Ukrainadagi urush Koreya davlatlarini yirik qurol sotuvchilarga aylantirdi

Pxenyan uchun Rossiyaga qurol yetkazib berish nafaqat iqtisodiy jihatdan, balki siyosiy tomondan ham foydalidir. Birinchidan, Moskva BMT Xavfsizlik kengashining Kim Chen In rejimiga nisbatan sanksiyalarini qo‘llab-quvvatlamaydi, ikkinchidan, kelgusida hamon Pxenyan armiyasidagi eskirgan sovet mashinalari o‘rniga yangi texnikalar yetkazib berishni yo‘lga qo‘yishi mumkin. 

Ammo Yevropaga qurollarni nafaqat KXDR, balki Janubiy Koreya ham yetkazib bermoqda. 2022 yilda Seul 17 milliard yevrolik qurol sotgan; shundan 13 milliard dollarni Polsha to‘lagan. Varshava K-2 tankari, 155-millimetr kalibrli K-9 o‘ziyurar artilleriya qurilmalari, FA-50 rusumli yengil o‘quv-jangovar samolyotlar hamda K239 baravar o‘t ochish reaktiv tizimlarini qabul qilib olgan. Bu texnikalarning bir qismi Polsha Ukrainaga bergan qurollar o‘rnini egallagan. 2023 yilda esa Seul Varshavaga 20 milliard yevrolik qurol-yarog‘ sotdi. Shu tariqa, prezident Yun Sok Yol Janubiy Koreyani 2027 yilga qadar dunyodagi eng yirik qurol eksportyorlari ro‘yxatida to‘rtinchi o‘ringa olib chiqishga harakat qilmoqda 

Eksportyor sifatida Seul qator ustunliklarga ega, deb hisoblaydi Ramon Pardo. Eng asosiysi: Janubiy Koreya yuqori texnologiyali qurollar yetkazib berishni qisqa muddatlarda amalga oshirishi mumkin. Xususan, Polsha ilk K-9 gaubitsalarini shartnoma imzolanganidan besh oy o‘tiboq qo‘lga kiritgan. Qolaversa, janubiy koreyaliklarning ayrim qurollari g‘arbdagi muqobillaridan arzonroq, shu bilan birgalikda, samaradorlik borasida ulardan qolishmaydi. Xususan, AT-1K Raybolt rusumli tankka qarshi raketa kompleksi narxi amerikaliklarning Javelin kompleksidan uch barobar arzon, K-9 esa nemischa muqobilidan ancha arzonroqqa tushadi. Bundan tashqari, janubiy koreyaliklarning qurollari NATO standartlariga mos keladi va alyansning Sharqiy Yevropadagi a’zolari uchun ularni xarid qilish mantiqiy qarordir. Nihoyat, NATO mamlakatlari bilan hamkorlik o‘z-o‘zidan Janubiy Koreyaga AQSh bilan ittifoqchilikni mustahkamlashga imkon beradi — bu ittifoq KXDR bilan munosabatlar yomonlashuvi fonida o‘ta muhimdir.

Asosiy muammo Janubiy Koreya qurollarini to‘g‘ridan to‘g‘ri Ukrainaga yetkazib berish masalasi bo‘lib qolmoqda. Hozirda mamlakat qonunchiligi harbiy mojaro ishtirokchilariga qurol sotishni taqiqlaydi, ammo Seul yaqin vaqtlar ichida o‘z siyosatini qayta ko‘rib chiqishi mumkin, deb taxmin qiladi Fridrix Naumann fondining Seuldagi bo‘limi boshlig‘i Frederik Shpor. Shu vaqtga qadar Janubiy Koreya faqat Ukrainaga yordam beruvchi ittifoqchilarning harbiy salohiyatini qo‘llab-quvvatlab keldi, shuningdek Kiyevga gazniqoblar (protivogaz) va zirhli nimchalar kabi jihozlarni yetkazib berdi. Ammo prezident Yun Janubiy Koreyaning jahon sahnasidagi rolini oshirmoqchi.

«Yun Ukrainaga qurol yetkazib berish Janubiy Koreyaning AQSh bilan ittifoqini yanada mustahkamlaydi deb hisoblaydi», — deydi Shpor. Ammo u yaqin vaqtlar ichida Ukrainaga to‘g‘ridan to‘g‘ri ekspert yo‘lga qo‘yilishi ehtimolini past deb baholaydi: uning ma’lumotiga ko‘ra, mamlakat aholisi bunday g‘oyani qo‘llamaydi, chunki bu Rossiyani KXDRni yanada ko‘proq qo‘llab-quvvatlashga va Koreya yarimorolida eskalatsiya keltirib chiqarishga undashi mumkin.

Ko‘p narsa shu yil noyabrida AQShda o‘tkaziladigan prezidentlik saylovlari natijalariga bog‘liq bo‘ladi. Fevral oyi boshida respublikachilar Ukrainaga harbiy yordam uchun 60 milliard dollar ajratishni ko‘zda tutuvchi qonun loyihasini ko‘rib chiqishni blokladi. Agar saylovlarda ularning nomzodi, Ukrainadagi harbiy harakatlarni «24 soat ichida» to‘xtatishni va’da qilgan Donald Tramp g‘alaba qozonadigan bo‘lsa, Seul o‘z rejalaridan voz kechishga majbur bo‘lishi — va hatto Kiyevni bilvosita qo‘llab-quvvatlashni ham to‘xtatishi mumkin.