Svet narxi «çöntaklarga zarba» bera boşladi: nima qilmoq kerak?

Hozir elektr energiyasida ham, gaz ta’minotida ham, hattoki suvda ham ta’minotçi korxonalarning rasmiy saytiga kompyuterda kirib, şaxsiy kabinetda aniq ma’lumotlarni olişim, sarf-xarajatlarni kuzatişim mumkin. Mobil qurilmalar orqali kiriş va varaqlaş noqulay. Qolaversa, vaqt ketadi.

Zamonaviy gadjetdan foydalanmaydigan insonlarning köpçiligi bu narsalarni tuşunmaydi. Sveti yo gazi öçib uzilib qolsa, «ha-a, puli tugabdi-da», deb tölab yuraveradi. Oyiga, sutkasiga qança sarflayotganidan bexabar.

Hozir hammaning qölida smartfon. Qani endi şunday bir universal mobil ilova yaratilsa, hisoblagiçning yoki abonent raqami kiritilsa bas — suv, svet va gaz böyiça oldindan tölovlar, qarzdorlik va arxiv ma’lumotlari yaqqol körinib tursa. Öşa ilova orqali tölov qiliş imkoniyati yaratilsa.

Bu, birinçidan, kuniga qança sarf bölayotganini kuzatib turiş, kerak bölsa energiya resurslari va içimlik suvni iqtisod qilişga odamlarda rağbat uyğotadi.

Ikkinçidan, turli tuşunmovçiliklarning ham oldini oladi. Hozir aksariyat odamlar tuşunmaganidan e’tiroz bildirişmoqda.

Endi limit masalasida bir-ikki oğiz şaxsiy fikrim.

Özi 2022 yil 31 mayda jamoatçilik muhokamasiga qöyilgan Vazirlar Mahkamasining «Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Yoqilği-energetika resurslarining narxlarini özgartiriş töğrisida»gi qarori loyihasida ijtimoiy me’yor (ya’ni, limit) elektr energiyasi uçun oyiga 250 kWh edi. Oşirilgan tölov uçun boşqa çegara yöq edi. Tabiiy gaz uçun esa isitiş mavsumida oyiga 700 metr kub, boşqa mavsumlarda 200 metr kub metr limit belgilangan edi.

Bu qaror qabul qilinmadi va alal-oqibatda svet uçun norma 200 kWh’ga, gaz uçun 100/500 metr kubga tuşirildi.

Gazni mayli gapirmaylik, çunki u hamma joyda ham yöq. Lekin 200 kWh limit öta noçor qatlam uyoqda tursin, örtahollar uçun ham oğirlik qilmoqda. Oilalar yozning issiq kunlarida konditsionerdan foydalanişadi, çunki har bir xonadonda yo yoş bolalar yo qariyalar bor. Fikrimça, ijtimoiy biroz oşirilişi kerak.

Hozir yoz. Qişda tabiiy gaz ta’minoti yöq joylarda köpçilik elektr isitgiçlar yoki yoz rejimiga ötkazilgan konditsionerlar bilan uy isitişadi. Ana şunday hududlarga ijtimoiy me’yorni yanada balandroq belgilaş kerak böladi.

Özi umuman, svet narxi keskin oşirilganidan söng uning ta’minotida uziliş bölmasligi kerak. Ha, buni bir deganda amalga oşirib bölmasligini ham tuşunaman. Lekin şunday kunlarga yetib kelamiz, deb umid qilaman. Muhimi, yiğilayotgan mablağlar töğri yölda sarflansa, elektr energiyasi va gaz ta’minoti uzluksiz va keng qamrovli bölsa bas.

Şuhrat Şokirjonov, jurnalist