Boşqa bir yozuvda esa maqsadi faqat qurilayotgan beton zavodini buziş bölganini qayd etgandi.

Hodisadan söng amerikaliklar «Killdozer» deb atay boşlagan buldozer qariyb bir yil qarovsiz holatda turadi. 2005 yilda Marvinning tarafdorlari esdalik sifatida bölaklab ketmasligi uçun buldozerni metallolomga topşirib yuborişadi.

Keyinçalik Marvin haqida bir neçta hujjatli filmlar suratga olinadi. Maqolalar e’lon qilinadi. Bugun Amerikada uni juda köpçilik adolatsizlikka qarşi kuraşgan qahramon sifatida eslaydi.

Ğayrat Yöldoş tayyorladi.