Davlat departamenti kongressmenlarga umumiy qiymati 31,6 milliard dollar bo‘lgan qurol-yarog‘ bitimi haqida ma’lumot berdi. Bu Turkiya hukumati Shvetsiyaning NATOga a’zo bo‘lishini ratifikatsiya qilganiga javob bo‘ldi.
AQSh hukumati Turkiyaga F-16 qiruvchi samolyotlarini sotishga ruxsat berdi. Protokolga ko‘ra, AQSh davlat departamenti 26 yanvar, juma kuni kongressga ushbu turdagi qurollarni sotish bo‘yicha 23 milliard dollar (taxminan 21 milliard yevro) miqdoridagi kelishuv haqida ma’lum qilgan.
Kelishuv 40 ta yangi F-16 sotib olishni va Turkiyaga tegishli 79 ta qiruvchi samolyotni modernizatsiya qilishni nazarda tutadi. Bu qaror Turkiya Shvetsiyaning NATOga kirishini rasman tasdiqlaganidan bir necha kun o‘tib qabul qilindi. Agentlik qayd etishicha, Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘an mamlakat Shvetsiyaning Shimoliy Atlantika alyansiga kirishini ratifikatsiya qilishi AQShning F-16 qiruvchi samolyotlari yetkazib berilishiga bog‘liq masala ekanini yashirmadi.
Bundan tashqari, shu kuni Amerika hukumati Gretsiyaga 8,6 milliard dollarga (taxminan 7,9 milliard yevro) 40 ta F-35 Lightning II Joint Strike Fighter qiruvchi samolyotlari va tegishli jihozlarni sotishni ham ma’qulladi. Ikkala holatda ham AQSh hukumati kelishuvga qarshi emasligini ko‘rsatdi. Biroq avvalroq kongressning bir qancha a’zolari Turkiyada inson huquqlari bilan bog‘liq vaziyat va AQShning NATO bo‘yicha hamkori bo‘lgan Gretsiya bilan munosabatlaridagi keskinlikdan xavotir bildirgandi. Davlat departamenti rasmiylari axborot agentliklariga bu e’tirozlar bartaraf etilganini ma’lum qildi.
AQSh harbiy ittifoqning kengayishini kutmoqda
Avvalroq kelishuvga qarshi bo‘lgan Merilend shtatidan senatori Ben Kardin Turkiyaning «vaziyatni yaxshilash» majburiyatidan kelib chiqib, sotishga rozi bo‘lganini aytdi. «Men Turkiya bilan munosabatlarimizda yangi bobni boshlashni, NATO ittifoqini kengaytirishni va Rossiyaning tinch qo‘shnilarga qarshi davom etayotgan hujumiga qarshi turish uchun global ittifoqchilarimiz bilan hamkorlikni intiqlik bilan kutaman», dedi u.
Turkiya Shvetsiyaning NATOga a’zoligini ma’qullashni bir yildan ko‘proq vaqtga kechiktirdi, bunga Shvetsiya Turkiyaning milliy xavfsizlik muammolari, jumladan kurd jangchilari va Anqara o‘z xavfsizligiga tahdid deb biladigan boshqa guruhlarga qarshi kurashni jiddiy qabul qilmayotgani sabab sifatida ko‘rsatilgan.
Kechikishlar Vashingtonni va Rossiyaning Ukrainaga hujumi munosabati bilan Skandinaviya davlatlari harbiy betaraflikdan voz kechganidan so‘ng Shvetsiya va Finlandiyani alyansga qabul qilishga shoshilayotgan NATO ittifoqchilarining salbiy munosabatiga sabab bo‘ldi.
