Ğarbiy sohilda öğirlangan gektarlar, rus-ukrain muzokaralari istiqbollari va NATOdan va’da kutayotgan Ukraina - kun dayjesti

Ğarbiy sohildagi 1270 gektar yerni öziniki deb e’lon qiliş töğrisidagi qaror 25 iyunda qabul qilingan, biroq rasman 3 iyul kuni e’lon qilingan.

Avvalroq «Şalom axşav» Ğarbiy sohildagi yahudiy fuqarolik ma’muriyati kengaşi 3-4 iyul kunlari yahudiy manzilgohlarida 6 ming birlik turar joy quriş töğrisidagi rejani tasdiqlatişga tayyorgarlik körayotgani haqida xabar bergan edi.

Eslatib ötamiz, Ğarbiy sohil va Ğazo sektori BMT qaroriga köra Falastin yerlari hisoblanadi.

Isroil–Livan uruşi kölankasi

Iroqdagi jangovar guruhlar agar Isroil va AQŞ bilan uruş boşlansa ular Livanni qöllab-quvvatlaşini e’lon qildik.

Iroqdagi islomiy qarşilik deb ataluvçi guruhning dala qömondoni agar Livanga qarşi keng kölamli uruş boşlansa, mintaqada yirik uruş avj olişini ta’kidlagan.

Anonim qolişni ma’qul körgan manbaning Associated Press agentligiga xabar berişiça, Eron tomonidan qöllanayotgan guruh allaqaçon Livanga öz ekspertlari va maslahatçilarini jönatgan.

Iroqlik siyosatçi Ali al-Baydar ham Isroilning «Hizbulloh»ga qarşi uruşi Livandan taşqariga çiqib ketişi muqarrar ekanini aytgan.

Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdöğan toki Isroil agressiyasi töxtatilmas ekan, mintaqadagi biror davlat, jumladan Turkiya ham özini xavfsiz his qila olmasligini aytgan.

«Isroil Livan manziliga hujum qiliş va tajovuzkor ohangni kuçaytirmoqda, bu esa mintaqaning kelajagi borasida bizda jiddiy taşviş keltirib çiqarmoqda», degan Erdöğan.

Putin «Tolibon» haqida

Vladimir Putin Afğonistondagi toliblarni terrorizmga qarşi kuraşda Rossiyaning ittifoqçilari deb atagan. Holbuki «Tolibon» Rossiyada terrorçilik taşkilotlari röyxatida turadi.

Rossiya prezidenti bu bayonotni Qozoğistonda ötgan ŞHT sammiti yakunlari çoğida aytgan.

«Biz «Tolibon» mamlakatdagi hokimiyatni boşqarayotganidan kelib çiqişimiz kerak. Bu ma’noda toliblar, şubhasiz, terrorizmga qarşi kuraşda bizning ittifoqçilarimiz hisoblanadi», — degan Putin.

Rossiya prezidentining sözlariga köra, har qanday amaldagi hokimiyat öz davlatida barqarorlik bölişidan manfaatdor, şu sababli «Tolibon» terrorizm xavfiga qarşi kuraşga tayyor.

«Biz bir neça bor «Tolibon» harakati tomonidan bunday signallar oldik. Ular aksilterrorçilik jabhasida biz bilan işlaşga tayyor», — degan Putin, Afğoniston örnaşib olgan IŞID kabi terrorçilik guruhlariga qarşi kuraşda toliblar bilan hamkorlik qiliş kerakmi, degan savolga javob bera turib.

Ukraina–Rossiya: muzokara istiqbollari

Ostonada Putin Istanbul kelişuvlari Rossiya va Ukraina muzokaralari uçun asos bölişi mumkinligini ham urğulagan. Unga köra, 2022 yilning mart oyida Rossiya va Ukraina örtasidagi yuzma-yuz muzokaralar çoğida işlab çiqilgan öt oçişni töxtatiş böyiça şartlar va prinsiplar «heç qayerga ketmagan».

«Bu kelişuvlar Ukraina muzokara delegatsiyasi tomonidan paragraflarga bölib çiqilgan edi, demak, aftidan, Ukrainani qoniqtirgan va Istanbul kelişuvlari «stol» ustida turibdi hamda mazkur muzokaralarni davom ettiriş uçun asos bölib xizmat qilişi mumkin», — degan Putin.

«Rossiya, ma’lumki, heç qaçon muzokaralardan qoçmagan va hozir ham ularni davom ettirişga tayyor. Muzokaralardan aynan Ukraina boş tortgan, boz ustiga buni oçiqçasiga, Londonning töğridan töğri körsatmasiga köra amalga oşirgan, heç bir şubhasiz, bu buyruq Vaşingtondan ham berilgan, bu haqda Ukraina rasmiy şaxslari töğri va oçiq aytişmoqda»,— deya qöşimça qilgan Putin.

Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy Bloomberg uçun bergan intervyusida Putin Ukraina tomonidan taşkillaştiriladigan keyingi tinçlik sammitiga taklif qilinişi mumkinligini istisno etmadi.

Şu bilan birga, Zelenskiy agar Rossiya va Ukraina muzokaralar stoliga ötiriş yölini topa olsa ham, Putin «yaqin vaqtlar içida» unda iştirok etişiga şubha qilişi, çunki Rossiya prezidenti bunday joylarga «kelişdan juda qörqadi», deb hisoblaşini aytgan.

Zelenskiyning fikriça, uruş «Ukraina va butun dunyo uçun adolatli yakunlanişi» uçun AQŞ va Xitoy «ixtiloflarni çetga surişi» va birgalikda vositaçilik qilişi lozim.

Zelenskiy Xitoy uruşni yakunlaşda «jiddiy rol» öynaşi lozimligi, çunki Rossiya Xitoy eksport bozoriga qattiq qaram bölib qolganini ta’kidlagan.

NATOga intilayotgan Ukraina

Kiyev 9-11 iyul kunlari AQŞ poytaxti Vaşingtonda ötadigan NATO sammitida Ukraina şak-şubhasiz kelajakda NATO a’zosi bölişi haqidagi va’dalarga erişişni istaydi, degan Ukrainaning NATOdagi missiyasi rahbari Natalya Galibarenko Politico naşriga bergan intervyusida.

«Biz NATO davlatlari Ukrainaning NATOga a’zo böliş uçun ortga qaytmas yölini mustahkamlab qöyişini istar edik», deya Galibarenkoning sözlarini keltirmoqda naşr.

Naşrning yozişiça, Galibarenko NATOga a’zolik kutib Kiyev şuningdek alyans tarafidan köproq qurol-yaroğ yetkazib beriş va’dasini ham qölga kirişni istaşini aytgan. Galibarenkoning qayd etişiça, Kiyevning NATOga taklifnoma oliş iltimosnomasi «kun tartibidan şunçaki tuşib qolmaydi», şu sababli Kiyev 2023 yilning yozida Vilnyusda bölib ötgan NATO sammitidagidan köra jiddiyroq va’dalarni istamoqda.

AQŞ prezidentligiga nomzod Donald Trampning Ukrainadagi uruşni bir neça kun içida töxtata oliş töğrisidagi rejalarini şarhlar ekan, Galibarenko bu rejalarni noreal deb atagan va «siyosiy yetakçilar saylovoldi kampaniyasi çoğida bir narsani gapirib, saylanib olinganidan söng butunlay boşqa işlar qilişi»ni ta’kidlagan.