Nutqida va eshitishda nuqsoni bolalarga yordam berishni o‘z oldiga maqsad qilgan Nodir Kamolov tili chuchuk bolalarning gapirishiga yordam beruvchi robotlar seriyasini kashf qilgan. Biroq yosh ixtirochi Kun.uz muxbiri bilan suhbatda O‘zbekiston sharoitida robototexnikadan daromad ko‘rish qiyin ekanligini aytdi. “Chunki bu yo‘nalishda buyurtma oluvchilar yo‘q”, — dedi u.
Nodir Kamolov 29 yoshda. U Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universitetida tahsil olgan. Hozirda mazkur ta’lim dargohining doktoranturasida izlanishlarini davom ettirmoqda. O‘zbek tilida so‘zlashuvchi robotlar ustida tadqiqotlar olib boradi. Shu bilan birga Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent davlat axborot texnologiyalari universitetida matbuot kotibi sifatida ishlab keladi.
“Eshitish va gapirishda nuqsoni bor bolalarga yordam berish robototexnik bo‘lishga undadi”
6 yildan buyon o‘zbek tilida so‘zlashuvchi robotlar bo‘yicha izlanishlar o‘tkazaman. Bir necha yil avval eshitish va nutqida nuqsoni bor bolalarga mo‘ljallangan Olmazor tumanidagi bir maktabga tadbirga borganimda o‘sha yerdagi bolalarni kuzatib, ularga yordam berishni o‘z oldimga maqsad qilgan edim. Shundan so‘ng tili chuchuk bolalarning gapirishiga ko‘maklashadigan robotlarni ixtiro qilish bo‘yicha chuqurroq izlana boshladim. Hozirgacha “Nodbot” deb nomlanuvchi robotlar seriyasini ixtiro qildim, uning 3 ta rusumi ishlab chiqilgan.
“Nodbot” ning so‘nggi modeli maktab yoshidagi bolalar bilan o‘zbek tilida so‘zlashadi. Ushbu robotni eshitish qobiliyatida nuqsoni bor bolalarga koxlear implantatsiya amaliyotini bajargandan keyingi reabilitatsiya jarayonida ham qo‘llash mumkin. “Nodbot”ning 3 versiyasi logoped tomonidan o‘tkaziladigan mashg‘ulotlar o‘rnini muayyan darajada bosa oladi. Robot bilan muloqot geymifikatsiya (kompyuter o‘yinlariga xos bo‘lgan texnik yondashuvlar) ko‘rinishida bo‘lgani uchun boladagi reabilitatsiya jarayoni odatdagidan ko‘ra tezroq kechadi.
Bu robotimizga 1200 dollardan oshiqroq xarajat qildik. Unga o‘zbekcha so‘zlar, hatto murakkab jumlalar ham kiritilgan. Ma’lumki, Google, Yandeks xizmatlari o‘zbek tilidagi g‘, h, q tovushlarini qabul qilolmaydi, lekin bu robot dasturiga ayni shu harflar ham joylashtirilgan.
Robototexnikada daromad yuqori, biroq…
Sohada daromad topish dunyo miqyosida yaxshi, ammo respublikamiz doirasida sal qiyinroq masala. O‘zim ham bu sohada daromad uchun faoliyat yuritmayman, robototexnika yo‘nalishida yoshlarga yordam berish, talaffuzida nuqsoni bor bolalarga ko‘maklashishga harakat qilaman, ya’ni mablag‘ topish asosiy harakat richagi emas.
