Navalniy Baykal ko‘lida. U Irkutskka prezidentlik kampaniyasi vaqtida saylovchilar bilan uchrashish uchun kelgandi. 2017 yil 4 noyabr
Yevgeniy Feldman

2024 yil 16 fevral kuni Rossiya muxolifati yetakchisi Aleksey Navalniy qamoqxonada vafot etgani ma’lum bo‘ldi. Siyosatchining safdoshlari va mustaqil sharhlovchilarning ko‘pchiligi u amalda o‘ldirilganini aytmoqda. «Meduza» moskvalik yosh aktivist va korrupsiyaga qarshi kurashuvchi bloger bo‘lgan Navalniy qanday qilib Rossiya muxolifatining asosiy umidi hamda dunyodagi eng taniqli siyosiy mahbusga aylanganini esladi.

Aleksey Navalniy 2000-yillar boshidan jamoat faoli bo‘lgan. U «Yabloko» partiyasiga a’zo bo‘lib kirib, uning qoshida «Moskvaliklar muhofazasi qo‘mitasi»ni tuzgan, Moskva shahar dumasi uchun nomzodini qo‘ygan. 2007 yilda uni partiya ichkarisidagi kurash natijasida «Yabloko»dan chiqarib yuborishgan — «partiyaga siyosiy zarar yetkazgani, jumladan millatchilik faoliyati uchun». Navalniy «Narod» harakatiga asos solib, siyosiy debatlar olib boradi, muntazam ravishda «Russkiy marsh» tadbirlarida qatnashadi. Fotosurat 2006 yilda, «DA! — Demokraticheskaya Alternativa» harakatining Moskvadagi kasb-hunar texnikumi tijoriy qurilish uchun buzilishiga qarshi piket chog‘ida olingan.
Oleg Kozyrev / WIkimedia Commons
2009 yilda Navalniy bor e’tiborini korrupsiyaga qarshi kurashishga qaratadi: u LiveJournal platformasida davlat xaridlariga taalluqli surishtiruvlarni e’lon qilib boradi. U amaldorlarning o‘g‘riliklarini fosh etish bilan shug‘ullanuvchi aktivistlarni jamlagan «Rospil» harakatini yo‘lga qo‘yadi. Mashhurlikka erishgan Navalniy muxolifat tarafdorlariga parlament saylovlarida «Yedinaya Rossiya»dan (u partiyani «qalloblar va o‘g‘rilar partiyasi» deb nomlagan) boshqa istalgan partiya uchun ovoz berishga chaqiradi. Saylov natijalariga ko‘ra, «Yedinaya Rossiya» qariyb 50 foiz ovoz oladi — bu yoppasiga soxtalashtirishlar haqidagi xabarlar fonidagi natija edi. Navalniyning keyingi chaqirig‘i bilan Chistiye prudidagi mitingga minglab kishilar keladi, bu o‘shanda ko‘p yillardan buyon birinchi yirik norozilik aksiyasi bo‘ladi. 2011 yil 5 dekabr
Gennadiy Gulyayev / Kommersant’