Samarali va tejamkor yechim bo‘lgan quyosh suv isitkichlari haqida nimalarni bilamiz? Ular quyosh energiyasidan foydalanib, issiq suv ta’minotini ta’minlaydi, elektr energiyasi sarfini kamaytiradi va ekologik toza hisoblanadi. BMTTDning “O‘zbekistonda energiya tejamkor qishloq uy-joylari qurilishini rivojlantirishga ko‘maklashish” loyihasi issiq suv ta’minotida samaradorlik va mustaqillikka erishishning yangicha yo‘li – quyosh suv isitkichlari haqida ma’lumot beradi.
Quyosh suv isitkichlari va turlari
Quyosh suv isitkichlari – bu quyosh nurini issiqlikka aylantirish orqali issiq suv ishlab chiqaradigan qurilma hisoblanadi. Unda quyosh energiyasini yig‘ish uchun mo‘ljallangan quyosh kollektorlari deb ataladigan panellar hamda quvurlar bo‘ladi. Kollektorlar quyoshdan tushadigan yorug‘likning infraqizil qismini issiqlikka aylantiradi.
Quyosh suv isitkichlarining ikki xil turi mavjud: faol va passiv. Passiv tizimlar issiqlikni kollektor panellardan suv saqlash idishiga o‘tkazishda aylanma nasoslar va boshqaruv vositalaridan foydalangan holda ishlaydi.
Faol tizimlar esa hech qanday komponentlarsiz ishni amalga oshiradi, ya’ni xonadon yoki korxonadagi suv ta’minoti tizimi suv o‘tkazish uchun yetarli bosimga ega bo‘lsa, passiv quyosh isitkichi bunday sharoitda yaxshi ishlaydi.
Ularni o‘rnatish qanchaga tushadi?
Xonadonga quyosh suv isitkichini o‘rnatish - uy egalari uchun elektr to‘lovlarini kamaytirishning eng samarali usuli hisoblanadi. Quyosh suv isitkichlari qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanib, issiq suv yetkazib berish bilan bir qatorda elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyojni ham kamaytiradi, ya’ni qo‘shtirnoq ichida aytganda “elektrosetga qaramlik”ni bartaraf etadi.
“Quyosh suv isitkichlari deyarli elektr energiyasi yoki gaz ta’minoti sarflamay uzluksiz ravishda issiq suvni yetkazib beradi. Ya’ni xonadonga bu uskunani o‘rnatib deyarli 9 oy davomida tekinga issiq suvdan foydalanish degani. Ayniqsa yoz kunlarida ortiqchasi bilan yetkazadi.
Ularni o‘rnatish ko‘p vaqt olmaydi. Bu uskuna ichidagi suv hajmi bilan 250 kg ni tashkil qiladi, shundan 50 kg uskunaning og‘irligi hisoblanadi. Bunda 200 litr suvning og‘irligi hamma joyga taqsimlanadi va bu bilan xonadonning tom qismiga og‘irligi tushmaydi. Uni o‘rnatishda quyosh tushishini hisobga olish kerak. Quyoshdan kelayotgan infraqizil nurlar uskunadagi vakuum chiroqning yuzasiga tushadi, u issiqlikni suvni isitadigan mis naychaga o‘tkazadi. O‘rnatish uchun binoning kattaligiga qarab 1 kun vaqt ketadi.
