31 iyulga o‘tar kechasi Eron poytaxti Tehronda Hamas yetakchilaridan biri Ismoil Haniya halok bo‘ldi. Uning o‘limi haqida dastlab falastinliklar guruhi, shuningdek Eron inqilobi muhofizlari korpusi rasman xabar berdi.
Hamas bayonotida Haniya isroilliklar uning Eron poytaxtidagi qarorgohiga hujum qilishi oqibatida halok bo‘lgani aytiladi. U bilan birga uning tansoqchisi ham halok bo‘lgan. Al Mayadeen telekanaliga ko‘ra, Haniya joylashgan uyga boshqa davlat hududidan turib raketa zarbasi yo‘llangan, ammo uning o‘limi sababi bo‘yicha hozircha rasmiy ma’lumot berilmadi. Hamasning yuqori martabali vakili Muso Abu Marzuq Haniyaning o‘ldirilishini «qo‘rqoqlarcha akt» deb atagan va bu «javobsiz qolmasligi»ni bildirgan. Iordan daryosining g‘arbiy sohilidagi Falastin milliy ma’muriyati rahbari Mahmud Abbos ham Haniyaning o‘ldirilishini qoralagan.
Isroil hukumati hozircha Haniyaning o‘limi yuzasidan rasmiy bayonot bermadi. Bir kun oldin Livan poytaxti Bayrut shahriga zarba berilishi oqibatida «Hizbulloh»ning yuqori martabali qo‘mondonlaridan biri Fuad Shukr o‘ldirilgani haqida xabar bergan Isroil mudofaa armiyasi vakili CNN telekanalining Hamas yetakchisi o‘limi borasidagi savoliga javob qaytarmagan. Haniyaning o‘ldirilishi haqida gapirgan yagona isroillik mulozim Quddus ishlari va Isroil merosi bo‘yicha vazir Amihay Eliyahu bo‘ldi, u bu holatni «dunyoni ifloslikdan tozalashning to‘g‘ri yo‘li» deb atagan.
Rossiya TIV Haniyaning o‘limini «mintaqadagi keskinlikning yanada kuchayishi»ga olib keluvchi «mutlaqo yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan siyosiy qotillik» deb atadi. Bunday bayonot vazir o‘rinbosari Mixail Bogdanov tomonidan berilgan.
2019 yildan buyon Qatar va Turkiyada surgunda yashab kelgan Haniya Eronning 2024 yil mayida aviahalokatda vafot etgan prezidenti Ibrohim Raisiy o‘rniga yangi saylangan prezidenti Ma’sud Pezeshkiyonning inauguratsiya marosimida ishtirok etish uchun Tehronga kelgandi. The New York Times nashri yozishicha, Haniya biroz oldinroq Eron diniy rahnamosi, oyatulloh Ali Xominaiy bilan uchrashgandi.
Vahid Salemi / AP / Scanpix / LETA
Ismail Haniya 62 yoshda edi, u G‘azo sektoridagi Ash-Shati qochqinlar lagerida tug‘ilgan. U G‘azodagi Islom universitetida arab adabiyotini o‘qigan, keyin esa Hamas harakatiga qo‘shilgan. 2006 yilda, Hamas G‘azo sektorida hokimiyatga kelganidan keyin, Haniya qisqa muddatga Falastin milliy ma’muriyati bosh vaziri lavozimini egallaydi. Bir yilga yaqin vaqt o‘tib Falastin milliy ma’muriyati prezidenti Mahmud Abbos Haniyani iste’foga chiqaradi, ammo u G‘azo sektoridagi guruh rahbari bo‘lib qoladi. 2017 yilda Haniya Hamas siyosiy byurosiga rahbar bo‘ladi. 2021 yilda uni bu lavozimga qayta saylashadi.
