Kreml Navalniyning zaharlanishi haqidagi ayblovlarni “qat’iy” rad etdi

Rossiya rahbariyati muxolifatchi Aleksey Navalniyni zaharlash haqida aytilgan ayblovlarni “qat’iy rad etadi”. Bu haqda dushanba kuni, 16 fevralda Rossiya prezidenti Vladimir Putin matbuot kotibi Dmitriy Peskov ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Kreml bu ayblovlarni “g‘arazli va hech qanday asosga ega emas” deb hisoblaydi.

Avvalroq RF TIV rasmiy vakili Mariya Zaxarova Navalniy biomateriallari tahlili natijalari haqidagi bayonotlarni “axborotbozlik” deb atab, bu go‘yo “g‘arbning dolzarb muammolaridan e’tiborni chalg‘itish” uchun qilinganini aytgan.

Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, Niderlandiya va Shvetsiya hukumatlari xulosasiga ko‘ra, Navalniy “katta ehtimol bilan” epibatidin bilan zaharlanish oqibatida vafot etgan. Bu zahar Ekvadorda yashaydigan daraxtbaqa terisidan olinadi. Ushbu davlatlar laboratoriyalari siyosatchi biomateriallarida ushbu zahar izlarini aniqlagan. Besh davlat TIVning qo‘shma bayonoti 14 fevral kuni Britaniya tashqi siyosat idorasi tomonidan e’lon qilingan.

Qayd etilishicha, daraxtbaqa Janubiy Amerikada yashaydi, Rossiyada uchramaydi va asirlikda epibatidin ishlab chiqarmaydi. Buyuk Britaniya TIVda esa “Navalniy Rossiyadagi Sibir jazoni ijro etish koloniyasida qamoqda bo‘lgan paytda unga qarshi ushbu o‘limli toksindan foydalanish uchun vosita, sabab va imkoniyatga faqat Rossiya davlati ega bo‘lgan”i aytilgan. “Biz uning o‘limi uchun Rossiya davlatini javobgar deb hisoblaymiz”, — deyiladi Londonning alohida bayonotida.

Besh davlat tashqi ishlar vazirlari 14 fevral kuni Kimyoviy qurollarni taqiqlash tashkiloti bosh direktoriga Rossiya tomoni Kimyoviy qurollar haqidagi konvensiyani buzgani haqida ma’lumot taqdim etilganini ham bildirgan.

Yuliya Navalnaya 14 fevral kuni eri koloniyada vafot etganidan so‘ng bu qotillik ekani ma’lum bo‘lganini, ammo endi “bu so‘zlar ilmiy jihatdan isbotlangan faktga aylanganini” aytdi. Muxolifatchi siyosatchi bevasi bir kun kelib aybdorlar “sudda javob berishiga” umid qilishini bildirdi.

Germaniya tashqi ishlar vaziri Yoxann Vadeful muxolifatchining qamoqda zaharlanishi Moskva “o‘zining xunuk qiyofasini ko‘rsatgani”ni anglatishini va “qarshi tomonda tinchlik, o‘zaro tushunish va insoniylikni qadrlaydigan halol hamkor bor, deb o‘ylaydiganlar buni bilishi kerak”ligini ta’kidladi.

AQSh davlat kotibi Marko Rubio besh Yevropa davlatining Navalniy zaharlangani haqidagi bayonotini “tashvishli” deb atadi. Yozuvchi va publitsist Enn Epplbaum esa: “Menimcha, bu Rossiya oddiy davlat emasligini tushunishni yanada mustahkamlashi kerak. Bu o‘z dushmanlarini o‘ldiradigan jinoiy davlat”, — dedi.

Yevropa kengashi Parlament assambleyasi huzuridagi Rossiya demokratik kuchlari platformasi ishtirokchilari 15 fevral kuni qo‘shma bayonot e’lon qilib, Navalniyning zaharlanishini “Kreml rejimi o‘z fuqarolari va boshqa davlat fuqarolariga qarshi sodir etayotgan tizimli jinoyatlar zanjirining mantiqiy bo‘g‘ini” deb atadi. Ular “Navalniy va Kremlning boshqa siyosiy raqiblari o‘ldirilishi, Ukrainadagi va Rossiya hududidagi harbiy jinoyatlar”ni tergov qilish uchun xalqaro tribunal tuzishga chaqirdi.

Aleksey Navalniy 2020 yil avgust oyida Tomsk–Moskva reysida hushidan ketgan, samolyot Omskda favqulodda qo‘ngan va u yerda unga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatilgan. Bir necha kundan keyin hushiga kelmagan holda u Berlindagi “Sharite” klinikasiga olib ketilgan va davolanish hamda reabilitatsiya u yerda davom etgan.

Germaniya qurolli kuchlarining maxsus laboratoriyasi o‘tkazgan toksikologik tahlil Navalniy namunalarida “Novichok” guruhiga kiruvchi asabni falajlovchi modda izlarini aniqlagan. Shvetsiya va Fransiya laboratoriyalari hamda Kimyoviy qurollarni taqiqlash tashkiloti ekspertlari ham mustaqil ravishda shu kabi xulosaga kelgan.

2021 yil yanvarda Navalniy Rossiyaga qaytib kelgan va hibsga olingan hamda sudlangan. Uch yil o‘tib, 2024 yil 16 fevral kuni u Yamal-Nenets avtonom okrugidagi koloniyada, ko‘p yillik jazoni o‘tayotgan paytida noaniq holatlarda vafot etdi. The Insider va Der Spiegel ma’lumotiga ko‘ra, siyosatchi vafotidan keyin uning oilasi biomaterial namunalarini Rossiyadan olib chiqishga muvaffaq bo‘lgan.