«Ishni noldan boshlab, kompaniyamizni 200 mln dollarga sotdik» - Amerikadagi o‘zbek dasturchisi

Amerikada startaplar katta pulga baholanishi haqida

Asoschimizning yaxshi ish tajribasi bor edi, bankirlar, investorlar bilan gaplashishni bilardi. Biz tarafdan shu yaxshi bo‘ldi, biz kapitalimizni 40 mln dollarga oshirganimizda uning tajribasi katta rol o‘ynadi.

Ikkinchi omil, bizda pul bo‘lgandan keyin yaxshi jamoa yig‘ishga sharoit yuzaga keldi. Hozirgacha eng yaxshi qilgan ishimiz – boshidanoq yaxshi jamoa tuza oldik. Startap bo‘lsa ham, intervyu jarayonimiz qiyin edi, uncha ko‘p odam ishga kira olmagan. Boshidan boshlagan odamlar hali ham shu yerda.

Yana bir omil. Qanaqa mahsulot va qanaqa sotuv qilish masalasi. Biz mijozlar bilan va jamoa o‘zimiz har kuni gaplashib turdik. Kamida 5-6 marta.

Loyihani rejalashtirayotgan vaqtda birorta ham kod yozmasdan oldin «qani bu qanday qilib yangi mijozlarni olib kela oladi, yoki mavjud mijozlarni qanday saqlab qola oladi» degan fikr bo‘lardi.

Amerikada investitsiya olmay ishlash qiyinroq, biz 40 mln dollar invectitsiya oldik. Lekin bunda kompaniyaning 85-90 foiz ulushi investorlarda bo‘lib qoldi, biroq agar u investitsiyalar bo‘lmasa, kompaniya bu darajaga kelmasdi.

Asosiy mijozlarimiz — ishlab chiqaruvchi kompaniyalar, biz ularga buxgalteriya va accounting xizmatlarini ko‘rsatganimiz uchun pul to‘laydi. Bu ishlab chiqaruvchilar Amazon va Walmart kabi yirik kompaniyalarda mahsulotlarini sotadi. Amazonda bizning mijozlarimizning qancha mahsuloti qolyapti, qaysi omborlarida tovarlar qolib ketyapti degan narsani hisoblab chiqamiz.

500dan ortiq mijozlarimiz bor, hozircha faqat Amerikadagi ishlab chiqaruvchilar bilan ishlaymiz, chunki programmamiz Amerikadagi supermarketlar qoidalarini tushuntiradi.

«Yillik daromadimizga nisbatan 10 barobar qimmatroqqa sotildik»

Keyingi yillarda Yevropaga chiqish niyatimiz bor, ularning muammolari qanday ekanini avvalo o‘rganib, keyin yangi bozorlarga chiqishni rejalashtirganmiz. Har qanday yangi bozorga chiqishdan oldin avval o‘rganamiz, faqat bitta dasturiy yechim ishlab chiqamiz. Hammasiga mos keladigan dasturiy ta’minot bo‘ladi, har bir mijoz uchun alohida ishlab chiqilmaydi.

Ta’minot zanjiri (Supply chain) degan narsa juda qiyin, uni hamma ham qila olmaydi. Biz faqat bitta narsani qilyapmiz, shuning o‘zi 10 mlrd dollarlik bozordagi talabni qondiradi. Umuman ta’minot zanjirining o‘zi 5-6 trln dollarlik bozor.

Biz yillik daromadimizga nisbatan 10 barobar qimmatroqqa sotildik, joriy yil iyundagi hisob-kitoblarga ko‘ra, yillik daromadimiz 20 mln dollarga yetgan. Nega bizga bunday baho berildi? Chunki har yilgi daromadimiz 2 barobarga o‘syapti. Hozir 20 mln dollar bo‘lgan bo‘lsa, o‘tgan yil 10 mln dollar, undan oldingi yil esa 5 mln dollar bo‘lgan.

«Dunyoni o‘zgartirish shart emas»

Odamlar hamma tushunadigan biznes qilishni xohlashadi, masalan, yetkazib berish, Yandeks kabi startaplar odamlarga ko‘proq qiziq deb o‘ylashadi. Men ham 10 yil oldin shunday deb hisoblardim. Odamlar bilan gaplashishni boshlasangiz, bunday emasligini anglab yetasiz. Har xil sferalarda, turli yo‘nalishlarda yangilik qilish mumkin. Hozir ko‘p odamlarga aytyapman: dunyoni o‘zgartirish shart emas. O‘zimiz yashaydigan atrofda ham muammolar ko‘p, deb qarab boshlasangiz, ko‘p narsani o‘zgartirsa bo‘ladi. Biz tushunmaydigan sohalar bor, yo‘q yerdan startap topib, yangi ishlar boshlasa bo‘ladi.

Hozircha shu kompaniyada qolaman, kamida 1-2 yil ishlab berishim kerak. Undan keyin o‘ylab ko‘ramiz. Lekin «SupplyPike»ni sotib olganlar juda yaxshi kompaniya, faoliyatimiz juda o‘xshash. Bir-ikki yil integratsiya bo‘ladi. Menda rejalar ko‘p: sun’iy intellektga qiziqishim katta. Keyingi startap shu atrofida bo‘lishi mumkin.

Madina Ochilova suhbatlashdi.